علم غیب ذاتی: تفاوت میان نسخه‌ها

مراد از مستقل یا ذاتی بودن [[علم]] اینکه [[آگاهی]] و احاطه به امور غیبی دارنده این علم از کسی گرفته نشده و نیاموخته؛ بلکه به طور استقلالی از ذات خود دارد. این‌گونه از آگاهی و احاطه تنها به [[خداوند]] متعال اختصاص دارد و هیچ آفریده‌ای این ویژگی را ندارد. [[خدای متعال]] درباره این نحوه از علم می‌فرماید: {{متن قرآن|قُل لّا يَعْلَمُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ الْغَيْبَ إِلاَّ اللَّهُ}}<ref> «بگو: جز خداوند کسی در آسمان‌ها و زمین غیب را نمی‌داند و درنمی‌یابند که چه هنگام برانگیخته خواهند شد» سوره نمل، آیه ۶۵.</ref>.

نزد [[امام علی]]{{ع}} آن‌که در ذات خود [[آگاه]] از نهان‌ها است و این [[دانش]] را از دیگری فرا نگرفته است، کسی جز [[خدای تعالی]] نیست: {{متن حدیث|الْعَالِمِ بِلَا اكْتِسَابٍ وَ لَا ازْدِيَادٍ وَ لَا عِلْمٍ مُسْتَفَادٍ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۱۳، ص۲۴۵.</ref>؛ «[[دانا]] است بی‌اندوختن و افزودن دانش، و نه دانشی فرا گرفته به [[کوشش]]». از این رو، [[آدمیان]] هر چند دیوارهای [[زمان]] و مکان را - به [[اذن الهی]] - فرو ریزند و به رازگشایی از گذشته و [[پیش‌گویی]] [[آینده]] بپردازند، سزاوار آن نیستند که به گونه مطلق، دانای نهان‌ها به شمار آیند<ref>ر.ک: مصنفات الشیخ المفید (اوائل المقالات)، ج۴، ص۶۷؛ طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۳، ص۴۰۳ و ج۵، ص۳۱۴-۳۱۳.</ref>. بر این اساس، [[امام]] در پاسخ به کسی که از [[اخبار غیبی]] آن حضرت به شگفت آمده بود و گویا از [[علم غیب]]، تصویری جز دانش ذاتی و غیر اکتسابی نداشت<ref>از برخی نقل‌های تاریخی چنین برمی‌آید که این برداشت در آن زمان رواج داشته است. برای نمونه، ر.ک: مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۲۶، ص۱۰۳؛ ری شهری، محمد، موسوعه الامام علی بن ابی‌طالب{{ع}}، ج۷، ص۲۰۶.</ref>، فرمود: {{متن حدیث|لَيْسَ هُوَ بِعِلْمِ غَيْبٍ وَ إِنَّمَا هُوَ تَعَلُّمٌ مِنْ ذِي عِلْمٍ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۲۸، ص۱۲۷.</ref>؛ «این، علم غیب نیست؛ [[علمی]] است که از دارنده [[علم]] آموخته شده است».