معاویه: تفاوت میان نسخه‌ها

معاویه (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۲۳:۳۳

۲۹٬۸۳۷ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۵ اوت ۲۰۲۳

←‏عملکرد فرهنگی و رسانه‌ای

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۹۸۹

ویرایش

@@ خط ۲۵۰: / خط ۲۵۰: @@
 === عملکرد فرهنگی و رسانه‌ای ===
 {{اصلی|نبرد تبلیغاتی معاویه}}
+[[معاویه]] برای پیشبرد اهداف خویش و تثبیت [[حکومت اموی]] و محو تدریجی [[آثار اسلام]]، نیاز به انجام مقدمات و ایجاد بسترهای مناسب فرهنگی داشت. او می‌بایست [[فرهنگ]] جدیدی را از [[اسلام]] به [[جامعه اسلامی]] عرضه کند، تا در پرتو آن، [[امور سیاسی]] خود را پیش ببرد. از این رو، دست به حرکات مختلف و شگردهای گوناگونی زد که بخشی از آنها به شرح زیر است:
+====جلوگیری از [[تفسیر قرآن]]====
+محو ظاهری الفاظ [[قرآن]] در جامعه اسلامی برای معاویه ممکن نبود، ولی از آنجا که وجود قرآن با [[تفسیر]] صحیح و [[فهم]] درست [[آیات]] آن، مانع خودکامگی‌های او بود، از [[دانشمندان]] [[امت اسلامی]] می‌خواهد از تفسیر و [[تأویل]] صحیح آن بپرهیزند. ماجرای گفتگوی معاویه با [[ابن عباس]] در این زمینه شنیدنی است:
+در سفری که معاویه در ایام [[خلافت]] خویش به [[مدینه]] داشت، به ابن عباس برخورد کرد، وقتی که او را دید، گفت: ای ابن عباس! ما به همه [[سرزمین اسلامی]] [[نامه]] نوشتیم که کسی [[حق]] ندارد از [[مناقب علی]] و خاندانش چیزی را نقل کند پس تو نیز زبانت را نگه دار و چیزی مگو!
+ابن عباس گفت: آیا ما را از [[خواندن قرآن]] [[نهی]] می‌کنی؟
+معاویه گفت: هرگز!
+ابن عباس گفت: پس ما را از تفسیر و تأویل آن باز می‌داری؟
+معاویه گفت: آری!
+ابن عباس: بنابراین ما فقط باید قرآن بخوانیم، ولی از مقصود آن چیزی نپرسیم!
+آنگاه ادامه داد: کدام یک بر ما واجب‌تر است، خواندن قرآن، یا عمل کردن به آن؟
+معاویه: [[عمل به قرآن]]!
+ابن عباس: چگونه به قرآن عمل کنیم در حالی که نمی‌دانیم [[خدا]] چه امری را قصد کرده است (بنابراین، بدون [[فهم آیات]] نمی‌شود به آن عمل کرد).
+معاویه: اشکالی ندارد، شما تأویل و [[تفسیر آیات]] را از کسانی بپرسید که مطابق تفسیر و تأویل تو و [[اهل بیت]] تو تفسیر نمی‌کنند!
+ابن عباس: قرآن بر اهل بیت ما ([[رسول خدا]] و [[خاندان]] پاکش{{عم}}) نازل شده است، آنگاه [[تفسیر]] آن را از [[آل ابوسفیان]] بپرسیم؟!...
+[[معاویه]] که پاسخی نداشت با نهایت [[گستاخی]] به [[ابن عباس]] گفت:
+[[قرآن]] بخوانید و تفسیرش کنید؛ ولی آنچه را که از [[آیات قرآن]] درباره شما ([[اهل بیت]] [[رسول خدا]]{{عم}}) نازل شده است را [[روایت]] نکنید؛ و غیر آن را برای [[مردم]] نقل کنید...
+آنگاه افزود: اگر ناچار از نقل چنین آیاتی می‌باشی، آن را پنهانی نقل کن که کسی آن را آشکارا از شما نشنود<ref>احتجاج طبرسی، ج۲، ص۱۶؛ بحارالانوار، ج۴۴، ص۱۲۴.</ref>.
