|
|
| خط ۷۵: |
خط ۷۵: |
| '''زیارت دوره''': مقصود رفتن به [[اماکن زیارتی]] و دیدنی اطراف [[مکه]] و [[مدینه]] است. در این دورهها، [[روحانیان]] کاروانها علاوه بر یادآوری تاریخچه هر مکان، [[آداب]] و [[اعمال]] آن را ذکر میکنند.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۲۸.</ref> | | '''زیارت دوره''': مقصود رفتن به [[اماکن زیارتی]] و دیدنی اطراف [[مکه]] و [[مدینه]] است. در این دورهها، [[روحانیان]] کاروانها علاوه بر یادآوری تاریخچه هر مکان، [[آداب]] و [[اعمال]] آن را ذکر میکنند.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۲۸.</ref> |
|
| |
|
| ==زیارت [[رسول خدا]]{{صل}}==
| | ==[[زیارت قبور]]== |
| درباره اتمام حج و [[عمره]] که در [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ}}<ref>«و حجّ و عمره را برای خداوند تمام (و کامل) بجا آورید» سوره بقره، آیه ۱۹۶.</ref> بدان امر شده است، قطع نظر از مباحث [[فقهی]] آن، در برخی [[روایات]] مصداق دیگری برای اتمام حج ذکر شده است، و آن این که حجگزار پس از انجام [[مناسک]] به [[زیارت امام]]، مشرف شود. البته مراد تنها [[زیارت قبور]] نیست (گرچه این نیز یکی از [[حقوق]] [[ولایت]] است؛ زیرا [[زندگی]] و [[مرگ]] [[معصوم]] یکسان است) بلکه مراد از زیارت، دیدار با [[رهبر اسلامی]] و [[آگاه کردن]] او از [[مراتب ولایت]] و عرضه [[نصرت]] به اوست<ref>صهبای حج، ص۴۸۴ – ۴۸۳.</ref>. شایسته است کسانی که [[مشتاق]] بحث «زیارت» و ابعاد آن هستند به بخش چهارم کتاب صهبای حج که تحت عنوان زیارت است مراجعه نمایند.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۳۲.</ref>
| |
| | |
| ===زیارت رسول خدا{{صل}} از منظر روایات===
| |
| # امام صادق{{ع}} میفرماید که پیامبر{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|مَنْ زَارَنِي حَيّاً وَ مَيِّتاً كُنْتُ لَهُ شَفِيعاً يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}<ref>بحار، ج، ۱۰۰، ص۱۳۹؛ قرب الاسناد، ص۳۱.</ref>؛ هر کس مرا در [[زمان]] [[حیات]] و ممات [[زیارت]] کند، در [[روز قیامت]] [[شفیع]] او خواهم شد».
| |
| # [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|... وَ مَنْ جَاءَنِي زَائِراً وَجَبَتْ لَهُ شَفَاعَتِي وَ مَنْ وَجَبَتْ لَهُ شَفَاعَتِي وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ}}<ref>بحار، ج۱۰۰، ص۱۴۰؛ علل الشرائع، ص۴۶۰.</ref>؛ «هر کس به زیارت من آید [[شفاعت]] من بر او [[واجب]] خواهد شد و هر کس شفاعت من بر او واجب شود، [[بهشت]] بر او واجب میشود».
| |
| # [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} میفرماید: {{متن حدیث|مَنْ زَارَنِي فِي حَيَاتِي وَ بَعْدَ مَوْتِي كَانَ فِي جِوَارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}<ref>بحار، ج۱۰۰، ص۱۴۳.</ref>؛ «هر کس مرا در زمان حیات و پس از [[مرگ]] من زیارت کند، در روز قیامت در جوار من خواهد بود».
| |
| # پیامبر اکرم{{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|مَنْ زَارَ قَبْرِي حَلَّتْ لَهُ شَفَاعَتِي وَ مَنْ زَارَنِي مَيِّتاً فَكَأَنَّمَا زَارَنِي حَيّاً}}<ref>بحار، ج۱۰۰، ص۱۵۹.</ref>؛ «هر کس [[قبر]] مرا زیارت کند از شفاعت من بهرهمند خواهد شد و هر کس مرا بعد از مرگم زیارت کند، مانند آن است که در زمان حیاتم زیارت کرده است».
| |
| # [[پیامبر]]{{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|مَنْ زَارَنِي بَعْدَ وَفَاتِي كَانَ كَمَنْ زَارَنِي فِي حَيَاتِي وَ كُنْتُ لَهُ شَهِيداً وَ شَافِعاً يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}<ref>بحار، ج۱۰۰، ص۱۴۳- ۱۴۴.</ref>؛ «هر کس مرا بعد از وفاتم زیارت کند مانند آن است که در زمان حیاتم زیارت کرده و من در [[قیامت]] برای او [[شاهد]] و شفیع خواهم بود».
