دبیر در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

دبیر، از دستیاران [[خلیفه]] و [[حاکم اسلامی]] بود. در صدر اسلام، چون بیشتر [[عرب‌ها]] از هنر خواندن و نوشتن [[محروم]] و تعداد افرادی که کار دبیری را برعهده داشته‌اند اندک بود، شمار معدودی از آنها همچون [[علی بن ابی طالب]] {{ع}}، [[زید بن ثابت]]، [[عمر بن خطاب]] و [[معاویة بن ابی‌سفیان]]، [[آیات قرآن]] و نامه‌های [[پیامبر]] {{صل}} را می‌نوشتند<ref>تاریخ الاسلام، ج۱، ص۴۴۱.</ref>. هنگامی که [[ابوبکر]] به [[خلافت]] رسید، “عثمان بن عفان” را به [[دبیری]] خویش برگزید<ref>تجارب الامم، ج۱، ص۳۸۳.</ref>. با به [[قدرت]] رسیدن [[بنی امیه]]، به [[دلیل]] [[کثرت]] کارهای [[حکومتی]]، پنج دبیر دیگر [[برگزیده]] شدند؛ دبیر رسائل، [[خراج]]، [[سپاه]]، [[نگهبان]] و [[قضا]] که دبیر رسائل در میان این گروه‌ها، از همه مهم‌تر بود. به همین سبب، [[خلفا]]، اغلب این [[منصب]] را به [[نزدیکان]] خود می‌دادند<ref>تاریخ التمدن الاسلامی، ج۱، ص۲۴۴-۲۴۳؛ کتاب العرب قبل الاسلام، ج۱، ص۸۱؛ مقدمه ابن خلدون، ص۲۰۶-۲۰۵؛ تاریخ الاسلام، ج۱، ص۴۴۲؛ النظم الاسلامیه، ص۱۴۲.</ref>.<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۱۰۵.</ref>