پرش به محتوا

مصرف بیت المال: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۷: خط ۱۷:


==== [[فرهنگ]] و [[ارشاد]] [[اسلامی]] ====
==== [[فرهنگ]] و [[ارشاد]] [[اسلامی]] ====
[[تغییر]] و [[اصلاح]] فرهنگ مردم و ترویج دین‌باوری، از اهم [[اهداف حکومت اسلامی]] است و بی‌تردید، هزینه‌های [[فرهنگی]]، یکی از مصارف مهم بیت المال به شمار می‌رود. این مطلب در [[نامه]] [[پیامبر]] به [[عمرو بن حزم انصاری]] با تفصیل بیان شده است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۴.</ref>. امام علی {{ع}} برای [[مبلغان]] [[قرآن]]، [[حقوق]] سالانه‌ای به [[میزان]] دویست دینار یا چهار هزار درهم مقرر فرمود<ref>ثقفی کوفی، ابواسحاق، الغارات، ج۱، ص۱۳۱؛ محدث نوری، حسین، مستدرک الوسائل، ج۴، ص۲۵۵، ح۴۶۳۳.</ref>. بنا بر [[روایت]] دیگری، به [[فرمان]] او برای مخارج [[جوان]] مجردی که دچار فساد اخلاقی شده بود، پولی را از [[بیت المال]] پرداختند<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، کتاب الحدود، باب ۳، ح۱.</ref>. برگزاری [[مراسم حج]] و [[زیارت]] [[حرم]] [[پیامبر]] از امور بسیار مهم [[فرهنگی]] و مذهبی است که [[ولی امر]] [[مسلمانان]] به اجرای آن موظف بوده، در صورت [[لزوم]]، با هزینه بیت المال، گروهی از [[مردم]] را به این مهم مامور می‌کند.
[[تغییر]] و [[اصلاح]] فرهنگ مردم و ترویج دین‌باوری، از اهم [[اهداف حکومت اسلامی]] است و بی‌تردید، هزینه‌های [[فرهنگی]]، یکی از مصارف مهم بیت المال به شمار می‌رود. این مطلب در نامه [[پیامبر]] به [[عمرو بن حزم انصاری]] با تفصیل بیان شده است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۴.</ref>. امام علی {{ع}} برای [[مبلغان]] [[قرآن]]، [[حقوق]] سالانه‌ای به [[میزان]] دویست دینار یا چهار هزار درهم مقرر فرمود<ref>ثقفی کوفی، ابواسحاق، الغارات، ج۱، ص۱۳۱؛ محدث نوری، حسین، مستدرک الوسائل، ج۴، ص۲۵۵، ح۴۶۳۳.</ref>. بنا بر [[روایت]] دیگری، به [[فرمان]] او برای مخارج [[جوان]] مجردی که دچار فساد اخلاقی شده بود، پولی را از [[بیت المال]] پرداختند<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، کتاب الحدود، باب ۳، ح۱.</ref>. برگزاری [[مراسم حج]] و [[زیارت]] [[حرم]] [[پیامبر]] از امور بسیار مهم [[فرهنگی]] و مذهبی است که [[ولی امر]] [[مسلمانان]] به اجرای آن موظف بوده، در صورت [[لزوم]]، با هزینه بیت المال، گروهی از [[مردم]] را به این مهم مامور می‌کند.


==== [[سرمایه‌گذاری]] در امور زیربنایی ====
==== [[سرمایه‌گذاری]] در امور زیربنایی ====
توجه به [[عمران]] و آبادی [[شهرها]] و [[اصلاح]] معاش مردم، از [[وظایف]] اصلی [[حاکم اسلامی]] است؛ چنان که در [[نامه]] حضرت به [[مالک اشتر]] آمده است: این دستوری است که [[بنده خدا]] علی، به [[مالک بن حارث اشتر]] در فرمانش به او صادر کرده است و این [[فرمان]] را زمانی نوشت که وی را [[زمامدار]] و والی [[کشور]] [[مصر]] قرار داد تا مالیات‌های آن سرزمین را گرد آورد. با [[دشمنان]] آن کشور بجنگد. به اصلاح [[اهل]] آن [[همت]] گمارد و به [[آبادانی]] شهرها، قصبات و روستاها و قریه‌های آن بپردازد<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.
توجه به [[عمران]] و آبادی [[شهرها]] و [[اصلاح]] معاش مردم، از [[وظایف]] اصلی [[حاکم اسلامی]] است؛ چنان که در نامه حضرت به [[مالک اشتر]] آمده است: این دستوری است که [[بنده خدا]] علی، به [[مالک بن حارث اشتر]] در فرمانش به او صادر کرده است و این [[فرمان]] را زمانی نوشت که وی را [[زمامدار]] و والی [[کشور]] [[مصر]] قرار داد تا مالیات‌های آن سرزمین را گرد آورد. با [[دشمنان]] آن کشور بجنگد. به اصلاح [[اهل]] آن [[همت]] گمارد و به [[آبادانی]] شهرها، قصبات و روستاها و قریه‌های آن بپردازد<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.