| |
| # پیامبر{{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|مَنْ زَارَ قَبْرِي بَعْدَ مَوْتِي كَانَ كَمَنْ هَاجَرَ إِلَيَّ فِي حَيَاتِي...}}<ref>بحار، ج۱۰۰، ص۱۴۳- ۱۴۴.</ref>؛ «هرکس پس از مرگم قبر مرا زیارت کند، همچون کسی است که در زمان حیاتم به سوی من [[مهاجرت]] کرده است».
| |
| # پیامبر{{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|مَنْ سَلَّمَ عَلَيَّ مِنْ عِنْدِ قَبْرِي سَمِعْتُهُ...}}<ref>بحار، ج۱۰۰، ص۱۸۳.</ref>؛ «هر کس کنار قبر من بر من [[سلام]] کند، میشنوم».
| |
| # [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: {{متن حدیث|إِنَّمَا أُمِرَ النَّاسُ أَنْ يَأْتُوا هَذِهِ الْأَحْجَارَ فَيَطُوفُوا بِهَا ثُمَّ يَأْتُونَا فَيُخْبِرُونَا بِوَلَايَتِهِمْ وَ يَعْرِضُوا عَلَيْنَا نَصْرَهُمْ}}<ref>محجه البیضاء، ج۱ - ۲، ص۱۸۳.</ref>؛ «به [[مردم]] امر شده تا به سوی این سنگها بیایند و [[طواف]] نمایند، سپس به سوی ما آمده و از ولایتشان نسبت به ما خبر دهند و اعلام [[آمادگی]] برای [[یاری]] ما نمایند».<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۳۲.</ref>
| |
| | |
| ===[[فضیلت]] [[زیارت پیامبر]]{{صل}}===
| |
| بر هر [[مسلمانی]] که برایش امکان داشته باشد، [[مستحب]] موکد است [[مرقد مطهر]] [[رسول خدا]]{{صل}} را در [[مدینه]] [[زیارت]] کند، بالاخص این [[استحباب]] برای حجاج تأکید بیشتری دارد.
| |
| # [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|مَنْ أَتَى مَكَّةَ حَاجّاً وَ لَمْ يَزُرْنِي إِلَى الْمَدِينَةِ فَقَدْ جَفَانِي وَ مَنْ جَفَانِي فَقَدْجَفَوْتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ...}}<ref>علل الشرائع، ص۴۶۰.</ref>؛ «کسی که برای [[حج]] به [[مکه]] مشرف شود و مرا در مدینه زیارت نکند، به من [[جفا]] و [[بیمهری]] نموده و من هم در [[روز قیامت]] به او جفا و (بیمهری) مینمایم. (مراد این است که او را [[شفاعت]] نخواهم کرد)<ref>راهنمای حرمین شریفین، ج۴ و ۵، ص۱۵.</ref>.
| |
| # «[[زید شحام]]» از [[امام صادق]]{{ع}} سوال نمود: چه پاداشی برای زیارت کننده رسول خدا{{صل}} خواهد بود؟ فرمود: {{متن حدیث|كَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِي عَرْشِهِ...}}<ref>کافی، ج۴، ص۵۸۵، کامل الزیارات، ص۱۵، بحار، ج۱۰۰، ص۱۴۴.</ref>؛ «مانند آن است که خدای را در [[عرش]] زیارت کرده باشد».
| |
| # [[پیامبر گرامی]]{{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|مَنْ زَارَنِي حَيّاً وَ مَيِّتاً كُنْتُ لَهُ شَفِيعاً يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}<ref>بحار، ج۱۰۰، ص۱۳۹.</ref>؛ «هر کسی مرا در ایام [[حیات]] و پس از مرگم زیارت کند، در [[قیامت]] او را شفاعت میکنم».
| |
| # [[حضرت علی]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|أَتِمُّوا بِرَسُولِ اللَّهِ{{صل}} حَجَّكُمْ إِذَا خَرَجْتُمْ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ فَإِنَّ تَرْكَهُ جَفَاءٌ وَ بِذَلِكَ أُمِرْتُمْ}}<ref>بحار الانوار، ج۱۰۰، ص۹۴.</ref>؛ «برای تکمیل حج خود، زمانی که [[اعمال]] حج را به پایان رساندید به زیارت رسول خدا{{صل}} بروید؛ زیرا ترک آن، جفا به [[پیامبر]]{{صل}} است و لذا به زیارت آن حضرت، تأکید شده است.
