شیعه‌شناسی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''[[شیعه‌شناسی]]''' [[شناخت]] [[شیعه]] به عنوان "فرقۀ ناجیه" و تجسّم [[اسلام ناب]]، توجّه بسیاری را جلب کرده است. این شناخت شامل مقوله‌های [[اقتصادی]]، [[فرهنگی]]، آداب و سنن، [[فقه]] و [[حدیث]]، رجال و شخصیت‌ها، کتب و آثار [[علمی]]، [[شهرها]] و کشورها، مراکز و مؤسّسات می‌شود.

دربارۀ شناخت شیعه در زمینۀ بحث‌های [[کلامی]] و [[اعتقادی]]، باید به کتاب‌های علمای شیعه یا کتبی که پیرامون [[مسائل اعتقادی]] [[تشیّع]] نوشته شده مراجعه کرد. در زمینۀ آثار علمی و تألیفات نیز به کتب خاصّ این موضوع. در دائرة المعارف‌های مختلف نیز در مدخل‌های گوناگون به شیعه‌شناسی پرداخته شده است.<ref>مثل دائرة المعارف تشیع ص۴۶۱.</ref> در کتاب"یادنامۀ [[علامه امینی]]"<ref>ص۵۱۳ شرکت سهامی انتشار ۱۳۵۲ش.</ref> مقاله‌ای است با عنوان "۴۰۰ کتاب در شناخت شیعه" به قلم استاد [[محمد رضا حکیمی]]، که افزون بر آن چهارصد کتاب، کتاب‌های فراوان دیگری را کهاهل [[سنت]] دربارۀ [[اهل بیت]] و [[حضرت مهدی]]{{ع}}، نیز برخی نویسندگان [[غیر مسلمان]] نوشته‌اند نام می‌برد. مؤلفان نیز در طول [[تاریخ]] به معرفی چهره‌های علمی و شخصیت‌های برجسته شیعه پرداخته‌اند، همچون [[سید]] [[محسن]] الأمین در "[[اعیان الشیعه]]" و شیخ [[آقابزرگ تهرانی]] در طبقات اعلام الشیعه و [[سید عبدالحسین شرف الدین عاملی]] در مع موسوعات [[رجال الشیعه]]. پژوهشگرانی نیز به شناساندن آثار و تألیفات شیعه پرداخته‌اند، همچون شیخ [[آقا بزرگ تهرانی]] در "الذریعة الی تصانیف الشیعه" و [[سید حسن صدر]] در "تأسیس الشیعة لعلوم الاسلام"<ref>ترجمه‌اش با عنوان «شیعه بنیان‌گذاران فرهنگ اسلام» از مشتاق عسکری.</ref> و عامر الحلو در "معجم الدراسات القرآنیه عند الشیعة الامامیّه". برخی هم به معرفی [[معتقدات]] شیعه در اصول و [[فروع]] و... پرداخته‌اند، مانند [[کاشف الغطاء]] در اصل الشیعة و اصول‌ها، و [[علامه طباطبایی]] در شیعه در [[اسلام]] و [[محمد جواد مغنیه]] در [[الشیعة و التشیع]] و [[مهدی]] [[سراج]] در شیعه چه می‌گوید؟ و [[محمد حسین مظفر]] در [[عقائد الامامیه]]. افزون بر مطالبی که در فرهنگنامه‌ها آمده است، معرفی شیعه در زمینۀ مسائل خاص [[امامت]] و [[پاسخگویی به شبهات]] و ردّ ادعاهای بی‌اساس معاندین انجام یافته است. [[کتاب‌های رجالی]] و بیوگرافی‌های مجموعه‌ای یا تک‌نگاریها هم جای خاصّ خود را دارد. به دلیل اهمیت و نقش‌آفرینی [[فکر]] و [[فرهنگ شیعی]] در طول [[تاریخ]] و در عصر حاضر و نهضت‌های مهم برخاسته از این [[تفکّر]] و [[باور]]، به‌ویژه آنچه به صورت "[[انقلاب اسلامی]]" در [[ایران]] شکل گرفت، توجّه دوباره به "شیعه‌شناسی" را برانگیخت و در غرب و [[آمریکا]] و حتّی [[اسرائیل]]، تلاش‌های جدیدی برای [[شناخت]] ماهیت این [[اندیشه]] و پیروانش صورت گرفت<ref>از جمله در دانشگاه تی آویو اسرائیل در سال ۱۳۶۳ سمیناری برگزار شد و در آن سمینار موضوع این کنفرانس بررسی تشیع بود (ر.ک: کیهان ۶۳/۱۰/۶).</ref> در سال‌های اخیر [[نهضت]] شیعه‌شناسی در اروپا و آمریکا شدّت و گسترش بیشتری یافته و تحوّلات جدید در [[کشورهای اسلامی]] و [[عربی]] بر دامنۀ آن افزوده است. به‌هرحال، [[شیعه]] را یا باید از رجال و شخصیت‌هایش شناخت، یا از آثار [[علمی]] [[فرهنگی]] در زمینه‌های مختلف، یا از گفتار دیگران دربارۀ این مجموعه و [[فرقه]]، یا از عمل و [[رفتار]] آنان در [[جامعه]] و تاریخ. شناخت شیعه از بعد [[تاریخی]]، پیدایش [[فرقه‌ها]]، ویژگی‌های [[فکری]] و [[اعتقادی]] و مکتب اهل بیت{{عم}} بحث مبسوطی می‌طلبد که خارج از حوصلۀ این اثر است. کتابشناسی در ابعاد مختلف [[تشیّع]] نیز، کاری عظیم است و تألیفی مستقل می‌طلبد،<ref>ر.ک: فصلنامه شیعه‌شناسی شماره ۱ بهار۸۲.</ref> همچنان‌که افرادی چون شیخ [[آقا بزرگ تهرانی]]، [[سید محسن امین]]، [[سید حسن صدر]] و... در این عرصه آثار جاویدان عرضه کرده‌اند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۵۶.</ref>.