+معاویه نمی‌خواهد مردم از [[حقایق قرآن]] مخصوصاً آنچه مربوط به اهل بیت{{عم}} بود، [[آگاه]] شوند؛ وی به دنبال [[تفسیر قرآن]] و بیان مصادیق و [[شأن نزول آیات]] مطابق «تفسیر [[اموی]]» است! و حتی بیان آن را از مردی همانند ابن عباس که آشنای به تفسیر و [[تأویل آیات]] است، بر نمی‌تابد؛ چراکه [[آگاهی]] از حقایق قرآن، بزرگ‌ترین مانع خودکامگی‌های او و [[حکومت اموی]] است و بهترین راه برای چنین هدفی، در [[جهل]] نگه داشتن مردم است؛ همان‌گونه که سال‌ها مردم [[شام]] را در بی‌خبری از [[حقیقت قرآن]] و [[اسلام]] نگه داشت و حداکثر استفاده را از [[ناآگاهی]] آنان در پیشبرد مقاصد خویش برد.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]] ص ۱۷۵.</ref>.
+====[[ترویج]] [[مذهب]] [[جبر]]====
+معاویه برای پیشبرد اهداف خویش [[عقیده]] جبر را میان [[مسلمانان]] ترویج می‌کرد. نقل شده است که معاویه می‌گفت: «عمل و [[کوشش]] هیچ نفعی ندارد، چون همه [[کارها]] به دست [[خداوند]] است»<ref>حیاة الصحابه، ج۳، ص۵۲۹ (به نقل از تاریخ سیاسی اسلام، ج۲، ص۴۱۰).</ref>.
+این سخن معاویه نه از روی [[اعتقاد]]، بلکه برای [[تحمیل]] [[خلافت]] خود بر مردم بود؛ چنان که از او نقل شده است که می‌گفت:
+{{عربی|هَذِهِ الْخِلافَةُ أَمْرٌ مِنَ اللهِ وَ قَضَاءٌ مِنْ قَضَاءِ اللهِ}}؛ «خلافت من یکی از فرمان‌های خداست و از [[قضا و قدر]] [[پروردگار]] می‌باشد!»<ref>مختصر تاریخ دمشق، ج۹، ص۸۹. وی همچنین در برابر مخالفت عایشه با زمامداری یزید در سال ۵۶ هجری در مدینه، به وی گفت: {{عربی|إِنَّ أَمْرَ یَزِیدَ قَضَاءٌ مِنَ الْقَضَاءِ، وَ لَیْسَ لِلْعِبَادِ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ}}؛ «ماجرای زمامداری یزید قضای حتمی است که بندگان در این ارتباط از خود اختیاری (در مخالفت) ندارند». (تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۶۰).</ref>.
+در واقع [[ترویج]] این [[عقیده]] برای جلوگیری از [[اعتراض]] و [[قیام]] [[مردم]] بود. بدین معنا که آنچه امروز اتفاق می‌افتد، خواست خداست و [[مقاومت]] در برابر [[قضا]] و قَدَر [[الهی]] بی‌فایده است.
+[[معاویه]] با این ترفند، بذر [[سستی]] و بی‌اثر بودن تلاش‌های معترضانه را در [[جامعه]] منتشر می‌ساخت و آنها را وادار به پذیرش کارهای خلاف خویش می‌کرد.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]] ص ۱۷۶.</ref>.
+====[[تحریم]] ذکر [[فضایل علی]]{{ع}} و [[جعل حدیث]] درباره دیگران====
+معاویه برای جلوگیری از [[نفوذ]] [[معنوی]] [[اهل بیت]] [[رسول خدا]]{{صل}} - و به ویژه [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}}- به مقابله با نشر [[فضایل]] آن حضرت{{ع}} پرداخت؛ از یک سو چنان بر [[شیعیان]] و علاقمندان آن حضرت سخت می‌گرفت که کسی [[جرأت]] بیان فضایل مولا{{ع}} را پیدا نکند، و از سوی دیگر دستور داد، برای خلفای گذشته، به ویژه [[عثمان]] به نقل (و [[جعل]]) فضایل بپردازند و برای ناقلان این فضایل جوایز فراوانی در نظر گرفت.