در جای دیگری از این نامه آمده است: {{متن حدیث|وَ لْيَكُنْ نَظَرُكَ فِي عِمَارَةِ الْأَرْضِ أَبْلَغَ مِنْ نَظَرِكَ فِي اسْتِجْلَابِ الْخَرَاجِ لِأَنَّ ذَلِكَ لَا يُدْرَكُ إِلَّا بِالْعِمَارَةِ وَ مَنْ طَلَبَ الْخَرَاجَ بِغَيْرِ عِمَارَةٍ أَخْرَبَ الْبِلَادَ وَ أَهْلَكَ الْعِبَادَ وَ لَمْ يَسْتَقِمْ أَمْرُهُ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>؛ «باید کوشش تو در آبادی [[زمین]] بیش از کوشش در گردآوری [[خراج]] باشد؛ زیرا خراب جز با آبادانی به دست نمی‌آید و آن کس که بخواهد [[مالیات]] را بدون عمران و آبادانی بطلبد، شهرها را خراب، و [[بندگان خدا]] را نابود می‌کند و حکومتش بیش از مدت کمی دوام نخواهد داشت».
در جای دیگری از این نامه آمده است: {{متن حدیث|وَ لْيَكُنْ نَظَرُكَ فِي عِمَارَةِ الْأَرْضِ أَبْلَغَ مِنْ نَظَرِكَ فِي اسْتِجْلَابِ الْخَرَاجِ لِأَنَّ ذَلِكَ لَا يُدْرَكُ إِلَّا بِالْعِمَارَةِ وَ مَنْ طَلَبَ الْخَرَاجَ بِغَيْرِ عِمَارَةٍ أَخْرَبَ الْبِلَادَ وَ أَهْلَكَ الْعِبَادَ وَ لَمْ يَسْتَقِمْ أَمْرُهُ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>؛ «باید کوشش تو در آبادی [[زمین]] بیش از کوشش در گردآوری [[خراج]] باشد؛ زیرا خراب جز با آبادانی به دست نمی‌آید و آن کس که بخواهد [[مالیات]] را بدون عمران و آبادانی بطلبد، شهرها را خراب، و [[بندگان خدا]] را نابود می‌کند و حکومتش بیش از مدت کمی دوام نخواهد داشت».
خط ۳۰: خط ۳۰:


==== تأمین خانواده‌های [[شهیدان]] ====
==== تأمین خانواده‌های [[شهیدان]] ====
در [[نامه]] [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} به [[مالک اشتر]] آمده است: اگر یکی از سربازانت و کسانی که با [[دشمنان]] تو [[مبارزه]] می‌کنند، به [[شهادت]] رسید، مانند یک [[وصی]] دل‌سوز و مورد اعتماد، جای او را پر کن؛ به گونه‌ای که اثر فقدان او در چهره آنان مشاهده نشود<ref>حرانی، این شعبه، تحف العقول، ص۹۵.</ref>.
در نامه [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} به [[مالک اشتر]] آمده است: اگر یکی از سربازانت و کسانی که با [[دشمنان]] تو [[مبارزه]] می‌کنند، به [[شهادت]] رسید، مانند یک [[وصی]] دل‌سوز و مورد اعتماد، جای او را پر کن؛ به گونه‌ای که اثر فقدان او در چهره آنان مشاهده نشود<ref>حرانی، این شعبه، تحف العقول، ص۹۵.</ref>.


==== بازنشستگان و از کارافتادگان ====
==== بازنشستگان و از کارافتادگان ====
۱۲۹٬۶۲۱

ویرایش