عصر امام کاظم: تفاوت میان نسخه‌ها

عصر امام کاظم (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۲

۴۹٬۶۷۴ بایت اضافه‌شده ، ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۲۸۹

ویرایش

@@ خط ۱۶۶: / خط ۱۶۶: @@
 ذوالنون گفت: فهمیدم از این اشعار که نویسنده آن یکی از [[اولاد علی]] است که از [[ترس]] [[حکومت]] [[وقت]] [[فرار]] کرده است. این جریان در [[زمان]] [[خلافت هارون الرشید]] بود، بالاخره از ساکنین آن [[خانه‌ها]] که از نژاد قبط اول بودند پرسیدم نویسنده این اشعار را می‌شناسید؟ گفتند: نه به [[خدا]]! فقط یک [[روز]] او میهمان ما بود بر ما وارد شد از او [[پذیرایی]] کردیم، فردا صبح این اشعار را نوشت و رفت.
 فعالیت [[امام]] و پیروانش در راستای [[برانگیختن]] [[مردم]] علیه [[حکومت عباسی]] و آشکار ساختن جنایات و منویات شوم [[خلیفه]] [[وقت]] بود و در درجه دوم [[افکار عمومی]] را متوجه [[امام عصر]] خود می‌نمودند و به [[یاری]] حضرتش می‌خواندند. [[کوشش]] [[پیروان]] [[مکتب]] امام به صورت [[شعر]] و [[شعار]] و انقلابات دنباله‌دار در گوشه و کنار [[کشور اسلامی]] به چشم می‌خورد.<ref>[[علی راجی|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۲۹.</ref>
+==[[امام کاظم]]{{ع}} در عصر [[هادی عباسی]]==
+سال ۱۶۹(هـ. ق) [[مهدی عباسی]] به [[هلاکت]] رسید و [[خلافت]] به فرزندش [[هادی]] منتقل شد او در [[زمان]] [[تصدی]] خلافت ۲۵ ساله بود. [[جوانی]] که دوران [[نوجوانی]] و جوانیش را در عصر لذت‌جویی‌ها و شراب‌خواری و مظلوم‌ستیزی پدرش [[مهدی]] بوده و نحوه [[موضع‌گیری سیاسی]] پدرش در برابر [[علویون]]، نحوه آلودگی‌هایش در برابر رقاصه‌ها و به زانو درآمدن پدرش را در برابر [[بت]] شکم و [[شهوت]] [[مشاهده]] نموده، در این فضا [[زندگی]] کرده، در فضای [[انحراف اخلاقی]] نفس کشیده و شخصیتش شکل گرفته است. طبعاً هادی [[ولی‌عهدی]] است که [[بیت‌المال]] در قبضه [[تصرف]] او بوده و خود را نسبت به هر نوع [[لذت]] و [[کام‌جویی]] [[مبسوط الید]] می‌دانسته.
+با [[دنیایی]] از امکانات به بلندای خلافت، با [[دیوار]] بلندی به نام منیت بر مرکبی راهوار به نام [[هوس]] با [[سرعت]] می‌شتابد و در [[حکومت]] او صالحانی از [[دنیا]] بریده، از [[عالم ملکوت]] [[تبعید]] در [[ناسوت]] چون امام کاظم{{ع}} در چنگال [[قدرت]] اهریمنی به نام هادی.
+هادی که در عصر پدر با شب‌نشینی و مجلس قمار و شراب خو گرفته بود وقتی به خلافت رسید عنصری دائم‌الخمر و [[مغرور]] [[ثروت]] و [[مقام]] بود. [[تربیت]] او آن‌گونه بود که اگر هم به قدرت نمی‌رسید از آنها بود که به [[جان]] و [[مال]] و [[ناموس]] [[مردم]] [[تجاوز]] می‌کرد. چنین جوانی وقتی به قدرت می‌رسد طبیعی است که امام کاظم{{ع}} از صحنۀ خلافت [[منزوی]] و با محدودیت کامل از فعالیت به سر می‌‌برد.
+ابن دأب می‌گوید: روزی نزد هادی رفتم چشمانش از اثر شراب‌خواری سرخ شده بود، از من سخنی در باب مشروب خواست. برایش [[شعر]] گفتم شعرها را یادداشت کرد و چهل هزار درهم به من داد<ref>طبری، ج۱۰، ص۵۹۳.</ref>.
