وکلای مالی ائمه: تفاوت میان نسخه‌ها

وکلای مالی ائمه (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۹

۹٬۵۲۹ بایت اضافه‌شده ، ‏۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۹۰

ویرایش

@@ خط ۷۰: / خط ۷۰: @@
 #'''[[عبد الله بن جندب]]''': او همان‌گونه که گذشت از وکلای امام هفتم نیز بوده است<ref>رجال شیخ طوسی، ص۱۷۹ و ص٣۵۵؛ الفوائد الرجالیه، ج۳، ص۲۷۸.</ref>.
 #'''[[نصر بن قابوس لخمی]]''': او [[وکیل امام صادق]] و موسی بن جعفر و امام هشتم{{عم}} در [[زمان]] آنان بود<ref>جامع الرواة، ج۲، ص۲۹۰. قاموس الرجال، ج١٩، ص١۴١؛ تنقیح المقال، ج۳، ص٢۶٩.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۲۸</ref>
+==جمع‌آوری [[خمس]] در [[زمان امام جواد]]{{ع}}==
+بی‌شک [[حضرت جواد الائمه]]{{ع}} مانند سایر [[ائمه معصومین]]{{عم}} در نقاط مختلف [[جهان]] [[پیروان]] و ارادتمندانی داشته است<ref>همان‌گونه که علی بن اسباط یکی از یاران امام رضا و امام جواد{{عم}} می‌گوید: روزی به محضر امام جواد{{ع}} رسیدم، در ضمن دیدار به سیمای حضرت خیره شدم تا قیافه او را به ذهن خود سپرده و پس از بازگشت به مصر برای ارادتمندان آن حضرت بیان کنم... از سخن علی بن اسباط استفاده می‌شود که آن حضرت در آن زمان پیروانی هم در مصر داشته است و آنان علاقه‌مند بوده‌اند با خصوصیات جسمی حضرت آشنا شوند. جهت اطلاع از مشروح این داستان رجوع شود به اصول کافی، ج۱، ص٣١۵، حدیث ۷، باب حالات الائمه فی السن؛ مسعودی، اثبات الوصیة، قم، منشورات، مکتبه بصیرتی، ط ۵، بی‌تا، ص۲۱۱؛ قزوینی، سید کاظم، الامام الجواد من المهد الی اللحد، ط۱، بیروت، مؤسسه البلاغ، ١۴٠٨ ه ق، ص۲۳۲.</ref>. از این رو، [[وکالت]] و [[نصب]] [[نمایندگان]] در مناطق گوناگون از [[زمان]] [[امام نهم]]{{ع}} نیز [[احساس]] می‌شد. بدین جهت [[امام جواد]]{{ع}} با تمام محدودیت‌های موجود، از طریق نصب [[وکلا]] و نمایندگان، ارتباط خود را با [[شیعیان]] [[حفظ]] می‌کرد. در سراسر [[قلمرو حکومت]] [[خلیفه عباسی]]، [[امام]]، کارگزارانی (وکلایی) را اعزام می‌کرد و با فعالیت گسترده آنان از تجزیه نیروهای [[شیعه]] جلوگیری می‌شد. [[کارگزاران امام]] در بسیاری از استان‌ها مانند [[اهواز]]، همدان، سیستان، بست<ref>ابو الفداء، ۶٧٢ - ٧٢١ ه.ق می‌نویسد: بُست بر کناره رود هندمند است. شهری است از سجستان (سیستان)، شهری بزرگ و پر نعمت، نخلستان‌ها و تاکستان‌های بسیار دارد. از بست تا غزنه در حدود چهارده مرحله است. تقویم البلدان، ترجمه عبدالحمید آیتی، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ١٣۴٩ ه ش، ص۳۹۱.</ref>، [[ری]]، [[بصره]]، واسط، [[بغداد]] و مراکز سنتی شیعه؛ یعنی [[کوفه]] و [[قم]] پخش شده بودند و همان‌گونه که از نظرتان خواهد گذشت تعدادی از این وکلا [[مأموریت]] [[مالی]] داشتند و خمس [[اموال]] شیعیان را جمع‌آوری و به [[امام]] می‌رساندند.
+امام به هواداران خود [[اجازه]] می‌داد که به درون [[دستگاه حکومت]] [[نفوذ]] کرده، [[مناصب]] حساس را در دست بگیرند. از این رو «[[محمد بن اسماعیل بن بزیع]]» و «[[احمد بن حمزه قمی]]» [[مقامات]] والایی در دستگاه حکومت داشتند. «[[نوح بن دراج]]» نیز چندی «[[قاضی]] [[بغداد]]» و پس از آن قاضی «[[کوفه]]» بود. بعضی دیگر از [[شیعیان]] مانند [[حسین بن عبدالله نیشابوری]] [[حاکم]] «بست» و «سیستان» شد و «[[حکم بن علیا اسدی]]» به [[حکومت بحرین]] رسید. اما آنان، [[حکومت]] وقت را فاقد [[مشروعیت]] می‌دانستند و [[خمس]] خود را به [[حضرت جواد]] می‌پرداختند. چنان که «[[حسین بن عبدالله]]» و «حکم بن علیا» هر دو خمس خود را به [[امام جواد]]{{ع}} می‌پرداختند<ref>سیره پیشوایان، ص۵۶٠، به نقل از دکتر حسین جاسم، تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم، ترجمه دکتر سید محمدتقی آیت اللهی، چ۱، تهران، مؤسسه امیرکبیر، ١٣۶٧ه.ش، ص۷۹.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۲۹</ref>