+[[ابن ابی الحدید معتزلی]] در این باره می‌نویسد:
+«معاویه به [[والیان]] [[شهرها]] [[نامه]] نوشت و طی بخش نامه‌ای به همه آنان [[ابلاغ]] کرد که: علاقمندان عثمان و آنان که فضایل و مناقبش را نقل می‌کنند، از [[مقربان]] دستگاه [[حکومتی]] قرار داده و مورد [[اکرام]] و [[احترام]] ویژه قرار دهند و اگر کسی روایتی را در [[فضیلت]] وی نقل کرد، علاوه بر نام او، نام پدر و خویشاوندانش را بنویسید، تا به همه آنان جایزه و [[پاداش]] دهم!
+این بخش نامه [[اجرا]] شد و در نتیجه جوایز و پاداش‌های فراوانی میان مردم سرازیر گردید و چند سالی به همین منوال گذشت، تا آنکه بار دیگر نوشت: «[[احادیث]] در فضایل و [[مناقب]] عثمان فراوان شد! از این پس از مردم بخواهید تا در فضایل دیگر [[صحابه]]- به ویژه آن [[دو خلیفه]]- به [[نقل حدیث]] بپردازند و در برابر هر [[حدیثی]] که در [[فضیلت علی]]{{ع}} نقل شده است، با نقل همان [[فضایل]] برای دیگر [[صحابه]] به مقابله با [[فضایل علی]]{{ع}} بپردازند!».
+[[ابن ابی الحدید]] می‌افزاید: «[[معاویه]] چنان بر [[شیعیان علی]]{{ع}} سخت گرفت که اگر مردی از [[شیعیان امیرمؤمنان]]{{ع}} می‌خواست [[حدیثی]] را درباره آن حضرت و یا از آن حضرت برای افراد مورد [[اعتماد]] نقل کند، از او پیمان‌های مؤکد می‌گرفت و او را [[سوگند]] می‌داد که این ماجرا را پنهان نگه دارد، سپس [[حدیث]] را برای وی می‌گفت.
+این سخت‌گیری‌ها و آن بذل و بخشش‌های معاویه جهت نشر فضایل خُلفا- به ویژه [[عثمان]]- سبب شد که [[احادیث]] [[دروغین]] فراوان شود و هر کس برای کسب متاع [[دنیا]] حدیثی در [[فضیلت]] افراد مورد نظر معاویه نقل کند»<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۱۱، ص۴۴- ۴۶ (با اختصار).</ref>.
+این دانشمند [[اهل سنت]] در جای دیگر از کتابش می‌نویسد:
+«[[بنی‌امیه]] از آشکار شدن فضایل علی{{ع}} جلوگیری کردند، و هر کس روایتی را دراین باره نقل می‌کرد، [[مجازات]] می‌کردند؛ تا آنجا که اگر کسی می‌خواست روایتی را از آن حضرت - حتی روایتی که مربوط به فضیلت وی نبود، بلکه درباره [[احکام دینی]] بود - نقل کند، [[جرأت]] نداشت، نام آن حضرت را ببرد، بلکه می‌گفت: {{متن حدیث|عَنْ أَبِي زَيْنَبَ‌}} یعنی [[ابوزینب]] چنین گفته است!»<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۴، ص۷۳. توجه دارید که کنیه معروف آن حضرت ابوالحسن است، ولی جو اختناق حکومت اموی چنان بر شیعیان سخت گرفته بود که نه تنها از بردن نام و القاب آن حضرت می‌ترسیدند، بلکه از کنیه معروف آن حضرت نیز استفاده نمی‌کردند و از کنیه غیر معروف (ابوزینب) بهره می‌گرفتند.</ref>.
+داستان [[جعل]] فضایل برای خلفای گذشته و حتی برای خود معاویه و بیان آن در [[منبرها]] و مکتب‌خانه‌ها را مرحوم [[طبرسی]] نیز در [[احتجاج]] نقل می‌کند<ref>احتجاج طبرسی، ج۲، ص۸۴- ۸۵. مرحوم علامه امینی در کتاب ارزشمند الغدیر احادیث ساختگی در فضایل خلفا و همچنین معاویه را به طور مشروح مورد بحث و بررسی قرار داده است. (رجوع کنید به: الغدیر، ج۷، ۸، ۹ و ۱۰).</ref>.
