امام علی در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

== احادیث دیگر در باره [[امام علی]] {{ع}} ==

[[پیامبر خاتم|رسول خدا]] {{صل}} فرمود: اگر درختان قلم شوند و دریاها مرکّب، و جنّیان حسابگر شوند و [[آدمیان]] نویسنده، نمی‌توانند [[فضایل]] [[امام علی|علی]] {{ع}} را برشمارند.<ref>مناقب، خوارزمی، ص ۲</ref> با آنکه در دوران صدر [[اسلام]]، [[دوستان]] [[امام علی|علی]] {{ع}} از [[ترس]] و [[دشمنان]] از روی [[حسد]]، [[فضایل]] او را [[کتمان]] کردند، امّا [[فضایل]] او [[شرق]] و [[غرب]] [[جهان]] را پر کرده است (مضمون [[کلام]] [[خلیل بن احمد فراهیدی]])<ref>تنقیح المقال، ج 1 ص ۴۰۳، فیض کاشانی چنین نقل کرده است که از دانشمندی دربارۀ فضایل علی پرسیدند، گفت: «ما اقول فی رجل کتم اعداؤه فضائله حسدا و عداوة، و کتم اولیاؤه فضائله خوفا و تقیّة ثمّ ظهر من بین الکتمانین فضائل طبّقت الخافقین» (محجة البیضاء، ج 1 ص ۲۴۵). این مضمون در شعری به این صورت آمده است: لقد کتموا آثار آل محمّد محبّهم خوفا و اعدائهم بغضا فأبرز من بین الفریقین نبذة بها ملأ اللّه السّموات و الأرضا منتخب التواریخ، ص ۷۸۶ و ۱۴۷</ref> و به قول [[ابن ابی الحدید]]، نام و [[فضایل]] او همچون مشک، هرچه پنهان‌تر می‌شد، بوی دل‌انگیزش به مشام [[جان‌ها]] بیشتر می‌رسید و مثل [[خورشید]] زیر [[ابر]] [[نور]] می‌افشاند و مانند [[روشنایی]] روز، آشکار می‌شد<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۱ ص ۱۷</ref>.  

# [[شرافت]] [[خانوادگی]]، به لحاظ انتساب به [[بنی هاشم]] و داشتن پدری چون [[ابوطالب]] و [[مادری]] چون فاطمۀ بنت اسد، که جلالت هردو بسیار والاست.

# پروردۀ دامان [[پیامبر|رسول خدا]]. وی از [[کودکی]] و [[نوجوانی]] در دامان [[پیامبر]] بزرگ شد و همواره با او بود. خود [[امام]]، به این ویژگی ممتاز اشاره دارد و به آن [[افتخار]] می‌کند.<ref>نهج البلاغه، خطبۀ ۱۹۲</ref>

# [[سبقت]] در [[اسلام آوردن]]، به [[اتفاق]] [[عالمان]] و مورّخان مهمّ، اولین کسی که از مردان به [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]] [[ایمان]] آورد، [[امام علی|علی]] {{ع}} بود.<ref>الغدیر، ج ۳ ص ۲۳۷</ref> همچنین جزء اولین [[پیشگامان]] در [[نماز]] بود و چند سال، جز خدیجۀ کبری و علیّ [[مرتضی]] همراه [[پیامبر]] کسی [[نماز]] نمی‌خواند.

# [[خفتن]] در بستر [[پیامبر]]. از این حادثه و [[ایثار]] با عنوان [[لیلة المبیت]] یاد می‌شود. آنگاه که [[مشرکان]] برای [[قتل پیامبر]] همدست شدند، وی در بستر [[رسول خدا]] خوابید و [[پیامبر]] همان [[شب]] از [[مکه]] بیرون رفت و آغازی برای [[هجرت به مدینه]] بود. [[قرآن]] به این [[فداکاری]] و معاملۀ [[جان]] با خدای جان‌آفرین اشاره دارد: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَن يَشْرِي نَفْسَهُ...}}<ref>بقره، آیه ۲۰۷</ref>

# [[هجرت]] با [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]] {{صل}}. در [[قرآن]] و [[اسلام]]، [[هجرت]] یک [[فضیلت]] است و [[مهاجران]] از وجهۀ خوبی برخوردار بودند. [[امام علی|حضرت علی]] {{ع}} هم [[افتخار]] [[مهاجرت]] از [[مکّه]] به [[مدینه]] را داشت.

