برهان محبت: تفاوت میان نسخه‌ها

۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۸ مارس ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۶: خط ۶:
}}
}}


==[[نفی ربوبیت غیر خدا]] و [[اثبات ربوبیت خدا]] از راه [[محبت]]==
==نفی ربوبیت غیر خدا و [[اثبات ربوبیت خدا]] از راه [[محبت]]==
[[برهان محبت]] با این عنوان در کتب [[فلسفی]] و [[کلامی]] نیامده؛ ولی از [[براهین]] برگرفته از [[قرآن‌کریم]] در داستان [[حضرت ابراهیم]] است. آن حضرت در برابر [[مشرکان]] [[قوم]] خود به [[محاجّه]] برخاست و از طریق این [[برهان]] به نفی ربوبیت غیر خدا و [[اثبات]] [[توحید ربوبی]] پرداخت: {{متن قرآن|فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ ٱلَّيْلُ رَءَا كَوْكَبًۭا قَالَ هَـٰذَا رَبِّى فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَآ أُحِبُّ ٱلْـَٔافِلِينَ}}<ref>«و چون شب بر او چادر افکند ستاره‌ای دید گفت: این پروردگار من است اما هنگامی که ناپدید شد گفت: ناپدیدشوندگان را دوست نمی‌دارم» سوره انعام، آیه ۷۶.</ref>. برهان مذکور از [[آیات]] ۷۵ - ۷۹ انعام<ref>{{متن قرآن|وَكَذَٰلِكَ نُرِىٓ إِبْرَٰهِيمَ مَلَكُوتَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ ٱلْمُوقِنِينَ * فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ ٱلَّيْلُ رَءَا كَوْكَبًۭا قَالَ هَـٰذَا رَبِّى فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَآ أُحِبُّ ٱلْـَٔافِلِينَ * فَلَمَّا رَءَا ٱلْقَمَرَ بَازِغًۭا قَالَ هَـٰذَا رَبِّى فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمْ يَهْدِنِى رَبِّى لَأَكُونَنَّ مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلضَّآلِّينَ * فَلَمَّا رَءَا ٱلشَّمْسَ بَازِغَةًۭ قَالَ هَـٰذَا رَبِّى هَـٰذَآ أَكْبَرُ فَلَمَّآ أَفَلَتْ قَالَ يَـٰقَوْمِ إِنِّى بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تُشْرِكُونَ * إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ حَنِيفًۭا وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ}} «و این‌گونه ما گستره آسمان‌ها و زمین را به ابراهیم می‌نمایانیم و (چنین می‌کنیم) تا از باورداران گردد * و چون شب بر او چادر افکند ستاره‌ای دید گفت: این پروردگار من است اما هنگامی که ناپدید شد گفت: ناپدیدشوندگان را دوست نمی‌دارم * آنگاه چون ماه را تابان دید گفت: این پروردگار من است و چون فرو شد گفت: اگر پروردگارم مرا رهنمایی نکند بی‌گمان از گروه گمراهان خواهم بود * هنگامی که خورشید را درخشان دید گفت: این پروردگار من است، این بزرگ‌تر است و چون غروب کرد گفت: ای قوم من! من از آنچه شریک (خداوند) قرار می‌دهید بیزارم * من با درستی آیین روی خویش به سوی کسی آورده‌ام که آسمان‌ها و زمین را آفریده است و من از مشرکان نیستم» سوره انعام، آیه ۷۵-۷۹.</ref> استفاده می‌شود؛ ولی بیشتر بر [[آیه]] ۷۶ انطباق دارد.<ref>[[ابوطالب ربیع‌نیا|ربیع‌نیا، ابوطالب]]، [[برهان محبت - ربیع‌نیا (مقاله)|مقاله «برهان محبت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص ۵۳۸.</ref>