+[[ابن ابی الحدید]] از یکی از بزرگان [[علم حدیث]] نقل می‌کند که: «بیشترین [[احادیث جعلی]] و [[دروغین]] در [[فضایل صحابه]]، در عصر [[حاکمیت]] [[بنی‌امیه]] ساخته و [[ترویج]] شد؛ [[هدف]] حدیث‌سازان این بود که با کوبیدن [[بنی‌هاشم]] به [[حاکمان]] بنی‌امیه نزدیک شوند (و به [[مال]] و [[مقام]] دست یابند)»<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۱، ص۴۶.</ref>.
+دستگاه [[خلافت معاویه]] به این مقدار نیز اکتفا نکرد، بلکه به یکی از حدیث‌سازان، مقدار فراوانی [[پول]] داد، تا [[شأن نزول]] برخی از [[آیات]] را به نفع [[دشمنان امیرمؤمنان]]{{ع}} و به ضرر آن حضرت [[تحریف]] کند!
+معروف است [[معاویه]] مبلغ چهارصد هزار درهم به «[[سمرة بن جندب]]» (یکی از حدیث‌سازان) داد، تا اعلام کند که این دو [[آیه]] درباره علی{{ع}} نازل شده است: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ * وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ}}<ref>«و از مردم کسی است که گفتارش درباره زندگی این جهان تو را به شگفتی وا می‌دارد و خداوند را بر آنچه در دل دارد گواه می‌گیرد و همو کینه‌توزترین دشمنان است * و چون به سرپرستی در کاری دسترسی یابد می‌کوشد که در زمین تبهکاری ورزد و کشت و پشت را نابود کند و خداوند تباهی را دوست نمی‌دارد» سوره بقره، آیه ۲۰۴-۲۰۵.</ref><ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۴، ص۷۳.</ref>.
+در حالی که این آیه مطابق سخن [[مفسران]] درباره «[[اخنس بن شریق]]» [[منافق]] نازل شده است، که در عصر [[رسول خدا]]{{صل}} دست به جنایاتی زد<ref>رجوع کنید به: تفسیر فخر رازی، روح المعانی، الدر المنثور، مجمع البیان و تفسیر نمونه (ذیل تفسیر آیات فوق).</ref>.
+وی همچنین اعلام کرد آیه ۲۰۷ [[سوره بقره]] که می‌فرماید:
+{{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref>. در وصف [[ابن ملجم]] ([[قاتل]] [[امیرمؤمنان]]{{ع}}) نازل شده است، (در حالی که این [[آیه]] درباره علی{{ع}} در ماجرای [[لیلة المبیت]] نازل شده بود)<ref>آری؛ این آیه در عظمت فداکاری امیرمؤمنان{{ع}} نازل شده است. مطابق نقل مفسران و مورخان شیعه و سنی این آیه مربوط به لیلة المبیت یعنی آن شب است که مشرکان مکه قصد داشتند رسول خدا{{صل}} را در منزلش به قتل برسانند؛ و رسول خدا{{صل}} به فرمان الهی بستر خود را ترک کرد و علی{{ع}} آن شب به جای پیامبر{{صل}} خوابید. صبحگاهان که مشرکان با شمشیرهای آخته بر آن خانه هجوم آوردند، علی{{ع}} را در آنجا یافتند و با این فداکاری، رسول خدا{{صل}} از دست مشرکان نجات یافت و از همان جا هجرت رسول خدا{{صل}} به سوی مدینه آغاز شد. بنابراین، آیه فوق درباره عظمت کار امیرمؤمنان{{ع}} که با وجود خطر فراوان، شجاعانه و فداکارانه آن شب را در بستر رسول خدا{{صل}} به سر برد، نازل شده است. (برای آگاهی از مصادر این شأن نزول، رجوع کنید به: تفسیر نمونه، ج۲، ص۴۷، تفسیر آیه ۲۰۷ سوره بقره).</ref>.