+==وکلای [[مالی]] امام جواد{{ع}}==
+[[زکریا بن آدم قمی]]<ref>وسائل الشیعه، ج۶، کتاب الزکوة والخمس، ص٣۵۴.</ref>؛
+[[علی بن مهزیار اهوازی]]<ref>فهرست نجاشی، ص۱۷۷.</ref>؛
+[[سعد بن سعد بن اشعری قمی]]<ref>فهرست نجاشی، ص۱۲۷؛ رجال شیخ طوسی، ص۳۷۸؛ تهذیب المقال، ج۱، ص۱۳۱.</ref>؛
+[[ابراهیم بن محمد همدانی]]<ref>تنقیح المقال، ج۱، ص۳۲. مرحوم مامقانی می‌نویسد: {{عربی|الهمداني بالذال المعجمة... نسبة الى همدان قرية باليمن}}. اختیار معرفة الرجال، (رجال کشی) ص۶١١؛ بهجة الآمال، ج۱، ص۵٧۶.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۳۰</ref>
+===[[نامه]] امام جواد{{ع}} به ابراهیم===
+نامه‌ای که امام جواد{{ع}} برای ابراهیم نوشت، دلیل این است که خمس‌ها را برای امام می‌فرستاد و نیز در این نامه تصریح شده است که او [[وکیل]] آن حضرت است. در اول آن نامه آمده است: وجوه ارسالی تو رسید. [[خدا]] از تو قبول کند و از آنان (کسانی که خمس [[مال]] خود را به تو داده‌اند) [[راضی]] شود. در [[دنیا]] و [[آخرت]] آنها را همراه ما قرار دهد. من هم مقداری دینار و [[لباس]] فرستادم. خدا اینها و تمام نعمت‌هایش را بر تو [[مبارک]] گرداند...<ref>رجال کشی، ص۶١١؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۳۳؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص٢٩۵؛ تهذیب المقال، ج۱، ص۱۳۱؛ غیبت شیخ طوسی، ص۲۱۱.</ref>.
+[[عبدالعزیز بن مهتدی قمی اشعری]]<ref>معجم رجال الحدیث، ج١٠، ص٣۶.</ref>،
+[[صفوان بن یحیی]]<ref>نام او در ضمن وکلای مالی امام هشتم{{ع}} گذشت.</ref>،
+[[یحیی بن ابی عمران همدانی]]<ref>در بصائر الدرجات روایتی از محمد بن عیسی نقل کرده است که ابراهیم بن محمد همدانی از وکلای امام جواد{{ع}} به من گفت: امام جواد{{ع}} نامه‌ای به من نوشت و به من دستور داد تا وقتی که یحیی بن ابی عمران زنده است نامه را باز نکنم. چند سال نامه نزد من ماند. روزی که یحیی از دنیا رفت نامه را باز کردم. در آن نوشته بود کارهایی که یحیی انجام می‌داد از این پس تو انجام بده. الصفار، القمی، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد{{صل}}، تصحیح و تعلیق حاج میرزا حسن، کوچه‌باغی تبریزی، منشورات مکتبة آیة الله العظمی المرعشی، ١۴٠۴ه ق، جزء ۶، ص۲۸۲ - ۲۸۳. فی ان الائمه{{عم}} یعرفون آجال شیعتهم، معجم رجال الحدیث، ج۲۰، ص٢۶. مناقب ابن شهر آشوب، ج۴، ص٣٩٧؛ تنقیح المقال، ج۳، ص۳۰۸.</ref>.
+اسامی افرادی که از نظرتان گذشت از وکلای [[مالی]] [[امام جواد]]{{ع}} بودند که [[خمس]] اموالی را که [[مردم]] می‌دادند [[خدمت]] حضرت می‌رساندند، یا طبق دستور آن [[امام]] در مواردی که [[اجازه]] داشتند [[مصرف]] می‌کردند. برخی از مردم خمس [[مال]] خویش را (بنا به دستور آن حضرت) خدمت خود امام جواد{{ع}} می‌آوردند. همان‌گونه که [[ابن شهر آشوب]] می‌نویسد: شخصی به نام [[محمد بن فرج]] می‌گوید: «امام جواد به من نوشت خمس مالتان را برای من بفرستید که من غیر از این سال از شما چیزی نخواهم گرفت و در همان سال امام از [[دنیا]] رفت»<ref>{{عربی|عن محمد بن الفرج: كتب الي ابو جعفر{{ع}} احملوا الي الخمس فاني لست آخذه منكم سوى عامي هذا فقبض في تلك السنة}}. مناقب ابن شهر آشوب، ج۴، ص۳۸۹.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۳۰</ref>
 == منابع ==