امام علی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

امام علی در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۲

۱۱٬۸۱۷ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۴

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۴۱۹

ویرایش

@@ خط ۱۴۰: / خط ۱۴۰: @@
 وَ بَاتَ رَسُولُ اللَّهِ فِي الْغَارِ آمِناً *** فَمَا زَالَ فِي حِفْظِ الْإِلَهِ وَ فِي سَتْرِ}}<ref>احمد بن حنبل، المسند، ج۱، ص۳۳۰؛ حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۲۳؛ نسائی، احمد بن شعیب، خصائص علی بن ابی طالب، ص۶۱.</ref>؛
 «با [[جان]] خود [[برترین]] راهوار در این سنگریزه‌ها/ و گرامی‌ترین [[آفریده]]، [[زایر]] [[بیت]] و حَجَر را [[پاسداری]] کردم/ خوابیدم و در و در حالی که دشمنانم را می‌پاییدم / خود را برای کشته شدن و [[اسارت]] آماده ساختم / زمانی که محمد{{صل}} از [[مکر]] آنها بر خود ترسید/ [[خداوند]] بخشایش‌گر عظیم، از این مکر نجاتش داد / آری، [[رسول خدا]]{{صل}} در آن [[غار]]، ایمن آسود/ و همواره در [[پناه]] [[خدا]] باقی ماند».<ref>[[سید مرتضی عسکری|عسکری، سید مرتضی]]، [[امام علی در قرآن (مقاله)| مقاله «امام علی در قرآن»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱۰ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱۰]] ص ۱۰۴.</ref>.
+==[[آیات]] درباره [[امام علی]]{{ع}} و [[شیعیان]] او==
+===[[آیه خیرالبریه]]===
+{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}}<ref>«بی‌گمان آنانکه ایمان آورده‌اند و کردارهایی شایسته کرده‌اند، بهترین آفریدگانند» سوره بینه، آیه ۷.</ref>.
+[[ابن عساکر]] از [[جابر بن عبدالله]] درباره این [[آیه]] چنین نقل کرده است: نزد [[پیامبر]] بودیم که علی{{ع}} آمد. پیامبر فرمود: «[[سوگند]] به آن‌که جانم در دست او است، این شخص و شیعیان او [[رستگاران]] قیامتند»، و آیه {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا...}} نازل شد، و چنان شد که [[اصحاب پیامبر اکرم]]{{صل}} هر گاه علی{{ع}} را می‌دیدند، می‌گفتند: {{متن قرآن|خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} آمد<ref>سیوطی، عبدالرحمان، الدرالمنثور، ذیل آیه مذکور.</ref>.<ref>[[سید مرتضی عسکری|عسکری، سید مرتضی]]، [[امام علی در قرآن (مقاله)| مقاله «امام علی در قرآن»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱۰ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱۰]] ص ۱۱۰.</ref>.
+===آیه مفلحون===
+{{متن قرآن|أُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref>«آنان از (سوی) پروردگارشان به رهنمودی رسیده‌اند و آنانند که رستگارند» سوره بقره، آیه ۵.</ref>.
+از امام علی{{ع}} [[روایت]] شده است: [[سلمان فارسی]] به من گفت: «یا [[ابا الحسن]]، هیچ‌گاه با حضور من، فراروی [[رسول خدا]]{{صل}} قرار نگرفتی مگر آن‌که پیامبر بین دو کتف من زد و فرمود: «[[سلمان]] این شخص و [[حزب]] او رستگارانند»<ref>حاکم حسکانی، شواهدالتنزیل، ج۱، ص۶۸.</ref>.<ref>[[سید مرتضی عسکری|عسکری، سید مرتضی]]، [[امام علی در قرآن (مقاله)| مقاله «امام علی در قرآن»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱۰ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱۰]] ص ۱۱۰.</ref>.
+==آیات درباره امام علی{{ع}} و غیر او==
+#{{متن قرآن|فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref>«و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹.</ref>. [[داوود بن سلیمان]] می‌گوید: [[علی بن موسی الرضا]]{{ع}} از پدرانش، و او از علی{{ع}} برای من روایت کرد که پیامبر درباره این آیه فرمود: «مراد از من النبیین محمد{{صل}} است و مراد از من الصدیقین [[علی بن ابی طالب]]{{ع}}، و مراد از من الشهداء [[حمزه]]، و مراد از {{متن قرآن|وَالصَّالِحِينَ}} حسن{{ع}} و حسین{{ع}}، و مراد از {{متن قرآن|حَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}} [[قائم آل محمد]]{{ع}} است»<ref>بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۳۹۳.</ref>.
+#{{متن قرآن|وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ}}<ref>«و چون مؤمنان به آیات ما، نزد تو آیند بگو: درود بر شما! پروردگارتان بخشایش را بر خویش مقرّر داشته است: چنانچه هر یک از شما از سر نادانی کار بدی انجام دهد، آنگاه از پس آن توبه کند و به راه آید، چنین است که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۵۴.</ref>. از [[ابن عباس]] نقل شده است که این [[آیه]] در [[حق]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و [[حمزه]] و جعفر و زید نازل شده است<ref>فرات کوفی، تفسیر فرات الکوفی، ص۴۲.</ref>.