# گشوده ماندن در خانۀ او به [[مسجد]] [[پیامبر]]. در اوایل [[هجرت]]، [[پیامبر]] همۀ درهایی را که از [[خانه‌ها]] به [[مسجد]] گشوده می‌شد بست، تنها در خانۀ [[امام علی|علی]] {{ع}} بازماند [[سد ابواب|و سدّ الأبواب الاّ بابه]]<ref>دعای ندبه</ref> و [[پیامبر]] این کار را به امر [[خدا]] انجام داد.

# [[جان]] [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]. در واقعۀ [[مباهله]] و آیه‌ای که دراین‌باره نازل شده، [[امام علی|حضرت علی]] {{ع}} همچون [[جان]] [[پیامبر]] به‌شمار آمده است: {{متن قرآن|فَإِن تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِالْمُفْسِدِينَ}}<ref>آل عمران، آیه ۶۳</ref>

# [[حبّ]] [[امام علی|علی]] {{ع}} [[ایمان]] است. در [[احادیث]] فراوان، [[محبّت]] به [[امام علی|علی]] {{ع}} نشانۀ [[ایمان]] به شمار آمده و [[دوستی]] با او [[دوستی با خدا]] و [[رسول]]. از سوی دیگر، [[بغض]] او نشانۀ [[کفر]] و [[نفاق]] شمرده شده است.

# [[حق]] و [[امام علی|علی]] {{ع}}. [[علی]] با [[حق]] است و [[حق]] با [[امام علی|علی]] است {{عربی|علیّ مع الحقّ و الحقّ معه}}.<ref>الغدیر، ج ۷، احقاق الحق، ج ۵، بحار الأنوار، ج ۳۸ ص ۲۶ به بعد</ref> این محوریت برای [[شناخت]] و [[پیروی از حق]]، از [[فضایل]] برجستۀ اوست که در [[روایات]] متعدد آمده است.

# [[پدر]] [[امّت]]. [[حضرت]] در [[حدیث]] [[پیامبر خاتم|پیامبر اسلام]] به منزلۀ [[پدر]] [[امّت]] به حساب آمده است {{عربی|أنا و أنت أبوا هذه الأمّة}}<ref>بحار الأنوار، ج ۳۶ ص ۸</ref> و این پدری، [[حق]] عظیمی برعهدۀ [[فرزندان]] [[معنوی]] او می‌گذارد.

# [[ولیّ]] [[مؤمنان]]. [[پیامبر خاتم|رسول خدا]] {{صل}} بارها او را به عنوان [[امام]] [[مسلمین]]، [[وصیّ]] خود، خلیفۀ [[پیامبر]]، [[ولیّ خدا]]، [[ولیّ]] [[مؤمنان]] معرفی کرده و [[امامت]] [[خلق]] را پس از خویش برعهدۀ او نهاده است. [[آیه ولایت]] و [[آیه ابلاغ]] و [[آیه تکمیل]]، اشاره به این [[مقام]] والا و [[فضیلت]] جاودانه دارد.