+[[ذهبی]] نقل می‌کند {{عربی|وَ كَانَ يَتَنَاوَلُ الْمُسْكِرَ وَ يَلْعَبُ}}<ref>تاریخ الخلفا، سیوطی، ص۲۷۹.</ref>
+او شراب می‌خورد و [[اهل]] [[لهو و لعب]] بود. اسحاق موصلی نوازنده و مطرب ویژه [[خلافت عباسیون]] می‌گوید: اگر هادی برای ما زنده می‌ماند ما در و [[دیوار]] خانه‌هایمان را از طلا می‌‌ساختیم<ref>الاغانی، ج۵، ص۶.</ref>.
+[[هادی]] به شدت [[غرق]] در [[شرب خمر]] می‌‌شد و همیشه در حال مستی بود و پس از او [[هارون]] از او [[پیروی]] کرد و دیگر خلفای پس از [[هارون]] هم به راه او رفتند.
+[[هادی]] بسیار [[متکبر]] و [[مغرور]] بود و از جمله مظاهر [[غرور]] وی آن‌که هر [[وقت]] راه می‌رفت مأموران با شمشیرهای برهنه و عمودها و تیر و کمان‌های آماده در پیشاپیش او [[حرکت]] می‌کردند تا بدین وسیله [[ابهت]] [[پادشاهی]] و [[سلطنت]] و [[برتری]] خ [[ود]] را به [[مردم]] برساند<ref>حضارة الاسلام فی دار السلام، ص۸۴.</ref>.<ref>[[علی راجی|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۳۶.</ref>
+==[[امام کاظم]]{{ع}} در برخورد هادی با [[علویون]]==
+علویون [[جوانان]] [[متدین]] و متعهدی بودند که هم از نظر [[نسب]] به [[امیرالمؤمنین]] می‌رسیدند و هم از نظر [[فکری]] دنباله‌رو خط [[دین‌مداری]] علی{{ع}} بودند. طبعاً این جوانان وقتی با موج شکننده [[ترویج]] [[انحراف]] و [[گناه]] از طرف خلفای [[عیاش]] [[عباسی]] مواجه می‌شدند به [[غیرت دینی]] آنها برمی‌خورد و [[دوست]] داشتند زنده نباشند و این همه [[فسق]] و [[فجور]] را از [[خلفا]] نبینند. علویون خار سر راه [[آرامش]] خلفا برای [[عیش و نوش]] بودند. خلفا دوست داشتند حال که [[دنیا]] به آنها رو کرده بی‌دغدغه بتازند ولی [[امر به معروف و نهی از منکر]] جوانان [[رشید]] [[علوی]] [[خواب]] ناز را بر آنها پریشان کرده بود.
+هادی طاغوتی [[ستمگر]] بود که هیچ باکی از [[خونریزی]] به ناحق نداشت و در ریختن [[خون]] علویون حد و حصری [[رعایت]] نمی‌کرد و بدترین [[شکنجه‌ها]] را بر آنان روا می‌‌داشت.
+در نابودی و [[سرکوب]] علویون، هادی [[کوشش]] زیادی داشت۰ این بود که در بین آنها [[ترس]] و [[وحشت]] انداخت و تمام مقرری که [[مهدی]] برای آنها تعیین کرده بود همه را قطع کرد و به تمام نواحی نوشت که هرجا علویون را یافتند آنها را به [[بغداد]] بفرستند<ref>تاریخ یعقوبی، ج۳، ص۱۳۶.</ref>.
+علویون در مدت کوتاه این [[حکومت]]، در ترس و وحشت به انواع شکنجه‌ها گرفتار شدند و همین‌ها باعث شد که علویون در میدان‌های [[مبارزه]] قدم گذارند و [[نهضت]] بزرگ خود را به منظور [[نجات]] [[امت]] از زیر [[ظلم]] و [[طغیان]] ایشان اعلام دارند.
+[[فاجعه]] فخ و [[شهادت حسین بن علی]] و یارانش در عصر [[هادی عباسی]] رخ داد. [[امام جواد]] از [[میزان]] تأثیر این حادثه بر [[اهل‌بیت]] سخن گفته می‌فرماید: پس از [[کربلا]] کشتاری هولناک‌تر از فخ برای ما [[اهل‌بیت]] نبوده است. در این [[فاجعه]] سرهای [[علویون]] را بر نیزه‌ها کردند و همراه [[اسیران]] میان [[شهرها]] گرداندند و بدن‌های [[پاک]] و [[پاکیزه]] [[شهیدان]] را روی [[زمین]] بدون آن‌که [[دفن]] کنند به خاطر [[انتقام‌جویی]] از اهل‌بیت انداختند و [[حادثه کربلا]] را تقریباً با تمام ابعادش تجدید کردند<ref>زندگانی امام کاظم{{ع}} از شریف قرشی، ج۱، ص۵۱۶.</ref>.