| |
| # در «کافی» و «[[تهذیب]]» از امام صادق{{ع}} [[روایت]] شده که [[امام حسین]]{{ع}} به پیامبر{{صل}} عرض کرد: {{متن حدیث|مَا جَزَاءُ مَنْ زَارَكَ؟}} [[پاداش]] کسی که تو را زیارت کند چیست؟ پیامبر{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|فَقَالَ يَا بُنَيَّ مَنْ زَارَنِي حَيّاً أَوْ مَيِّتاً أَوْ زَارَ أَبَاكَ أَوْ زَارَ أَخَاكَ أَوْ زَارَكَ كَانَ حَقّاً عَلَيَّ أَنْ أَزُورَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ أُخَلِّصَهُ مِنْ ذُنُوبِهِ}}<ref>کامل الزیارات، ص۱۱؛ کافی، ج۴، ص۵۴۸.</ref>؛ «ای پسرم! کسی که مرا در [[حیات]] یا ممات، یا پدرت یا برادرت حسن را، یا تو را [[زیارت]] کند، حقی بر من ثابت خواهد کرد که در [[روز قیامت]] او را زیارت کنم و از [[کیفر]] گناهانش [[نجات]] دهم». «[[علامه]] مازندرانی» در شرح «[[مناسک]] [[شهید ثانی]]» مینویسد: [[استحباب]] زیارت [[حضرت رسول]] [[خدا]]{{صل}} از [[ضروریات دین]]، و از کلمه [[جفا]]، [[حرمت]] آن استفاده میشود، خصوصاً برای [[حاجی]] که راهش از [[مدینه]] باشد<ref>راهنمای حرمین شریفین، ج۴ - ۵، ص۱۷.</ref>.
| |
| # در [[تهذیب]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[روایت]] شده، که فرمود: «کسی که زیارت نماید [[قبر]] مرا مانند کسی است که [[هجرت]] نموده به سوی من، در حیات من و اگر نتوانستید، [[سلام]] بفرستید، که به من میرسد»<ref>بحار، ج۹۹، ص۳۷۹؛ دعائم الاسلام، ج۱، ص۲۹۶.</ref>.
| |
| علامه [[بزرگوار]] مرحوم مولانا در «مرات الحج» مینویسد: زیارت حضرت رسول{{صل}} از [[مستحبات]] موکده (بلکه از [[واجبات]] کفائی است) چنانکه از بعضی از [[احادیث]] استفاده میشود، و با زیارت آن بزرگوار [[حج]] [[خانه خدا]] تمام میشود و استحباب عینی آن خصوصاً برای حجاج [[بیت الله الحرام]] از ضروریات دین است<ref>راهنمای حرمین شریفین، ج۴ و ۵، ص۱۷.</ref>. و حضرت فرموده است: {{متن حدیث|مَنْ حَجَّ بَيْتَ رَبِّي وَ لَمْ يَزُرْنِي فَقَدْ جَفَانِي}}<ref>بحار، ج۹۹، ص۳۷۳.</ref>؛ «هر کس حج خانه خدا را به جا آورد و مرا زیارت نکند، به من جفا کرده است».<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۳۳.</ref>
| |
| | |
| ===[[زیارت قبور]]===
| |
| [[زیارت اهل قبور]] و اهتمام ورزیدن به امور اموات در طول [[تاریخ]] مورد اهتمام [[بشر]] بوده است. زیارت قبور مختص [[جامعه دینی]] و [[مسلمانان]] نیست، بلکه از اموری است که [[جوامع]] مختلف، با [[آداب و رسوم]] و [[عقائد]] متفاوت، بدان اهتمام میورزند، [[اسلام]]، مسلمانان را به [[اهمیت زیارت]] [[قبور]] توجه داده و در موارد بسیاری [[مردم]] را به آن [[دعوت]] نموده است. این مسأله به خاطر تحقق یافتن یک سلسله [[اهداف تربیتی]] است که فایده آن متوجه فرد و [[جامعه انسانی]] میشود که ما به اختصار برخی از این فوائد را بیان میکنیم: | | [[زیارت اهل قبور]] و اهتمام ورزیدن به امور اموات در طول [[تاریخ]] مورد اهتمام [[بشر]] بوده است. زیارت قبور مختص [[جامعه دینی]] و [[مسلمانان]] نیست، بلکه از اموری است که [[جوامع]] مختلف، با [[آداب و رسوم]] و [[عقائد]] متفاوت، بدان اهتمام میورزند، [[اسلام]]، مسلمانان را به [[اهمیت زیارت]] [[قبور]] توجه داده و در موارد بسیاری [[مردم]] را به آن [[دعوت]] نموده است. این مسأله به خاطر تحقق یافتن یک سلسله [[اهداف تربیتی]] است که فایده آن متوجه فرد و [[جامعه انسانی]] میشود که ما به اختصار برخی از این فوائد را بیان میکنیم: |
|
| |
|