+تمام این تلاش‌ها برای آن بود که خط [[فضیلت]] [[علوی]] مورد تردید [[مسلمانان]] قرار گیرد، و [[بغض]] و [[کینه]] [[جانشین]] آن شود تا در [[پناه]] آن، [[معاویه]] خط سیاه [[اموی]] را که از سرچشمه [[جاهلی]] [[سیراب]] می‌شد، [[ترویج]] کند و به اهداف دنیاطلبانه خویش برسد.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]] ص ۱۷۷.</ref>.
+====ترویج [[ناسزاگویی به علی]]{{ع}}====
+معاویه به [[پرده‌پوشی]] [[فضایل علی]]{{ع}} و ترویج [[فضایل]] ساختگی سایر [[خلفا]] و بعضی از [[صحابه]] اکتفا نکرد، بلکه به [[سبّ]] و [[ناسزاگویی]] آن حضرت روی آورد و آنچه را که پیش از آن، میان [[مردم]] [[شام]] [[سنت]] ساخته بود، به سایر [[بلاد اسلامی]] نیز گسترش داد و به سبّ و [[لعن]] امیرمؤمنان{{ع}} در محافل و مجالس و بر فراز [[منبرها]] و در [[خطبه‌های نماز جمعه]] [[فرمان]] داد.
+[[مرحوم علامه امینی]] با استناد به منابع معتبر [[اهل سنت]] می‌نویسد:
+«معاویه پیوسته [[اصرار]] داشت که روایاتی در [[نکوهش]] [[مقام امیرمؤمنان]] علی{{ع}} [[جعل]] کند و این کار را آن قدر ادامه داد که [[کودکان]] [[شام]] با آن خو گرفتند و بزرگ شدند و بزرگسالان به [[پیری]] رسیدند. هنگامی که پایه‌های [[بغض]] و [[عداوت]] نسبت به [[اهل بیت]]{{عم}} در [[قلوب]] ناپاکان محکم شد، [[سنت]] [[زشت]] [[لعن]] و [[سبّ]] [[مولا علی]]{{ع}} را به دنبال [[نمازهای جمعه]] و [[جماعت]] و بر [[منابر]]، در همه جا، حتی در محل [[نزول وحی]] یعنی [[مدینه]] رواج داد<ref>الغدیر، ج۲، ص۱۰۱- ۱۰۲.</ref>.
+«[[جاحظ]]» نقل می‌کند که [[معاویه]] در پایان [[خطبه]] [[نماز]]، با کلماتی زشت<ref>این کلمات را ابن ابی الحدید در شرح خود (ج ۴، ص۵۶) به نقل از جاحظ آورده است که به علت زشتی این کلمات، از نقل آن خودداری می‌کنیم.</ref>، علی{{ع}} را مورد سبّ و لعن قرار می‌داد و آنگاه همین جملات را طی بخش‌نامه‌ای به همه [[بلاد اسلامی]] فرستاد، تا خطبای [[جمعه]]! نیز هماهنگ با او این گونه آن حضرت را لعن نمایند<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۴، ص۵۶- ۵۷.</ref>.
+همچنین نقل شده است که معاویه در [[قنوت]] نماز خویش علی، حسن و حسین{{عم}} را لعن می‌کرد<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۵۲؛ بحارالانوار، ج۲۳، ص۱۶۹.</ref>.
+[[ابن ابی الحدید معتزلی]] می‌نویسد: «به دستور معاویه خطبا در هر [[آبادی]] و بر فراز [[منبرها]]، علی{{ع}} را لعن می‌کردند و به او و [[خاندان]] پاکش [[ناسزا]] می‌گفتند»<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۱، ص۴۴.</ref>.
+[[طبری]] ([[مورخ]] معروف) می‌نویسد: «وقتی که معاویه، [[مغیرة بن شعبه]] را [[والی کوفه]] ساخت، به وی گفت:
+{{عربی|لَا تَتَحَمَّ عَنْ شَتْمِ عَلیٍّ وَ ذَمِّهِ}}؛ «از [[ناسزاگویی]] و [[مذمت]] نسبت به علی [[پرهیز]] نکن!»<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۱۸۸ (حوادث سال ۵۱ هجری) و کامل ابن اثیر، ج۳، ص۴۷۲.</ref>.
