مصحف ابی بن کعب: تفاوت میان نسخه‌ها

برای ابیّ کعب مصحفی را ذکر کرده‌اند<ref>ر. ک: ابن ندیم، الفهرست، ص۲۹، ۳۰؛ سیوطی، الاتقان، ج۱، ص۶۲ (النوع الثامن عشر فصل ترتیب السور).</ref> و یکی از ویژگی‌های آن را اختلاف قرائت آن با نص قرآن فعلی به شمار آورده‌اند<ref>معرفت، تاریخ قرآن، ص۹۳.</ref>؛ برای مثال، گفته‌اند جمله {{متن قرآن|فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ}}<ref>«روزه سه روز از ایّام حج» سوره بقره، آیه ۱۹۶.</ref> در قرائت ابیّ {{عربی|"فصيام ثلثة ايام - متتابعات - في الحجّ‌}} است<ref>ر. ک: زمخشری، الکشاف، ج۱، ص۱۲۱.</ref>

و جمله {{متن قرآن|فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ}}<ref>«کابین آن زنان را که از آنان (با ازدواج غیر دائم) بهره‌مند شده‌اید» سوره نساء، آیه ۲۴.</ref> در قرائت ابیّ بن کعب {{عربی|"فما استمتعتم به منهنّ - الی اجل مسمّی"}} است <ref>طبری، جامع البیان، ج۴، ص۱۳.</ref>.

{{متن قرآن|كُلَّمَا أَضَاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ}}<ref>«هرگاه برای آنان روشن شود در آن (روشنایی) راه می‌افتند» سوره بقره، آیه ۲۰.</ref> را ابیّ بن کعب {{عربی|"مرّوا فيه"}} و {{عربی|"سعوا فيه"}} قرائت کرده است<ref>ر. ک: سیوطی، الاتقان، ج۱، ص۱۴۹ (نوع شانزدهم، مسئله سوم، قول نهم از حدود چهل قول در معنای سبعة احرف).</ref>.

همان‌گونه که در [[مصحف]] [[ابن مسعود]] بیان شد، این‌گونه [[قرائت‌ها]] نیز در فرض ثبوت، ظاهراً زیاده‌ها و نقل معناهای [[تفسیری]] می‌باشد که به صورت مزجی در بین کلمات [[قرآن]] ذکر کرده است. براین اساس، مصحف وی نیز مشتمل بر مطالب تفسیری بوده است و اگر در دسترس می‌بود مانند یک [[تفسیر]] موجز مورد استفاده قرار می‌گرفت؛ اما متأسفانه از مصحف وی چیزی در دست نیست و گفته‌اند [[عثمان]] در وقت یکی کردن مصاحف آن را نیز از بین برد<ref>ر. ک: زنجانی، تاریخ القرآن، ص۷۴؛ سیوطی، الاتقان، ج۱، ص۵۹ (النوع الثامن عشر فی جمعه و ترتیبه)، میر محمدی، بحوث فی تاریخ القرآن.</ref>؛ ازاین‌رو، [[تفسیر]] و تأویل‌های [[مصحف]] ابیّ را نیز از [[آثار تفسیری عصر حضور]] دانسته و در شمار [[کتاب‌های تفسیری]] مفقود آن عصر ذکر کرده‌ایم.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۶۶-۳۶۷.</ref>