+[[حسین بن علی]] از [[علویان]] [[مدینه]] با [[رضایت]] [[امام کاظم]]{{ع}} [[قیام]] کرد و به همراه ۳۰۰ نفر از مدینه بسوی [[مکه]] به راه افتاد. [[سپاهیان]] [[هادی]] در محلی به نام فخ او را محاصره و همه را [[شهید]] کردند، سرها را بریدند و به مدینه آوردند و در [[مجلسی]] که گروهی از علویون بودند از جمله امام کاظم{{ع}} به تماشا گذاشتند. هیچ کس چیزی نگفت جز امام کاظم{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، مَضَى وَ اللَّهِ مُسْلِمًا صَالِحًا صَوَّامًا قَوَّامًا آمِرًا بِالْمَعْرُوفِ نَاهِيًا عَنِ الْمُنْكَرِ مَا كَانَ فِي أَهْلِ بَيْتِهِ مِثْلُهُ}}<ref>بحارالانوار، ج۴۸، ص۱۶۵.</ref>
+وقتی حسین بن علی [[شهید فخ]] و یارانش به [[شهادت]] رسیدند، سرهاشان را بریده بر نیزه زدند و برای [[هادی عباسی]] آوردند. او اشعاری بر زبان جاری کرد و در آن علویون را به [[قطع رحم]] متهم کرد. سپس به یاد امام کاظم{{ع}} افتاد و [[نگرانی]] شدید خود را از حضرت اظهار نمود و قسم یاد کرد که او را خواهد کشت و لذا گفت: {{عربی|وَ اللَّهِ مَا خَرَجَ حُسَيْنٌ عَنْ أَمْرِهِ وَ لَا اتَّبَعَ إِلَّا حُجَّتَهُ لِأَنَّهُ صَاحِبُ الْوَصِيَّةِ فِي هَذَا الْبَيْتِ قَتَلَنِي اللَّهُ إِنْ أَبْقَيْتُ عَلَيْهِ}} به [[خدا]] قسم که حسین به دستور او «امام کاظم{{ع}}» قیام کرده و تحت تأثیر او قرار گرفته [[و]] جز [[محبت]] و [[شور]] او را بر سر نداشته است؛ زیرا که او [[صاحب وصیت]] «پر [[نفوذ]]» و دارای [[مقام امامت]] در میان این [[خاندان]] است. خدا مرا بکشد اگر او را زنده بگذارم<ref>زندگانی امام کاظم{{ع}} از شریف قرشی، ج۱، ص۵۲۹.</ref>.
+[[هادی]] دریافته بود که [[علویون]] [[صالح]]، [[درد]] [[دین]] را از [[موسی بن جعفر]]{{ع}} گرفته‌اند و رشحاتی از [[تعهد]] و [[احساس مسئولیت اجتماعی]] و [[دینی]] [[امام کاظم]]{{ع}} در وجود آنها تجلی یافته که به صورت [[قیام]] و [[نهضت]] علیه [[ظلم]] و [[فساد]] و [[انحراف]] ظهور می‌کند و قطعاً اگر عمرش [[کفاف]] می‌‌کرد، حضرت را به [[شهادت]] می‌رساند ولی تقدیر این بود که [[جامعه اسلامی]] از [[شر]] او راحت شد.
+[[ابوالفرج اصفهانی]] در کتاب [[مقاتل]] الطالبین از عنیزه قصبانی نقل می‌کند که گفت: [[حضرت موسی بن جعفر]]{{ع}} را پس از [[نماز مغرب]] دیدم که آمده بود پیش [[حسین بن علی]] [[شهید فخ]]، خود را چنان برای او خم کرده مانند [[رکوع]] کردن! می‌گفت مایلم مرا آزاد‌گذاری که نمی‌توانم در قیام کردن با تو شرکت کنم، مدتی حسین سر به زیر داشت و چیزی نمی‌گفت، بالاخره سر بلند نموده گفت: شما [[آزادی]]. باز نقل می‌کند که حسین به [[موسی بن جعفر]]{{ع}} پیشنهاد قیام کرد، [[امام]]{{ع}} فرمود: تو را خواهند کشت! [[جنگی]] جوانمردانه بکن! اینها مردمانی [[فاسق]] هستند که در ظاهر [[اظهار ایمان]] می‌کنند ولی در [[باطن]] [[منافق]] و مشکوک هستند. {{متن قرآن|إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ}}<ref>«ما از آن خداوندیم و به سوی او باز می‌گردیم» سوره بقره، آیه ۱۵۶.</ref>[[پاداش]] [[مصیبت]] شما فامیلم را از [[خداوند]] می‌خواهم<ref>بحارالانوار، ج۴۸، ص۱۶۹.</ref>.