# [[میزان]] [[اعمال]]. [[میزان]] کمال و صحّت [[عمل]] [[انسان‌ها]] با وجود [[حضرت امیر]] سنجیده و حساب می‌شود. در برخی [[زیارت‌ها]] به آن [[حضرت]] به عنوان [[میزان]] الأعمال [[سلام]] می‌دهیم. در [[حدیث]] است: {{عربی|انّ أمیر المؤمنین و الأئمّة من ذریّته هم الموازین}}.<ref>بحار الأنوار، ج ۷ ص ۲۵۲</ref>

# [[رستگاری]] [[پیروان]]. روایتی با این مضمون که {{عربی|علیّ و شیعته هم الفائزون}} به صورت [[متواتر]] [[نقل]] شده است.

# در [[حدیث منزلت]] که بسیار معروف است {{عربی|أنت منّی بمنزلة هارون من موسی الاّ أنّه لا نبیّ بعدی}} آن [[حضرت]] [[وزیر]] و [[جانشین]] [[پیامبر]] معرفی شده است، همان منزلتی که [[هارون]] نسبت به موسای کلیم داشت و همۀ [[مقامات]] مربوط به [[پیامبر]] را (جز [[رسالت]] و [[پیامبری]]) داراست.

# دانای بی‌نظیر. [[علوم]] آن [[حضرت]] و پیشگویی‌های متعدد او در حوادث مختلف و اینکه هرچه می‌پرسیدند پاسخ می‌فرمود و می‌گفت: پیش از آنکه مرا از دست دهید از من سؤال کنید و... نشان [[دانش]] فراوان اوست.<ref>نمونه‌هایی از این پیشگویی‌ها، در «دانشنامۀ امام علی» ج 11 ص 185 آمده است.</ref> او در [[شهر علم]] [[نبوی]] است (که من [[شهر]] علمم، علیّم در است).

# [[پارسایی]]. دلبسته نبودن به [[دنیا]] و [[فریب]] جلوه‌گری‌های [[دنیا]] را نخوردن، از [[فضایل]] برجستۀ مولاست و [[ساده‌زیستی]] در [[لباس]] و [[خوراک]] و [[مسکن]] و... از نشانه‌های آن است.

# [[عدالت]]. [[دادگری]] در [[حکومت]] و [[قضاوت]] و [[مبارزه با ظلم]] و [[تبعیض]] و حیف‌ومیل [[بیت‌المال]]، تقسیم [[بیت‌المال]]، [[دادخواهی]] [[مظلوم]] و... از ویژگی‌های بارز [[زندگی]] اوست و [[عدالت]]، از [[حکومت]] و [[قضاوت]] او [[آبرو]] دارد. [[پیامبر خاتم|رسول خدا]] {{صل}} هم بارها او را عادل‌ترین [[مردم]] دانسته است، [[زندگی]] او بخصوص در دوران [[خلافت]]، [[بهترین]] [[شاهد]] بر این [[فضیلت]] است.

# [[جهاد]] و [[شهادت]]. مبارزۀ او در میدان‌ها در رکاب [[پیامبر]] و [[فتوحات]] شجاعانۀ او و سرانجام [[شهادت]] خونین وی، ترسیم خط [[جهاد]] و [[شهادت]] است و [[حیات]] [[اسلام]] در سایۀ [[شمشیر]] اوست.

[[عشق]] به [[شهادت]] و [[انس]] با [[مرگ]] و [[هراس]] نداشتن از [[مرگ سرخ]]، [[فضیلت]] برجستۀ اوست و علاقۀ خود را به [[مرگ]] بیش از علاقۀ [[کودک]] به سینۀ مادر می‌داند<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۵ نهج البلاغه|خطبه ۵]]</ref>. این چند نمونه از [[فضایل]] او، هرگز گوشه‌ای و قطره‌ای از دریای فضایلش را هم نمی‌تواند نشان دهد و در هرفضیلتی همچون [[شجاعت]]، [[سخاوت]]، [[جوانمردی]]، [[حلم]]، [[صبر]]، [[ایثار]]، [[تواضع]]، عاطفه و ترحّم، قاطعیّت و [[صلابت]] [[دینی]]، [[عبادت]]، [[خداترسی]]، [[عفو و گذشت]] و... که حساب کنیم، وی پیشتاز و [[برتر]] از همه است(...)<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۶۷ تا ۴۷۲.</ref>.