برزخ: تفاوت میان نسخه‌ها

بحث از برزخ در [[تعالیم اسلامی]]، ریشه در [[آیات قرآن کریم]] دارد<ref>یس، ۵۱ -۵۲؛ مؤمنون، ۱۰۰.</ref> و در برخی [[روایات]] حقایقی از آن عالم بیان شده است که از آن به [[عالم قبر]] تعبیر شده است<ref>مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، ج۱۶، ص۲۷۰.</ref>. [[اعتقاد]] به برزخ مورد توجه [[مسلمانان]] بوده، تا از جایی که [[ایمان]] به آن از [[ضروریات دین]] شمرده شده است<ref> صدوق، محمد بن علی، الاعتقادات، ص۵۸؛ همو، الامالی، ص۲۹۵ و ۳۳۹؛ مفید، محمد بن محمد، اوائل المقالات فی المذاهب و المختارات، ص۷۶-۷۷؛ قاضی عبدالجبارهمدانی، ابوالحسن، شرح الاصول الخمسه، ص۴۹۳؛ تفتازانی، سعدالدین، شرح المقاصد، ج۵، ص۱۱۱.</ref>؛ گرچه گروهی از [[معتزله]] و [[خوارج]] وجود عالم برزخ را نپذیرفته‌اند<ref>اشعری، ابوالحسن، مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین، ص۴۳۰؛ قاضی عبدالجبارهمدانی، ابوالحسن، شرح الاصول الخمسه، ص۴۹۳؛ حلی، علامه، حسن بن یوسف، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص۴۲۴ -۴۲۵.</ref>. بنابر برخی روایات، برزخ، نمونه و مثالی از قیامت است و نسبت آن با قیامت، همانند نسبت [[خواب]] با [[بیداری]] است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۳، ص۲۳۸ و ۲۴۳؛ طباطبایی، سیدمحمدحسین، الرسائل التوحیدیه، ص۲۲۱.</ref>. تفاوت برزخ با قیامت در این است که در برزخ انس به طبیعت باقی است، با ظهور [[عالم غیب]]، توجهات و انس به عالم طبیعت قطع می‌شود و در اینجا قیامت کبری برپا می‌گردد<ref>تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۶۰۰- ۶۰۱.</ref>.<ref>[[باقر صاحبی|صاحبی، باقر]]، [[برزخ - صاحبی (مقاله)| مقاله «برزخ»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۲]] ص۶۰۹.</ref>

[[جهان برزخ]]، صبح و شام دارد و برزخیان متناسب با زندگی برزخی، می‌خورند و می‌آشامند و با یکدیگر سخن می‌گویند و نشست و برخاست دارند. وقتی [[روحی]] از دنیا به برزخ می‌رسد، برزخیان به استقبالش می‌شتابند و [[اخبار]] زندگان را از او می‌گیرند البته برزخیان بسته به جایگاه برزخی خویش، گاه به دنیا سر می‌زنند و از حال و [[روز]] بازماندگان دنیایی [[آگاه]] می‌گردند<ref>بحارالانوار، ج۶، ص۲۶۸ و ۲۶۹۲.</ref>.

برزخ در اصطلاح [[قرآن]]، [[روایات]] و مجموعه [[تعالیم اسلامی]] به معنای عالم پس از [[مرگ]] و حد فاصل بین دنیا و [[آخرت]] است. شاید بتوان ادعا کرد که برزخ بدین معنا نخستین بار، در [[تعالیم اسلامی]] و در [[قرآن]] استعمال گردیده است. واژه برزخ به معنای مذکور تنها یک بار در قرآن آمده و در آن، حالِ انسان‌های تبهکار و [[مجرم]]، هنگام فرا رسیدن [[مرگ]] و درخواست غیر قابل قبول آنان مبنی بر بازگشت به [[دنیا]] و پاسخ آنان به اینکه فرا روی ایشان برزخی است تا روزی که برانگیخته شوند گزارش شده است: {{متن قرآن|حَتَّى إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ}}<ref>«هنگامی که مرگ هر یک از آنان فرا رسد می‌گوید: پروردگارا! مرا باز گردانید!» سوره مؤمنون، آیه ۹۹.</ref>، {{متن قرآن|لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ}}<ref>«شاید من در آنچه وا نهاده‌ام، (بتوانم) کاری نیکو انجام دهم؛ هرگز! این سخنی است که او گوینده آن است و پیشاروی آنان تا روزی که برانگیخته گردند برزخی خواهد بود» سوره مؤمنون، آیه ۱۰۰.</ref> افزون بر [[آیه]] مزبور که به صراحت از برزخ [[سخن]] به میان آورده است [[آیات]] دیگری را می‌توان یافت که به نوعی بر [[حقایق]] برزخی دلالت داشته و برای [[اثبات]] عالم پس از مرگ (قبل از [[قیامت]]) قابل بهره‌برداری است.

== ویژگی‌های حیات برزخ ==