مقام ابراهیم: تفاوت میان نسخه‌ها

== خصوصیات مقام ابراهیم ==

خصوصیاتی که مورخان از کیفیت فرورفتگی پاها و اثر انگشتان نقل کرده‌اند، بیانگر آن است که ابراهیم در آن هنگام پابرهنه بوده است<ref>حج در اندیشه اسلامی، سید علی قاضی عسکر، مشعر، ص۱۴۹.</ref>.

[[قبور]] بسیاری از [[پیامبران]] میان [[رکن و مقام]] واقع شده و این ویژگی نیز بر اهمیت این مکان افزوده است<ref>مجمع البحرین، ماده (قوم).</ref>.

== وجه تسمیه ==

== جایگاه مقام ==

# مقام ابراهیم{{ع}} در طول [[تاریخ]] خود، درست در همین مکانی که امروز واقع شده قرار داشته و تا زمان خلیفه اول و دوم نیز به همین شکل باقی بوده است، تا آنکه در دوران [[خلیفه دوم]] سیل شدیدی در [[مکه]] جاری شد و مقام را از جای کند و تا پایین [[شهر مکه]] با خود برد. پس از فرو نشستن سیل، خلیفه دوم بار دیگر آن را در همان مکان قبلی قرار داد. [[ابن حجر]] پس از نقل این مطلب از ازرقی، می‌نویسد: تا این زمان نیز مقام ابراهیم در همان جای پیشین خود باقی است<ref>فتح الباری، ج۱، ص۴۹۹.</ref>.

# بعضی گفته‌اند: مقام ابراهیم در زمان پیامبر{{صل}} و قبل و بعد از آن تا زمان [[عمر بن خطاب]] چسبیده به [[بیت]] بوده که [[عمر]] آن را به مکان کنونی منتقل ساخته است. حافظ بن کثیر می‌گوید: مقام ابراهیم در گذشته به دیوار کعبه چسبیده بود و جای آن نیز میان درب کعبه و [[حجر اسماعیل]] قرار داشت تا آنکه عمر بن خطاب آن را از دیوار کعبه دور ساخت و در مکان فعلی نهاد<ref>سنن ترمذی، ج۱، ص۳۷؛ مسند احمد، ج۵، ص۳۸۲.</ref>. بیهقی به نقل از [[عایشه]] می‌گوید: مقام در زمان رسول خدا{{صل}} و زمان ابی‌بکر چسبیده به بیت و خانه کعبه بود، سپس عمر آن را جدا ساخت<ref>سنن کبری، ج۵، ص۷۵.</ref>. عبدالرزاق نیز به نقل از عطا و [[مجاهد]] آورده است: اولین کسی که مقام ابراهیم را در موضع کنونی آن قرار داد، [[عمر بن خطاب]] بود<ref>المصنف، ج۵، ص۴۸؛ الفتح، ج۸، ص۱۶۹.</ref>. [[ابن کثیر]] ضمن [[تأیید]] این نکته، که مقام را عمر بن خطاب از [[بیت]] جدا ساخته و آن را در محل فعلی قرار داده، دلیل آن را [[توانایی]] [[مردم]] برای اقامه نماز [[طواف]]، بدون ایجاد مزاحمت برای طواف‌کنندگان، ذکر کرده است<ref>تفسیر القرآن العظیم، ابن کثیر، ج۱، ص۳۸۴.</ref>. فاکهی نیز به نقل از [[سعید بن جبیر]] می‌گوید: مقام چسبیده به دیوار کعبه بوده، آن‌گاه که جمعیت زیاد شد عمر بن خطاب از [[ترس]] آن‌که مردم آن را زیر پا بگذارند، به مکان کنونی آن منتقل ساخت، درست روبروی جایی که قبلاً قرار داشت<ref>فاکهی، اخبار مکه، ج۱، ص۴۵۴.</ref>. همچنین ازرقی<ref>ازرقی، اخبار مکه، ج۲، ص۳۰.</ref> و فاکهی<ref>فاکهی، اخبار مکه، ج۶، ص۴۰۶.</ref> از نوفل بن معاویه دیلمی نقل کرده‌اند که وی گفته است: در [[زمان]] [[عبدالمطلب]] من مقام را دیدم که به [[کعبه]] چسبیده بود و چونان «مهاة» درخشان بود. پرسیدند مهاة چیست؟ ابوالولید پاسخ گفت: «[[مهره]] سفید درخشان»

با توجه به [[دلایل]] و قرائن موجود در منابع روایی و تاریخی می‌توان قول اول را بر دیگر اقوال ترجیح داد و آن را صحیح دانست، زیرا: