تزکیه در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵
خط ۸: خط ۸:


== معناشناسی ==
== معناشناسی ==
[[تزکیه]] از ماده "زـ ک ـ و" و در لغت به معنای [[استوار]] ساختن و دور کردن شئ از [[عیب]] و کاستی<ref>ترتیب‌العین، ص‌۳۴۸، «زکو».</ref> و ایجاد [[رشد]]، [[برکت]] و [[طهارت]]<ref>مقاییس‌اللغه، ج۳، ص۱۷، «زکی»؛ النهایه، ج‌۲، ص‌۱۰۷؛ لسان العرب، ج‌۶، ص‌۶۴، «زکا».</ref>. در آن یا به معنای دور دانستن شئ از [[عیوب]] و [[گواهی]] به [[پاکی]] و طهارت آن<ref>المنجد، ص‌۶۱۶، «زکو».</ref> است. برخی معنای اصلی [[تزکیه]] را کنار زدن نادرستی‌ها از امور صحیح دانسته و دیگر معانی را از لوازم و آثار آن به حساب آورده<ref>التحقیق، ج‌۴، ص‌۲۹۳ «زکو».</ref> و افزوده‌اند: تفاوت تزکیه با تطهیر و [[تهذیب]] در این است که در تطهیر دستیابی به "طهارت" در برابر "[[رجس]]" و در تزکیه کنار زدن آنچه باید کنار گذاشته شود و در تهذیب، حاصل شدن صلاح و [[خلوص]]، مورد نظر است<ref>التحقیق، ج‌۴، ص‌۲۹۴.</ref>. البته به گفته برخی تزکیه مبالغه در تطهیر است<ref>الصافی، ج‌۲، ص‌۳۷۱؛ جوامع‌الجامع، ج‌۲، ص‌۹۲.</ref> وعده‌ای هم گفته‌اند: تطهیر پیراستن و تزکیه [[آراستن]] است<ref>التحریر و التنویر، ج‌۱۱، ص‌۲۳.</ref> و به عبارت دیگر تطهیر بیرون راندن آلودگی‌ها و [[پاک]] کردن شیء است تا آماده رشد و نمو گردد و تزکیه رشد دادن و به شکوفایی رساندن آن است<ref>المیزان، ج‌۹، ص‌۳۷۷.</ref>.
[[تزکیه]] از ماده "ز ـ ک ـ و" و در لغت به معنای [[استوار]] ساختن و دور کردن شئ از [[عیب]] و کاستی<ref>ترتیب‌العین، ص‌۳۴۸، «زکو».</ref> و ایجاد [[رشد]]، [[برکت]] و [[طهارت]]<ref>مقاییس‌اللغه، ج۳، ص۱۷، «زکی»؛ النهایه، ج‌۲، ص‌۱۰۷؛ لسان العرب، ج‌۶، ص‌۶۴، «زکا».</ref>. در آن یا به معنای دور دانستن شئ از [[عیوب]] و [[گواهی]] به [[پاکی]] و طهارت آن<ref>المنجد، ص‌۶۱۶، «زکو».</ref> است. برخی معنای اصلی [[تزکیه]] را کنار زدن نادرستی‌ها از امور صحیح دانسته و دیگر معانی را از لوازم و آثار آن به حساب آورده<ref>التحقیق، ج‌۴، ص‌۲۹۳ «زکو».</ref> و افزوده‌اند: تفاوت تزکیه با تطهیر و [[تهذیب]] در این است که در تطهیر دستیابی به "طهارت" در برابر "[[رجس]]" و در تزکیه کنار زدن آنچه باید کنار گذاشته شود و در تهذیب، حاصل شدن صلاح و [[خلوص]]، مورد نظر است<ref>التحقیق، ج‌۴، ص‌۲۹۴.</ref>. البته به گفته برخی تزکیه مبالغه در تطهیر است<ref>الصافی، ج‌۲، ص‌۳۷۱؛ جوامع‌الجامع، ج‌۲، ص‌۹۲.</ref> وعده‌ای هم گفته‌اند: تطهیر پیراستن و تزکیه [[آراستن]] است<ref>التحریر و التنویر، ج‌۱۱، ص‌۲۳.</ref> و به عبارت دیگر تطهیر بیرون راندن آلودگی‌ها و [[پاک]] کردن شیء است تا آماده رشد و نمو گردد و تزکیه رشد دادن و به شکوفایی رساندن آن است<ref>المیزان، ج‌۹، ص‌۳۷۷.</ref>.


تزکیه در اصطلاح [[علم اخلاق]] عبارت از پاک کردن و پیراستن نفس از نقایص و [[صفات رذیله]] و آراستن آن به [[صفات پسندیده]] و [[کمالات]] نفسانیه است<ref>جامع‌السعادات، ج‌۱، ص‌۴۰۰؛ معراج‌السعاده، ص‌۷۵ ـ ۷۸.</ref> و برخی برای آن مراحلی برشمرده‌اند؛ از جمله:
تزکیه در اصطلاح [[علم اخلاق]] عبارت از پاک کردن و پیراستن نفس از نقایص و [[صفات رذیله]] و آراستن آن به [[صفات پسندیده]] و [[کمالات]] نفسانیه است<ref>جامع‌السعادات، ج‌۱، ص‌۴۰۰؛ معراج‌السعاده، ص‌۷۵ ـ ۷۸.</ref> و برخی برای آن مراحلی برشمرده‌اند؛ از جمله:
۱۳۰٬۲۶۲

ویرایش