مکتب کلامی ری: تفاوت میان نسخه‌ها

مکتب کلامی [[امامیه]] در [[ری]] نیز به لحاظ کمّی در قرن ششم هجری، متکلمانی بنام را در خود جای داده بود که [[حسن]] بن [[اسحاق]] رازی، رشیدالدین رازی، عبدالجلیل بن [[عیسی]] رازی، کمال‌الدین [[مرتضی]] مرعشی، خواجه آبی، تاج‌الدین منتهی مرعشی و [[عبدالله بن جعفر]] دوریستی نمونه‌ای از آنهایند<ref>احمد پاکتچی، مکاتب فقه امامی در ایران، ص۶۵-۸۰.</ref>. بی‌گمان [[عبدالجلیل قزوینی]] رازی و [[سدیدالدین حمصی رازی]]، بیش از دیگران توجه محققان را به خود جلب کرده‌اند.

البته به لحاظ کیفی چنان‌که محققان نوشته‌اند – و در ادامه نیز روشن خواهد شد– مدرسۀ [[ری]] در کل، مدرسه‌ای شارح‌گونه بود و چیز جدیدی بر [[مکتب]] [[بغداد]] نیفزود؛ با این تفاوت که آرای معتزلۀ متأخر یعنی [[ابوالحسین بصری]] و شاگردانش را [[نقل]] و نقد می‌کردند و گاهی نیز می‌پذیرفتند. مهم‌ترین اثر این مدرسه، المنقذ من التقلید است<ref>محمد تقی سبحانی و همکاران، طرح اعتقادنامه‌های امامیه، ص۳۳.</ref>. [[مکتب]] [[معتزله]] هرچند به لحاظ فیزیکی حضور چندانی در [[ری]] نداشتند، آرای آنها مورد توجه اندیشمندان [[شیعی]] بود؛ چنان‌که این مدعا با مراجعه به کتاب‌های برجای‌مانده از قرن ششم روشن می‌شود<ref>در ادامه به تبیین این مدعا خواهیم پرداخت.</ref>.

با مطالعه کتاب نقض [[عبدالجلیل قزوینی]] به‌روشنی درمی‌یابیم که مجالس مناظره و گفت‌وگو میان دانشمندان گروه‌های مختلف [[فکری]] [[جهان اسلام]] وجود داشته است و گاه این مجالس در حضور [[پادشاهان]] آن دیار برگزار می‌شد. کتاب نقض خود شاهدی بر این مدعاست. این کتاب در [[حقیقت]] ردیه‌ای است بر مدعاهایی که یکی از سنیان – و به گفته عبدالجلیل، ناصبیان– درباره [[شیعه]] مطرح کرده است<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]] ص۴۴۶.</ref>.