+[[اصرار]] معاویه بر این کار تا آنجا بود که وقتی در [[مراسم حج]] شرکت کرد و وارد مدینه شد، تصمیم داشت، بر [[منبر رسول خدا]]{{صل}}، علی{{ع}} را لعن کند. به او گفتند: «[[سعد بن ابی وقاص]]» در اینجا حضور دارد و از این کار ناخشنود خواهد شد؛ بنابراین، خوب است پیش از آن، با وی [[مشورت]] کنی.
+[[معاویه]] قصد خویش را با وی در میان گذاشت. سعد گفت: اگر چنین کنی، من دیگر به [[مسجد پیامبر]] نخواهم آمد. معاویه که چنین دید تا زمانی که سعد زنده بود در آنجا [[اقدام]] به [[لعن]] نکرد<ref>عقد الفرید، ج۴، ص۳۶۶.</ref>.
+در کتاب «[[صحیح مسلم]]» (از کتاب‌های معروف و معتبر [[اهل سنت]]) آمده است:
+معاویه به [[سعد بن ابی وقاص]] گفت: چرا [[ابوتراب]] (علی{{ع}}) را [[ناسزا]] نمی‌گویی؟ سعد در پاسخ گفت: به خاطر سه جمله‌ای که از [[رسول خدا]]{{صل}} در [[عظمت]] علی{{ع}} شنیده‌ام که اگر یکی از آنها در [[حق]] من بود، از داشتن شتران سرخ مو (کنایه از [[اموال]] فراوان است) برایم بهتر بود.
+آنگاه سعد بن ابی وقاص آنها را نقل کرد<ref>آن سه [[فضیلت]] عبارتند از:
+#در جریان [[تبوک]] که علی{{ع}} را در [[مدینه]] به جای خود گذاشت، خطاب به وی فرمود: {{متن حدیث|أَ مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نُبُوَّةَ بَعْدِي‌}}؛ «آیا [[خشنود]] نیستی که جایگاه تو در نزد من همانند [[هارون]] نسبت به [[موسی]] باشد (با این تفاوت) جز آن‌که بعد از من نبوتی نیست».
+#در [[جنگ خیبر]] بعد از آن‌که دیگران نتوانستند [[قلعه خیبر]] را بگشایند فرمود: {{متن حدیث|لَأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ غَداً رَجُلًا يُحِبُّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يُحِبُّهُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ}}؛ «[[پرچم]] را به دست مردی خواهم داد که [[خدا]] و رسولش را [[دوست]] دارد و خدا و رسولش نیز او را دوست می‌دارند». آنگاه پرچم را به دست علی{{ع}} داد و فتح و [[پیروزی]] حاصل شد.
+#وقتی که (در [[ماجرای مباهله]]) [[آیه ۶۱ سوره آل عمران]] {{متن قرآن|فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ...}} نازل شد، رسول خدا{{صل}}، علی و [[فاطمه]] و حسن و حسین{{عم}} را فرا خواند و فرمود: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِي‌}}؛ «خداوندا! اینان [[خاندان]] من هستند (که مشمول این آیاتند)». (صحیح مسلم، کتاب [[فضائل الصحابة]]، باب [[فضایل علی بن ابی طالب]]، [[حدیث]] سوم، با تلخیص).</ref>.
+[[معاویه]] کینه‌توز عجیبی بود و شاید کمتر کسی در [[کینه‌توزی]] به پای او می‌رسید تا آنجا که درخواست بزرگان [[اسلام]] و حتی برخی از بنی‌امیّه را جهت ترک این عمل [[زشت]] و نفرت‌انگیز رد می‌کرد و همچنان به کار خویش ادامه می‌داد.
+[[علامه مجلسی]] نقل می‌کند: در ملاقاتی که [[ابن عباس]] با معاویه داشت، به وی گفت: ای معاویه! تو علی را می‌شناسی و سابقه او را در اسلام می‌دانی و به فضل و [[مقام]] وی [[آگاهی]]؛ اکنون که وی از [[دنیا]] رفته است، دستور بده بر منبرهایتان به وی [[ناسزا]] نگویند. معاویه با [[وقاحت]] تمام درخواست وی را رد کرد<ref>بحارالانوار، ج۳۳، ص۲۵۶.</ref>.
