←ایران در دوره معاصر
بدون خلاصۀ ویرایش |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
رژیم پهلوی پس از تحکیم پایههای [[حکومت]] خود و درپیشگرفتن سیاستهای ضد ارزشی و سرکوبگرانه در برابر [[اسلام]] و [[روحانیت]]، [[هویت]] ایران را در معرض خطر قرار داد<ref>کمالی اردکانی، علیاکبر، امام خمینی و بازسازی هویت ملی در ایران، ص۴۸؛ فلاح زاده، سیدحسین، رضاخان و توسعه ایران، ص۱۶۲ ـ ۱۶۵.</ref>. با سرنگونی رژیم پهلوی و پیروزی انقلاب اسلامی ایران گامهای بسیار مؤثری برای بازسازی هویت ملی ایران برداشته شد<ref> کمالی اردکانی، علیاکبر، امام خمینی و بازسازی هویت ملی در ایران، ص۴۹ ـ ۵۶.</ref>.<ref>[[ابوالفضل یغمایی|یغمایی، ابوالفضل]]، [[ایران (مقاله)| مقاله «ایران»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۲]]، ص ۵۱۱.</ref> | رژیم پهلوی پس از تحکیم پایههای [[حکومت]] خود و درپیشگرفتن سیاستهای ضد ارزشی و سرکوبگرانه در برابر [[اسلام]] و [[روحانیت]]، [[هویت]] ایران را در معرض خطر قرار داد<ref>کمالی اردکانی، علیاکبر، امام خمینی و بازسازی هویت ملی در ایران، ص۴۸؛ فلاح زاده، سیدحسین، رضاخان و توسعه ایران، ص۱۶۲ ـ ۱۶۵.</ref>. با سرنگونی رژیم پهلوی و پیروزی انقلاب اسلامی ایران گامهای بسیار مؤثری برای بازسازی هویت ملی ایران برداشته شد<ref> کمالی اردکانی، علیاکبر، امام خمینی و بازسازی هویت ملی در ایران، ص۴۹ ـ ۵۶.</ref>.<ref>[[ابوالفضل یغمایی|یغمایی، ابوالفضل]]، [[ایران (مقاله)| مقاله «ایران»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۲]]، ص ۵۱۱.</ref> | ||
== ورود دین اسلام به ایران == | |||
ورود [[اسلام]] به ایران و [[گرایش]] [[ایرانیان]] به آن، یکی از مهمترین حوادث [[تاریخی]] برای ملت ایران است. [[سلطه]] نظامی اسلام بر ایران با [[نبرد قادسیه]] و ورود سپاهیان [[مسلمان]] [[عرب]] به تیسفون ـ پایتخت ساسانی ـ در سال ۱۴ ه . ق آغاز شد. این [[سلطه]] نظامی، با [[شتاب]] [[خیره]] کنندهای پیش رفت و تقریباً بخش اعظم ایران تا سال ۲۹ ه ق از راه صلح و جنگ، به تصرف [[مسلمانان]] درآمد. سلطه نظامی مسلمانان با [[مرگ]] یزدگرد سوم ـ واپسین پادشاه ساسانی ـ در سال ۳۱ ه.ق عملاً کامل شد. | |||
برخلاف روند رو به [[رشد]] سلطه نظامی اسلام در ایران، [[حاکمیت]] [[عقیدتی]] و گرایش اقوام [[ایرانی]] به اسلام، روندی آرام، [[استوار]] و ریشهدار داشت. ایرانیان، پس از آشنایی تدریجی با [[عقاید]] و [[احکام اسلامی]] و پی بردن به حقانیت اسلام، به این آیین روی آوردند. | |||
ایرانیان سابقه [[تمدنی]] ۱۴۰۰ ساله داشتند و آثار [[ارزشمندی]] از [[تمدن]] خویش را به جهانیان ارائه کردند. آنها حکومتهای بزرگی چون هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان را [[تجربه]] کردند. این [[حکومتها]] در ابتدا سیاستهایی عدالتگرایانه و [[مدارا]] جویانه داشتند؛ ولی به تدریج، [[عدالت]] و دینخواهی به صورت وسیلهای برای پیشبرد مقاصد آنها در آمد. [[زیادهخواهی]] [[پادشاهان]] و کجاندیشی موبدان سبب شد که از [[دین]] و عدالت جز نامی نماند. | |||
