←آزادی اندیشه و آزادی بیان
| خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
{{همچنین|آزادی اندیشه}} | {{همچنین|آزادی اندیشه}} | ||
اندیشه [[انسان]] در قالب بیان گفتاری، نوشتاری و [[رفتاری]] جلوهگر میشود و بدین ترتیب، آزادی بیان از لوازم آزادی اندیشه است و از آن جدا نخواهد بود<ref>منتسکیو، روح القوانین، ترجمه علیاکبر مهتدی، ج۱، ص۵۹۰.</ref>. [[آزادی اندیشه]] بدون آزادی بیان معنا پیدا نمیکند. آزادی بیان یعنی اینکه [[انسان]] بتواند آزادانه [[اندیشهها]]، [[اعتقادات]] و [[احساسات]] خود را به صورت طبیعی و مرسوم بیان کند. [[اسلام]] چون آزادی را در جهت [[تحول]] و [[رشد]] و [[تکامل]] [[بشر]] میخواهد، در هیچ جا مانع این گونه آزادی نشده و حتی مشوّق هم بوده است. آزادی آراء در اسلام از زمان[[پیامبر اکرم]] {{صل}} و [[ائمه]] وجود داشته و [[مخالفان]] حرفهایشان را میزدند؛ چراکه اسلام دلیل و [[حجت]] دارد و هر کس دلیل یا حجت داشته باشد از آزادی بیان نمیترسد<ref>صحیفه امام، ج۶، ص۲۷۷.</ref>. [[قرآن کریم]] [[انسانها]] را به گوش دادن سخنها و [[انتخاب]] بهترینها [[تشویق]] میکند<ref>سوره زمر، آیه ۱۸.</ref>. آزادی بیان ضوابط و محدودههایی هم دارد که [[مصالح]] نوعی و عمومی آن را ایجاب میکند. مهمترین آنها [[حرمت]] خصوصی افراد، رعایت مرز [[اخلاقی]]، [[حفظ]] [[اسرار]] [[جامعه]] و [[مصالح عمومی]] آن جامعه است که همه کشورها در این منظر متفقالقول هستند<ref>[[علی حسنزاده|حسنزاده، علی]]، [[آزادی اسلامی - حسنزاده (مقاله)| مقاله «آزادی اسلامی»]]، [[منظومه فکری امام خمینی (کتاب)|منظومه فکری امام خمینی]].</ref>. | اندیشه [[انسان]] در قالب بیان گفتاری، نوشتاری و [[رفتاری]] جلوهگر میشود و بدین ترتیب، آزادی بیان از لوازم آزادی اندیشه است و از آن جدا نخواهد بود<ref>منتسکیو، روح القوانین، ترجمه علیاکبر مهتدی، ج۱، ص۵۹۰.</ref>. [[آزادی اندیشه]] بدون آزادی بیان معنا پیدا نمیکند. آزادی بیان یعنی اینکه [[انسان]] بتواند آزادانه [[اندیشهها]]، [[اعتقادات]] و [[احساسات]] خود را به صورت طبیعی و مرسوم بیان کند. [[اسلام]] چون آزادی را در جهت [[تحول]] و [[رشد]] و [[تکامل]] [[بشر]] میخواهد، در هیچ جا مانع این گونه آزادی نشده و حتی مشوّق هم بوده است. آزادی آراء در اسلام از زمان[[پیامبر اکرم]] {{صل}} و [[ائمه]] وجود داشته و [[مخالفان]] حرفهایشان را میزدند؛ چراکه اسلام دلیل و [[حجت]] دارد و هر کس دلیل یا حجت داشته باشد از آزادی بیان نمیترسد<ref>صحیفه امام، ج۶، ص۲۷۷.</ref>. [[قرآن کریم]] [[انسانها]] را به گوش دادن سخنها و [[انتخاب]] بهترینها [[تشویق]] میکند<ref>سوره زمر، آیه ۱۸.</ref>. آزادی بیان ضوابط و محدودههایی هم دارد که [[مصالح]] نوعی و عمومی آن را ایجاب میکند. مهمترین آنها [[حرمت]] خصوصی افراد، رعایت مرز [[اخلاقی]]، [[حفظ]] [[اسرار]] [[جامعه]] و [[مصالح عمومی]] آن جامعه است که همه کشورها در این منظر متفقالقول هستند<ref>[[علی حسنزاده|حسنزاده، علی]]، [[آزادی اسلامی - حسنزاده (مقاله)| مقاله «آزادی اسلامی»]]، [[منظومه فکری امام خمینی (کتاب)|منظومه فکری امام خمینی]].</ref>. | ||
== آزادی بیان و احترام متقابل == | |||
{{همچنین|احترام به حقوق دیگران}} | |||
آزادی بیان محدود به [[حفظ]] [[کرامت انسان]]، [[حفظ آبرو]] و حیثیت، چشمپوشی از [[عیوب]] و [[حرمت]] غیبت و افشاگری از مسائل خصوصی است، بنابراین در منابع دینی برای تجویز آزادی بیان در این موارد دلیلی وجود ندارد<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۴، ص۱۸۴.</ref>. | |||
یکی دیگر از ساحتهایی که [[ارزشهای اخلاقی]] در ارتباط با [[حقوق]] دیگران؛ [[آزادی]] [[انسان]] و گفتار و بیان او را محدود میکند، آن است که نباید به مقدسات دیگران توهین کرد<ref>سوره انعام، آیه ۱۰۸.</ref>. با این رویکرد، [[آزادی بیان]] با رویگردانی از سخنان [[بیهوده]] نیز محدود میشود<ref>سوره مؤمنون، آیه ۳.</ref>. همچنان که از گفتار [[لغو]] و [[گمراه کننده]] نیز باید دوری کرد<ref>سوره لقمان، آیه ۶.</ref> و اینکه گفتارها باید عادلانه باشد<ref>سوره انعام، آیه ۱۵۲.</ref>. | |||
همه این موارد، [[ارزشها]] و محدودیتها به ما هشدار میدهد که بیان و گفتار فرد [[مسلمان]] نباید آزاردهنده، غیر منصفانه و خارج از دایره حقوق باشد و موجب هتک حرمت و آبروی [[مؤمنان]] گردد، این [[دستورها]] هنگامی وارد عرصه [[سیاسی]] میگردد، پیامدهای چند برابر دارد<ref>[[سید کاظم سیدباقری|سیدباقری، سید کاظم]]، [[آزادی سیاسی از منظر قرآن کریم (کتاب)|آزادی سیاسی از منظر قرآن کریم]]، ص ۲۱۱.</ref>. | |||
== تفاوت آزادی بیان در نگاه غرب و اسلام == | == تفاوت آزادی بیان در نگاه غرب و اسلام == | ||