+#{{متن قرآن|... وَعَلَى الْأَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيمَاهُمْ}}<ref>«و میان آن دو پرده‌ای است و بر آن پشته‌ها کسانی هستند که هر گروه (از آنان) را از چهره‌شان باز می‌شناسند» سوره اعراف، آیه ۴۶.</ref>. [[ثعلبی]] در [[تفسیر]] این آیه از ابن عباس چنین [[روایت]] کرده است: [[اعراف]] جایگاه بلندی از [[صراط]] است که عباس و حمزه و علی بن ابی طالب{{ع}} و [[جعفر طیار]] بر بلندای آنند و دوستدارانشان را به [[نور]] [[سیما]] می‌شناسند و دشمنانشان را به تیرگی چهره<ref>ابن حجر، الصواعق المحرقه، ص١٠١.</ref>.
+#{{متن قرآن|ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«آنگاه خداوند آرامش خویش را بر پیامبر خود و بر مؤمنان فرو فرستاد» سوره توبه، آیه ۲۶.</ref>. از [[ضحاک بن مزاحم]] نقل شده است که این آیه در حق کسانی نازل شد که همراه [[رسول خدا]]{{صل}} [[استوار]] باقی ماندند: علی و عباس و چند نفر از [[بنی‌هاشم]]<ref>طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۳، ص۱۷.</ref>.
+#{{متن قرآن|إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ}}<ref>«تنها مؤمنانند که به خداوند و پیامبرش ایمان آورده‌اند سپس تردید نورزیده‌اند و با دارایی‌ها و جان‌هایشان در راه خداوند جهاد کرده‌اند، آنانند که راستگویند» سوره حجرات، آیه ۱۵.</ref>. ابن عباس می‌گوید: مراد از آیه {{متن قرآن|إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا...}} این است که این گروه، [[خدا]] و [[رسول]] او را [[تصدیق]] کردند و هرگز در [[ایمان]] خود دچار تردید نشدند. این آیه در [[حق]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و [[حمزة بن عبدالمطلب]] و [[جعفر طیار]] نازل گردید. جمله {{متن قرآن|وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ}}، یعنی با [[جان]] و [[مال]] خود در [[راه خدا]] و [[طاعت]] او [[جهاد]] کردند و [[خداوند سبحان]] با عبارت {{متن قرآن|أُولَئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ}} [[صدق]] و وفای آنها را [[تأیید]] فرمود<ref>حاکم حسکانی، شواهدالتنزیل، ج۲، ص۸۶.</ref>. و. {{متن قرآن|مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا}}<ref>«از مؤمنان، کسانی هستند که به پیمانی که با خداوند بستند وفا کردند؛ برخی از آنان پیمان خویش را به جای آوردند و برخی چشم به راه دارند و به هیچ روی (پیمان خود را) دگرگون نکردند» سوره احزاب، آیه ۲۳.</ref>. [[حافظ]] [[ذهبی]] در این باره می‌گوید: علی{{ع}} بر فراز [[منبر]] [[مسجد کوفه]] بود که از او پرسیدند: «[[آیه]] {{متن قرآن|مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ...}} در حق چه کسانی نازل شده است؟» او گفت: «خدایا ببخش، این آیه در حق من و عمویم [[حمزه]] و عموی دیگرم [[عبیدة بن حارث بن عبدالمطلب]] نازل شد. [[عبیده]] جانش را [[فدا]] کرد و در [[جنگ بدر]] به [[شهادت]] رسید. حمزه نیز جانش را فدا کرد و در [[جنگ احد]] به شهادت رسید و من اکنون [[انتظار]] می‌کشم تا شقی‌ترین فرد این [[امت]]، این را از این (اشاره به [[محاسن]] و سر) رنگین کند؛ عهدی که حبیبم ابوالقاسم مرا از آن [[آگاه]] کرده است»<ref>فیروزآبادی، سید مرتضی، فضائل الخمسه، ج۱، ص۲۸۷، به نقل از ابن حجر، الصواعق المحرقه، ص۸۰؛ شبلنجی حنفی، نورالابصار، ص۹۷، به نقل از: ابن صباغ، الفصول المهمه.</ref>.
+#{{متن قرآن|أَفَمَنْ وَعَدْنَاهُ وَعْدًا حَسَنًا فَهُوَ لَاقِيهِ كَمَنْ مَتَّعْنَاهُ مَتَاعَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنَ الْمُحْضَرِينَ}}<ref>«آیا آنکه بدو وعده‌ای نیکو داده‌ایم و او آن را خواهد دید چون کسی است که او را از کالای زندگانی این جهان برخوردار کرده‌ایم سپس در روز رستخیز از خوانده‌شدگان (به سوی دوزخ) است؟» سوره قصص، آیه ۶۱.</ref>. از [[مجاهد]] نقل شده است که [[آیه]] {{متن قرآن|أَفَمَنْ وَعَدْنَاهُ وَعْدًا حَسَنًا...}} در [[حق علی]]{{ع}} و [[حمزه]] نازل شده و مراد از {{متن قرآن|كَمَنْ مَتَّعْنَاهُ مَتَاعَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا}} [[ابوجهل]] است<ref>حاکم حسکانی، شواهدالتنزیل، ج۱، ص۴۳۷.</ref>.<ref>[[سید مرتضی عسکری|عسکری، سید مرتضی]]، [[امام علی در قرآن (مقاله)| مقاله «امام علی در قرآن»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱۰ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱۰]] ص ۱۱۰.</ref>.
 == منابع ==
@@ خط ۱۴۷: / خط ۱۶۴: @@
 # [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]
 # [[پرونده:10524027.jpg|22px]] [[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[علی بن ابی طالب - کوشا (مقاله)|مقاله «علی بن ابی طالب»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
+# [[پرونده:1368108.jpg|22px]] [[سید مرتضی عسکری|عسکری، سید مرتضی]]، [[امام علی در قرآن (مقاله)|مقاله «امام علی در قرآن»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱۰ (کتاب)|'''دانشنامه امام علی ج۱۰''']]
 {{پایان منابع}}