پذیرش اسلام توسط [[مردم ایران]]، به جاذبههای [[اسلام]] و دافعههای نظام ساسانی بستگی داشت. مهمترین دافعههای عصر ساسانی که زمینه را برای پذیرش اسلام و [[سقوط]] [[دولت]] ساسانی فراهم کرد، به شرح ذیل است: | |||
# وجود [[نظام استبدادی]] و نفوذ بیش از حد موبدان زرتشتی و اجحاف آنان بر مردم؛ | |||
# [[ضعف]] و [[فساد]] در همه بخشهای [[حکومت]]، به ویژه در مراکز مذهبی و [[دینی]]؛ | |||
# فاصله مرگ بار طبقاتی و انحصاری بودن [[قدرت]]، [[ثروت]] و دیگر امتیازات برای طبقه ممتاز؛ | |||
# پیوند خوردن منافع اشراف، فئودالها و هیأت حاکمه با منافع [[روحانیان]] زرتشتی و [[استثمار]] مردم؛ | |||
# [[قتل]] [[نخبگان]] و اندیشمندان و توجه نکردن به استعدادهای خلاق مردم؛ | |||
# نبود نظام فکری و [[اعتقادی]] قومی و فقدان [[تسلط]] بر [[روح]] مردم. | |||
جاذبههای اسلام در پذیرفتن آن توسط [[ایرانیان]] بدین شرح است: | |||
# ایرانیان با تجاربی که از دین و حکومت داشتند به حقانیت اسلام و [[حکومت حق]] پی بردند و با [[آگاهی]] به آن گرویدند؛ | |||
# [[عدالت اجتماعی]] اسلام و [[حاکمیت]] فرهنگ قرآنی در بین [[مسلمانان]] نیز از جاذبههای اسلام بود. [[قرآن]] در احوال [[اقوام]] پراکنده [[عرب]]، چنان تحولی پدید آورد که در فاصلهای کوتاه، نه تنها خود را از [[انزوا]] و [[گمنامی]] بیرون آوردند، بلکه به صادرکنندگان عالیترین سطح [[فرهنگ]] بشری یعنی [[اسلام]] تبدیل شدند<ref>ناصر پوربیرار، پلی برگشته، ص۴۱.</ref>؛ | |||
# [[جهان بینی]] [[غنی]] اسلام که [[انسان]] در آن از مقام والایی برخوردار بود؛ | |||
# [[زندگی]] عملی [[مسلمانان]] و [[ساده زیستی]] آنان، سبب جذب [[ایرانیان]] به اسلام شد. | |||
زندگی مسلمانان در [[مدائن]] و نیز افرادی چون [[عمار یاسر]] در [[کوفه]] و [[حضرت علی]]{{ع}} در دوران خلافتش در کوفه سبب آشنایی [[مردم ایران]] با مسلمانان راستین و فراگرفتن [[روح]] اسلام از آنان شد. | |||
[[مردم ایران]] - که به طور طبیعی مردمی باهوش و دارای سابقه [[فرهنگ]] و [[تمدن]] بودند - بیش از هر [[ملت]] دیگر به اسلام و [[خاندان رسالت]] شیفتگی نشان دادند؛ یعنی ایرانیان، [[روح]] و معنای اسلام را در خاندان رسالت یافتند؛ چون تنها این [[خاندان]] بودند که پاسخگوی [[پرسشها]] و نیازهای واقعی روح ایرانیان بودند<ref>خدمات متقابل اسلام و ایران، ص۱۱۳.</ref>.<ref>[[سید حسن قریشی|قریشی، سید حسن]]، [[اصحاب ایرانی ائمه اطهار (کتاب)|اصحاب ایرانی ائمه اطهار]]، ص۲۷ - ۴۱.</ref> | |||
== ایران در دوره معاصر == | == ایران در دوره معاصر == | ||