←اهمیت استغفار
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
با توجّه به تفاوت معنای توبه و استغفار، توبه بهصورت مکمّل استغفار در جهت رسیدن به [[هدف]] آن، یعنی آمرزش مطرح است.<ref>مجمعالبیان، ج ۵، ص۲۱۴.</ref> عدهای در تفاوت میان استغفار و توبه به تفاوت متعلّق آن دو اشاره کرده و استغفار را به گناهان کوچک، و توبه را به [[گناهان بزرگ]] مربوط دانستهاند.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۹، ص۵.</ref> در یک [[آیه]]، استغفار پس از توبه آمده و برآن عطف شده است: {{متن قرآن|أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُ}}<ref>«بنابراین آیا به سوی خداوند باز نمیگردند و از او آمرزش نمیخواهند؟ در حالی که خداوند آمرزندهای بخشاینده است» سوره مائده، آیه ۷۴.</ref>؛ امّا چون عطف در این آیه با «واو» که برای جمع است صورت پذیرفته، با مغایرت استغفار و توبه منافاتی ندارد. برخی امر به توبه پس از استغفار را در آیات [[سوره هود]]، تأکید همان امر اوّل و «ثمّ» را به معنای واو دانستهاند.<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص۳۱۴؛ تفسیر قرطبی، ج ۹، ص۴.</ref> برخی نیز معتقدند چنانچه در موردی [[استغفار]] به [[تنهایی]] به کار رفته باشد، معنای [[توبه]] را نیز دربردارد.<ref>مدارج السالکین، ج ۱، ص۳۳۴ ـ ۳۳۵.</ref> | با توجّه به تفاوت معنای توبه و استغفار، توبه بهصورت مکمّل استغفار در جهت رسیدن به [[هدف]] آن، یعنی آمرزش مطرح است.<ref>مجمعالبیان، ج ۵، ص۲۱۴.</ref> عدهای در تفاوت میان استغفار و توبه به تفاوت متعلّق آن دو اشاره کرده و استغفار را به گناهان کوچک، و توبه را به [[گناهان بزرگ]] مربوط دانستهاند.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۹، ص۵.</ref> در یک [[آیه]]، استغفار پس از توبه آمده و برآن عطف شده است: {{متن قرآن|أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُ}}<ref>«بنابراین آیا به سوی خداوند باز نمیگردند و از او آمرزش نمیخواهند؟ در حالی که خداوند آمرزندهای بخشاینده است» سوره مائده، آیه ۷۴.</ref>؛ امّا چون عطف در این آیه با «واو» که برای جمع است صورت پذیرفته، با مغایرت استغفار و توبه منافاتی ندارد. برخی امر به توبه پس از استغفار را در آیات [[سوره هود]]، تأکید همان امر اوّل و «ثمّ» را به معنای واو دانستهاند.<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص۳۱۴؛ تفسیر قرطبی، ج ۹، ص۴.</ref> برخی نیز معتقدند چنانچه در موردی [[استغفار]] به [[تنهایی]] به کار رفته باشد، معنای [[توبه]] را نیز دربردارد.<ref>مدارج السالکین، ج ۱، ص۳۳۴ ـ ۳۳۵.</ref> | ||
==اهمیت استغفار== | ==اهمیت [[استغفار]]== | ||
اهمّیت استغفار از جهات گوناگونی قابل تبیین است: | اهمّیت استغفار از جهات گوناگونی قابل تبیین است: | ||
#[[پیامبر اکرم]]{{صل}} و دیگر [[پیامبران]] به استغفار سفارش کرده و عموم [[مردم]] بدان [[فرمان]] داده شدهاند، چنان که ۸ [[آیه]]، به [[آمرزش خواهی]] [[ترغیب]] عمومی کرده و نزدیک به ۳۰ آیه، از استغفار پیامبرانسخن به میان آورده و ۵ آیه نیز شخص [[رسول اکرم]]{{صل}} را به آن [[مأمور]] کرده است <ref>المعجم الاحصائی، ج ۳، ص۱۰۵۸، «غفر».</ref> | |||
#[[فرشتگان]] برای [[مؤمنان]] {{متن قرآن|الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ}}<ref>«کسانی که عرش خداوند را برمیدارند و پیرامونیان آن، با سپاس پروردگارشان را به پاکی میستایند و بدو ایمان میآورند و برای مؤمنان آمرزش میخواهند که: پروردگارا! بخشایش و دانش تو همه چیز را فراگیر است پس، آنان را که توبه آورده و از راه تو پیروی کردهاند بیامرز و از عذاب دوزخ باز دار» سوره غافر، آیه ۷.</ref> و [[اهل]] [[زمین]] [[استغفار]] میکنند.{{متن قرآن|تَكَادُ السَّمَاوَاتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَالْمَلَائِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ أَلَا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ}}<ref>«نزدیک است که آسمانها بر فراز سرشان بشکافند و فرشتگان با سپاس پروردگارشان را به پاکی میستایند و برای هر کس که در زمین است آمرزش میخواهند؛ آگاه باشید که بیگمان خداوند است که آمرزنده بخشاینده است» سوره شوری، آیه ۵.</ref> | |||
#درخواست [[آمرزش گناه]]، صفت [[پرهیزکاران]] معرّفی شده است: {{متن قرآن|قُلْ أَؤُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِنْ ذَلِكُمْ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ}}<ref>«بگو آیا (میخواهید) شما را به بهتر از آن آگاه سازم؟ برای کسانی که پرهیزگارند نزد پروردگارشان بوستانهایی است که از بن آنها جویباران روان است؛ در آنها جاودانند و (آنان را) همسرانی پاکیزه و خشنودی از سوی خداوند خواهد بود و خداوند به (کار) بندگان، بیناست» سوره آل عمران، آیه ۱۵.</ref>، {{متن قرآن|الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِنَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ}}<ref>«آنان که میگویند: پروردگارا! به راستی ما ایمان آوردهایم پس، از گناهان ما درگذر و ما را از عذاب دوزخ نگاه دار!» سوره آل عمران، آیه ۱۶.</ref>.<ref>نمونه، ج ۲، ص۴۶۳.</ref> | |||
==آثار استغفار== | ==آثار استغفار== | ||