برهان محبت با این عنوان در کتب [[فلسفی]] و [[کلامی]] نیامده؛ ولی از [[براهین]] برگرفته از [[قرآن‌کریم]] در داستان [[حضرت ابراهیم]] است. آن حضرت در برابر [[مشرکان]] [[قوم]] خود به [[محاجّه]] برخاست و از طریق این [[برهان]] به نفی ربوبیت غیر خدا و [[اثبات]] [[توحید ربوبی]] پرداخت: {{متن قرآن|فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ ٱلَّيْلُ رَءَا كَوْكَبًۭا قَالَ هَـٰذَا رَبِّى فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَآ أُحِبُّ ٱلْـَٔافِلِينَ}}<ref>«و چون شب بر او چادر افکند ستاره‌ای دید گفت: این پروردگار من است اما هنگامی که ناپدید شد گفت: ناپدیدشوندگان را دوست نمی‌دارم» سوره انعام، آیه ۷۶.</ref>. برهان مذکور از [[آیات]] ۷۵ - ۷۹ انعام<ref>{{متن قرآن|وَكَذَٰلِكَ نُرِىٓ إِبْرَٰهِيمَ مَلَكُوتَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ ٱلْمُوقِنِينَ * فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ ٱلَّيْلُ رَءَا كَوْكَبًۭا قَالَ هَـٰذَا رَبِّى فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَآ أُحِبُّ ٱلْـَٔافِلِينَ * فَلَمَّا رَءَا ٱلْقَمَرَ بَازِغًۭا قَالَ هَـٰذَا رَبِّى فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمْ يَهْدِنِى رَبِّى لَأَكُونَنَّ مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلضَّآلِّينَ * فَلَمَّا رَءَا ٱلشَّمْسَ بَازِغَةًۭ قَالَ هَـٰذَا رَبِّى هَـٰذَآ أَكْبَرُ فَلَمَّآ أَفَلَتْ قَالَ يَـٰقَوْمِ إِنِّى بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تُشْرِكُونَ * إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ حَنِيفًۭا وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ}} «و این‌گونه ما گستره آسمان‌ها و زمین را به ابراهیم می‌نمایانیم و (چنین می‌کنیم) تا از باورداران گردد * و چون شب بر او چادر افکند ستاره‌ای دید گفت: این پروردگار من است اما هنگامی که ناپدید شد گفت: ناپدیدشوندگان را دوست نمی‌دارم * آنگاه چون ماه را تابان دید گفت: این پروردگار من است و چون فرو شد گفت: اگر پروردگارم مرا رهنمایی نکند بی‌گمان از گروه گمراهان خواهم بود * هنگامی که خورشید را درخشان دید گفت: این پروردگار من است، این بزرگ‌تر است و چون غروب کرد گفت: ای قوم من! من از آنچه شریک (خداوند) قرار می‌دهید بیزارم * من با درستی آیین روی خویش به سوی کسی آورده‌ام که آسمان‌ها و زمین را آفریده است و من از مشرکان نیستم» سوره انعام، آیه ۷۵-۷۹.</ref> استفاده می‌شود؛ ولی بیشتر بر [[آیه]] ۷۶ انطباق دارد.<ref>[[ابوطالب ربیع‌نیا|ربیع‌نیا، ابوطالب]]، [[برهان محبت - ربیع‌نیا (مقاله)|مقاله «برهان محبت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص ۵۳۸.</ref>


==تقریر [[برهان محبت]]==
==تقریر برهان محبت==
[[حضرت ابراهیم]]{{ع}} با [[حد وسط]] قرار دادن [[محبت]] در قیاسی منطقی در قالب شکل دوم فرمود: [[ربّ]] باید [[محبوب]] باشد و غروب کننده محبوب نیست، پس ربّ غروب کننده نیست.
[[حضرت ابراهیم]]{{ع}} با [[حد وسط]] قرار دادن [[محبت]] در قیاسی منطقی در قالب شکل دوم فرمود: [[ربّ]] باید [[محبوب]] باشد و غروب کننده محبوب نیست، پس ربّ غروب کننده نیست.


خط ۳۰: خط ۳۰:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده: برهان]]
[[رده:براهین خداشناسی]]
۱۳۰٬۲۱۶

ویرایش