+[[ابوعثمان]] [[جاحظ]] می‌گوید: گروهی از [[بنی‌امیه]] با توجه به آثار منفی این کار - به معاویه گفتند: تو به آنچه خواستی رسیدی، دیگر از [[لعن علی]] دست بردار! پاسخ داد: نه به [[خدا]] [[سوگند]]! باید آن قدر این کار ادامه یابد، تا [[کودکان]] با آن بزرگ شوند و بزرگسالان با آن پیر گردند و هیچ کس فضیلتی برای علی نگوید!<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۴، ص۵۷؛ الغدیر، ج۲، ص۱۰۲.</ref>.
+به هر حال، با این برنامه، لعن علی{{ع}} و [[خاندان]] وی به صورت یک [[سنت]] درآمد و هفتاد هزار [[منبر]] در عصر امویین در سراسر [[کشور اسلامی]] [[نصب]] شد و بر فراز آنها، علی{{ع}} را [[لعن]] می‌کردند<ref>ربیع الابرار زمخشری، ج۲، ص۱۸۶ (مطابق نقل الغدیر، ج۱۰، ص۲۶۶).</ref>.
+این برنامه تا [[زمان]] عمربن [[عبدالعزیز]] ادامه داشت و آثار منفی آن هر [[روز]] آشکارتر می‌شد؛ تا آنکه وی در زمان [[خلافت]] خویش ([[سال ۹۹ هجری]]) طی بخش‌نامه‌ای به همه [[بلاد اسلامی]] دستور [[لغو]] این سنت زشت را صادر کرد<ref>کامل ابن اثیر، ج۵، ص۴۲؛ شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۴، ص۵۸. (برای آگاهی بیشتر از ماجرای سنت معاویه و پیروانش در سبّ و لعن مولا{{ع}} رجوع کنید به: الغدیر، ج۲، ص۱۰۱ به بعد و ج۱۰، ص۲۵۷ به بعد؛ شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۴، ص۵۶ به بعد؛ پیام امام امیرالمؤمنین{{ع}}، ج۲، ص۶۵۲ و دائرة المعارف الاسلامیة الشیعیة، ج۱، ص۵۹).</ref>.
+آری؛ [[بنی‌امیه]] برای [[کتمان]] سابقه [[زشت]] خود و جلوگیری از نشر [[فضایل علی]]{{ع}} و در نتیجه [[گرایش]] [[مردم]] به «خط [[علوی]]» به [[سبّ]] و [[لعن]] آن حضرت روی آوردند. در واقع، آنان ادامه [[حکومت]] جنایت‌بار خویش را بر پایه چنین سنتی [[استوار]] می‌دیدند. این نکته‌ای است که «[[مروان بن حکم]]» بدان تصریح کرده است.
+در [[تاریخ]] می‌خوانیم که وقتی از «[[مروان حکم]]» سؤال شد که چرا شما علی را سبّ و لعن می‌کنید؟ و این کار چه نفعی برای شما دارد؟ پاسخ داد:
+{{عربی|لَا یَسْتَقِیمُ لَنَا الْأَمْرُ إِلَّا بِذَلِکَ}}؛ «حکومت ما جز با این کار سامان نمی‌یابد»<ref>رجوع کنید به: انساب الاشراف، ج۲، ص۴۰۷؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۳، ص۲۲۰؛ الغدیر، ج۷، ص۱۴۷، ج۸، ص۲۶۴؛ ج۹، ص۳۹۲.</ref>.
+آنان با طرح و گسترش چنین حرکت زشت و ناجوانمردانه‌ای، [[آزار]]، کشتن و [[اسارت]] [[خاندان]] [[هاشمی]] را برای مزدوران خویش امری ساده و حتی مورد [[رغبت]] و [[پسندیده]] می‌ساختند و در [[پناه]] آن به اهداف شوم دنیاطلبانه خویش دست می‌یافتند.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]] ص ۱۸۰.</ref>.
 === عملکرد دینی و مذهبی ===
 ==== جعل احادیث ====