|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{مدخل مرتبط
| | #تغییر_مسیر [[عمود نور]] |
| | موضوع مرتبط = علم معصوم
| |
| | عنوان مدخل =
| |
| | مداخل مرتبط = [[نور الهی در حدیث]]
| |
| | پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)
| |
| }}
| |
| | |
| '''[[عمود نور]]''' یا همان "مصباحی از نور" یا "[[مناری از نور]]" یکی از مجاری علم و [[آگاهی امام]] است.
| |
| | |
| == مقدمه ==
| |
| ذیل آیۀ {{متن قرآن|تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا}}<ref>«و سخن پروردگارت به راستی و دادگری کامل شد؛ هیچ دگرگون کنندهای برای سخنان وی نیست و او شنوای داناست» سوره انعام، آیه ۱۱۵.</ref> [[روایات]] متعددی با تعابیر مختلفی مانند: {{متن حدیث|عمود من نور}}، {{متن حدیث|منار من نور}}، {{متن حدیث|مصباح من نور}}، {{متن حدیث|عمود من السماء}}، بیان شده است<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص۱۴۴ ـ ۱۴۶؛ [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|منابع علم امام در قرآن]]، [[امامتپژوهی (نشریه)|فصلنامه امامتپژوهی]]، ص۱۸۳ ـ ۱۸۴.</ref> که همگی به موضوع عمود نور و رابطۀ آن با [[علم امام]] پرداختهاند.
| |
| | |
| روایات ذیل این عناوین، همگی در یک نکته اشتراک و [[اتحاد]] دارند، هر چند در ذکر عنوان، [[زمان]] یا تعبیر از این فعل، [[اختلاف]] و تفاوتهایی در عبارات روایات وجود دارد، این امر مشترک، ارتباط عمود یا منار یا مصباح نور با [[اعمال]] [[بندگان]] و خلایق است. به تعبیر دیگر به طور قطع میتوان ادعا نمود روایات، از آگاهی امام نسبت به کنش، [[رفتار]] و [[اعمال انسانها]] خبر میدهند. از این رو ثمره و نتیجۀ وجود عمود نور برای [[امام]]، مشاهده و توان دیدن اعمال انسانهاست<ref>ر.ک: [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|منابع علم امام در قرآن]]، [[امامتپژوهی (نشریه)|فصلنامه امامتپژوهی]]، ص۱۸۳ ـ ۱۸۴.</ref>. یعنی [[علم]] به اعمال از طریق مشاهده است، نه گزارش<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[شهود یکی از روشهای علمآموزی ائمه (مقاله)|شهود یکی از روشهای علمآموزی ائمه]]، [[تحقیقات کلامی (نشریه)|فصلنامه تحقیقات کلامی]]، ص۸۷.</ref>. به کمک این ستونِ نوریِ سداد آور و [[توفیق]] بخش است که امام [[معصوم]]{{ع}} از [[ایمان]] و [[نفاق]] پنهان در سینهها [[آگاه]] میشود؛ زیرا به واسطه آن نور، [[باطن]] چون ظاهر برای او آشکار میگردد، بدون آنکه حجابی در کار باشد. از این رو [[حضرت رضا]]{{ع}} در نامهای برای بعضی از یارانش چنین نوشت: «هنگامی که [[مردم]] را میبینیم، آنها را با [[حقیقت ایمان]] یا [[حقیقت]] [[نفاق]] میشناسیم<ref>مسند الإمام الرضا{{ع}}؛ ج ۱، کتاب الإمامه؛ ص۱۵۶، ح ۲۲۶.</ref>. زیرا برای کسی که از ستونِ نوریِ بر گرفته از [[خیمهگاه]] عالم طبیعت و پر کشیده تا عنان [[عالم غیب]] برخوردار است، قلبهای [[بندگان]] مانند قلبهایشان هویداست، بیآن که حجابی باشد. [[شاهد]] گویای مدعا، [[روایت]] حمزة بن عبدالمطلب بن عبدالله جعفی است که میگوید: «نزد [[حضرت رضا]]{{ع}} رفتم در حالی که کتاب یا کاغذی همراه داشتم و در آن از [[امام صادق]]{{ع}} چنین نقل شده بود: "[[دنیا]] برای صاحب این امرِ [[امامت]] همچون گردویی دو نیم شده تمثل یافته است". حضرت رضا{{ع}} فرمود: "ای [[حمزه]]، به [[خدا]] [[سوگند]]! این سخنحق است، آن را بر روی پوستی بنویس»<ref>مسند الإمام الرضا{{ع}}، ج ۱، ص۱۷۲، ح ۲۶۸.</ref>.<ref>ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، قرآن کریم از منظر امام رضا{{ع}}، مرکز اطلاع رسانی غدیر .</ref>
| |
| | |
| == [[منبع علم]] بودن [[عمود نور]] برای [[امام]] ==
| |
| {{اصلی|مقام نور الهی}}
| |
| از جمله [[منابع علم امام]]{{ع}} بر اساس [[روایات]] بهرهمندی از [[عمود]] و نور الهی است<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص۱۴۴ ـ ۱۴۶؛ [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|منابع علم امام در قرآن]]، [[امامتپژوهی (نشریه)|فصلنامه امامتپژوهی]]، ص۱۸۳ ـ ۱۸۴؛ [[ناصرالدین اوجاقی|اوجاقی، ناصرالدین]]، [[علم امام از دیدگاه کلام امامیه (کتاب)|علم امام از دیدگاه کلام امامیه]]، ص۶۴ ـ ۶۸.</ref>؛ چنانکه هر وقت خواسته باشند از [[غیب]] [[آگاهی]] یابند، به سبب [[قدرت]] و اذنی که [[خداوند]] به آنها داده است، هرچه را بخواهند برای آنها روشن میگردد<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص۱۴۴ ـ ۱۴۶؛ [[محمد کاظم رحمان ستایش]] و [[روحالله شهیدی]]، [[اندیشه امامتپژوهانه صفار در بصائرالدرجات (مقاله)|اندیشه امامتپژوهانه صفار در بصائرالدرجات]]، ص۱۲۱.</ref>. این عمود در حقیقت کانال اتصال بین [[امامان]]{{ع}} و [[پروردگار]] است که [[معصومین]]{{ع}} از این طریق با خدا در ارتباط هستند و هر چیزی که میخواهند از خدا دریافت میکنند<ref>ر.ک: [[سید انیسالحسن نقوی|نقوی، سید انیسالحسن]]، [[علم غیب ائمه معصومین (پایاننامه)|علم غیب ائمه معصومین]]، ص۴۰ ـ ۴۱.</ref>.
