←وظایف و مسئولیتهای حکومت ولایی از نظر قرآن
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
بر اساس آموزههای وحیانی قرآن، [[حکومت ولایی]] مسئولیتهایی اساسی به عهده دارد که اگر آنها را انجام ندهد، به عنوان حکومت ناکارآمد [[مشروعیت]] خویش را از دست میدهد. به سخن دیگر، اگر [[حکومتی]] بر اساس مبانی و اصول پیش گفته سامان نیابد مشروعیت نمییابد؛ و اگر به وظایف و [[تکالیف]] و مسئولیتهای تعیین شده از سوی خدا در قرآن عمل نکند، به سبب عدم [[کارآمدی]] مشروعیت خویش را از دست میدهد. | بر اساس آموزههای وحیانی قرآن، [[حکومت ولایی]] مسئولیتهایی اساسی به عهده دارد که اگر آنها را انجام ندهد، به عنوان حکومت ناکارآمد [[مشروعیت]] خویش را از دست میدهد. به سخن دیگر، اگر [[حکومتی]] بر اساس مبانی و اصول پیش گفته سامان نیابد مشروعیت نمییابد؛ و اگر به وظایف و [[تکالیف]] و مسئولیتهای تعیین شده از سوی خدا در قرآن عمل نکند، به سبب عدم [[کارآمدی]] مشروعیت خویش را از دست میدهد. | ||
از نظر آموزههای وحیانی قرآن، [[دولت]] ولایی اسلامی میبایست [[مسئولیت]] پذیر باشد؛ زیرا خدا [[مسئولیتپذیری]] را برای هر حکومتی [[واجب]] میداند حتی اگر [[فرعونی]] باشد.<ref>{{متن قرآن|فَأْتِيَاهُ فَقُولَا إِنَّا رَسُولَا رَبِّكَ فَأَرْسِلْ مَعَنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَا تُعَذِّبْهُمْ قَدْ جِئْنَاكَ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكَ وَالسَّلَامُ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى}} «بنابراین نزد او بروید و بگویید که ما فرستادگان پروردگار توایم پس، بنی اسرائیل را با ما گسیل دار و عذابشان مکن، ما برای تو نشانهای از سوی پروردگارت آوردهایم و درود بر کسی که از رهنمود (خداوند) پیروی کند» سوره طه، آیه ۴۷. </ref> از همین روست که با آنکه [[فرعون]]، شخصاً به [[شکنجه]] [[بنی اسرائیل]] [[اقدام]] نمیکرده، بلکه مأموران وی این کار را انجام میدادند، ولی چون [[فرعون]] [[حاکم]] آنان بوده، [[حضرت موسی]]{{ع}} [[عمل]]شکنجه را به او نسبت داده که نشان دهنده [[مسئولیّت]] هر حاکمی نسبت به [[اعمال]] زیردستان شان است. پس [[دولت اسلامی]] نه تنها خود وظایفی دارد، بلکه دامنه [[مسئولیتپذیری]] او شامل [[کارگزاران]] و زیردستان و [[امت اسلامی]] است که تحت دولت اسلامی [[زندگی]] میکنند. | از نظر آموزههای وحیانی قرآن، [[دولت]] ولایی اسلامی میبایست [[مسئولیت]] پذیر باشد؛ زیرا خدا [[مسئولیتپذیری]] را برای هر حکومتی [[واجب]] میداند حتی اگر [[فرعونی]] باشد.<ref>{{متن قرآن|فَأْتِيَاهُ فَقُولَا إِنَّا رَسُولَا رَبِّكَ فَأَرْسِلْ مَعَنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَا تُعَذِّبْهُمْ قَدْ جِئْنَاكَ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكَ وَالسَّلَامُ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى}} «بنابراین نزد او بروید و بگویید که ما فرستادگان پروردگار توایم پس، بنی اسرائیل را با ما گسیل دار و عذابشان مکن، ما برای تو نشانهای از سوی پروردگارت آوردهایم و درود بر کسی که از رهنمود (خداوند) پیروی کند» سوره طه، آیه ۴۷. </ref> از همین روست که با آنکه [[فرعون]]، شخصاً به [[شکنجه]] [[بنی اسرائیل]] [[اقدام]] نمیکرده، بلکه مأموران وی این کار را انجام میدادند، ولی چون [[فرعون]] [[حاکم]] آنان بوده، [[حضرت موسی]]{{ع}} [[عمل]] شکنجه را به او نسبت داده که نشان دهنده [[مسئولیّت]] هر حاکمی نسبت به [[اعمال]] زیردستان شان است. پس [[دولت اسلامی]] نه تنها خود وظایفی دارد، بلکه دامنه [[مسئولیتپذیری]] او شامل [[کارگزاران]] و زیردستان و [[امت اسلامی]] است که تحت دولت اسلامی [[زندگی]] میکنند. | ||
همچنین میبایست برای تأمین مسئولیتی [[الهی]] که برای او قرار داده شده، اصل [[نظارت]] بر دستگاه و کارگزاران را مهم بشمارد و بداند که نظارت به عنوان یک [[وظیفه]] اساسی برای [[دولت]] ولایی تعریف شده است. بنابراین، دولت ولایی میبایست دستگاه و کارگزاران را هماره تحت مهار و نظارت و [[مدیریت]] خویش قرار دهد تا جایی که در صورت کوچکترین [[تخلف]] یا حتی احتمال تخلف با بازخواست و [[استخبار]] از موضوع و مسأله [[حکم]] مناسب را صادر کرده و [[مجازات]] را عملیاتی سازد.<ref>{{متن قرآن|وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لَا أَرَى الْهُدْهُدَ أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ}} «و از حال مرغان باز پرسید و گفت: مرا چه میشود که هدهد را نمیبینم یا او از غایبان است؟» سوره نمل، آیه ۲۰. </ref> ازاین [[آیه]] به دست میآید که نظارت دولت ولایی تا پایینترین سطوح از [[کارگزاران نظام]] ولایی را شامل میشود و تنها محدود به سطوح عالی [[کارگزاری]] نیست. | همچنین میبایست برای تأمین مسئولیتی [[الهی]] که برای او قرار داده شده، اصل [[نظارت]] بر دستگاه و کارگزاران را مهم بشمارد و بداند که نظارت به عنوان یک [[وظیفه]] اساسی برای [[دولت]] ولایی تعریف شده است. بنابراین، دولت ولایی میبایست دستگاه و کارگزاران را هماره تحت مهار و نظارت و [[مدیریت]] خویش قرار دهد تا جایی که در صورت کوچکترین [[تخلف]] یا حتی احتمال تخلف با بازخواست و [[استخبار]] از موضوع و مسأله [[حکم]] مناسب را صادر کرده و [[مجازات]] را عملیاتی سازد.<ref>{{متن قرآن|وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لَا أَرَى الْهُدْهُدَ أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ}} «و از حال مرغان باز پرسید و گفت: مرا چه میشود که هدهد را نمیبینم یا او از غایبان است؟» سوره نمل، آیه ۲۰. </ref> ازاین [[آیه]] به دست میآید که نظارت دولت ولایی تا پایینترین سطوح از [[کارگزاران نظام]] ولایی را شامل میشود و تنها محدود به سطوح عالی [[کارگزاری]] نیست. | ||