| |
| | |
| عمود نور، حقیقتی غیر مادی است که تنها [[ائمه]]{{ع}} قادر به دیدن و [[شهود]] آن هستند<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[شهود یکی از روشهای علمآموزی ائمه (مقاله)|شهود یکی از روشهای علمآموزی ائمه]]، [[تحقیقات کلامی (نشریه)|فصلنامه تحقیقات کلامی]]، ص۸۷.</ref>. در روایتی آمده است: «روزی [[امیرمؤمنان]]{{ع}} فرمودند: از بالای [[آسمانها]] و از زیر [[زمینها]] از من سؤال نمایید تا شما را [[آگاه]] نمایم. در این میان یکی برخاست و گفت: الآن [[جبرئیل]] کجاست؟ پس آن حضرت نظری به [[آسمان]] و نظری به [[زمین]] انداخت و به [[مشرق]] و [[مغرب]] توجه نمود و به سؤالکننده فرمود: به [[خدا]] [[سوگند]]! تو جبرئیل هستی. پس از آن او را ندیدند»<ref>الفضائل، شاذان بن جبرئیل القمی، ص٩٨ و بحار الانوار، ج ٣٩، ص١٠٨.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص۱۴۴ ـ ۱۴۶.</ref>
| |
| | |
| == پرسشهای وابسته ==
| |
| {{پرسشهای وابسته}}
| |
| * [[رابطه عمود نور با علم غیب معصوم چیست؟ (پرسش)]]
| |
| * [[رابطه عمود نور با علم معصوم چیست؟ (پرسش)]]
| |
| {{پایان پرسشهای وابسته}}
| |
| | |
| == جستارهای وابسته ==
| |
| {{مدخل وابسته}}
| |
| * [[علم معصوم]]
| |
| * [[علم غیب معصوم]]
| |
| {{پایان مدخل وابسته}}
| |
| | |
| == منابع ==
| |
| {{منابع}}
| |
| # [[پرونده:95220153.jpg|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|'''منابع علم امامان شیعه''']]
| |
| # [[پرونده:89913604.jpg|22px]] [[سید انیسالحسن نقوی|نقوی، سید انیسالحسن]]، [[علم غیب ائمه معصومین (پایاننامه)|'''علم غیب ائمه معصومین''']]
| |
| # [[پرونده:Tqk.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[شهود یکی از روشهای علمآموزی ائمه (مقاله)|'''شهود یکی از روشهای علمآموزی ائمه''']]، [[تحقیقات کلامی (نشریه)|فصلنامه تحقیقات کلامی]]
| |
| # [[پرونده:Emamatp.jpg|22px]] [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|'''منابع علم امام در قرآن''']]، [[امامتپژوهی (نشریه)|فصلنامه امامتپژوهی]]
| |
| # [[پرونده:29048600800.jpg|22px]] [[ناصرالدین اوجاقی|اوجاقی، ناصرالدین]]، [[علم امام از دیدگاه کلام امامیه (کتاب)|'''علم امام از دیدگاه کلام امامیه''']]
| |
| # [[پرونده:ohf.jpg|22px]] [[محمد کاظم رحمان ستایش]] و [[روحالله شهیدی]]، [[اندیشه امامتپژوهانه صفار در بصائرالدرجات (مقاله)|'''اندیشه امامتپژوهانه صفار در بصائرالدرجات''']]، [[علوم حدیث (نشریه)|فصلنامه علوم حدیث]]
| |
| {{پایان منابع}}
| |
| | |
| == پانویس ==
| |
| {{پانویس}}
| |
| | |
| [[رده:علم معصوم]]
| |
| [[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]
| |
| [[رده:مدخل برگرفته از پرسمان]]
| |
| [[رده:مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]
| |