+[[دعای جوشن صغیر]] رنجنامه امام کاظم{{ع}} است از شرارت‌های [[هادی عباسی]]. امام رو به [[قبله]] ایستاد و شروع به ناله و [[زاری]] در درگاه خداوند نمود و التماس می‌کرد تا او را از شر این [[طاغوت]] خلاص کند و این [[دعا]] را می‌خواند: {{متن حدیث|إِلَهِي فَكَمْ مِنْ عَدُوٍّ انْتَضَى عَلَيَّ سَيْفَ عَدَاوَتِهِ وَ شَحَذَ لِي ظُبَةَ مُدْيَتِهِ وَ أَرْهَفَ لِي شَبَا حَدِّهِ وَ دَافَ لِي قَوَاتِلَ سُمُومِهِ وَ سَدَّدَ نَحْوِي صَوَائِبَ سِهَامِهِ وَ لَمْ تَنَمْ عَنِّي عَيْنُ حِرَاسَتِهِ وَ أَضْمَرَ أَنْ يَسُومَنِي الْمَكْرُوهَ وَ يُجَرِّعَنِي زُعَافَ مَرَارَتِهِ فَنَظَرْتَ يَا إِلَهِي إِلَى ضَعْفِي عَنِ احْتِمَالِ الْفَوَادِحِ وَ عَجْزِي عَنِ الِانْتِصَارِ مِمَّنْ قَصَدَنِي بِمُحَارَبَتِهِ وَ وَحْدَتِي فِي كَثِيرِ عَدَدِ مَنْ نَاوَانِي وَ أَرْصَدَ لِيَ الْبَلَاءَ فِيمَا لَمْ أُعْمِلْ فِيهِ...}}.
+خدایا چه بسیار دشمنانی که به روی من [[شمشیر]] [[عداوت]] خود را کشیده و نوک نیزه‌اش را برایم تیز کرده و دم برنده آن را به سمت من آماده گرفته و زهرهای کشنده خویش را مهیا ساخته و رساترین تیرها را به طرف من هدف‌گیری کرده است و چشم [[مراقبت]] او از من نخفته و در [[دل]] [[کینه]] مرا [[نهان]] داشته تا مرا به [[بدی]] کشاند و زهر تلخ خودش را بر من بچشاند و به [[ضعف]] و [[ناتوانی]] من نگریسته، مرا به [[نبرد]] خویش خوانده است و در برابر بسیاری از کسان که در [[اندیشه]] من بوده و در کمین من نشسته بودند.
+{{متن حدیث|إِلَهِي وَ كَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسَى وَ أَصْبَحَ خَائِفاً مَرْعُوباً مُسَهَّداً مُشْفِقاً وَحِيداً وَ جَاهِلًا هَارِباً طَرِيداً أَوْ مُنْحَجِزاً فِي مَضِيقٍ أَوْ مَخْبَأَةٍ مِنَ الْمَخَابِئِ قَدْ ضَاقَتْ عَلَيْهِ الْأَرْضُ بِرُحْبِهَا وَ لَا يَجِدُ حِيلَةً وَ لَا مَنْجَى وَ لَا مَأْوَى وَ لَا مَهْرَباً وَ أَنَا فِي أَمْنٍ وَ أَمَانٍ وَ طُمَأْنِينَةٍ وَ عَافِيَةٍ مِنْ ذَلِكَ كُلِّهِ فَلَكَ الْحَمْدُ يَا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَا يُغْلَبُ وَ ذِي أَنَاةٍ لَا يَعْجَلُ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِي لِأَنْعُمِكَ مِنَ الشَّاكِرِينَ وَ لِآلَائِكَ مِنَ الذَّاكِرِينَ...}}
+خدایا چقدر از بندگانی که در حال [[ترس]] و [[هراس]] بیمناک و لرزان، تنها و [[ناآگاه]] گریزان و در حال [[فرار]] و خزیده به تنگنا و پنهان شده در دخمه‌ها، [[شام]] و بامداد خود را می‌گذرانند به طوری که [[زمین]] بر آنان تنگ شده و هیچ راه چاره و خلاصی پیدا نمی‌کنند و [[مسکن]] و مأوا نمی‌یابند و راه فراری ندارند، در حالی که من در [[امن]] و [[امان]] و [[آسایش]] از همه اینها به سر می‌برم. پس [[شکر]] تو را ای [[پروردگار]] [[توانایی]] که مغلوب نگردی و [[بردباری]] که [[شتاب]] نورزی بر [[محمد و آل محمد]] [[درود]] فرست و مرا از شاکران [[نعمت‌ها]] و ذاکرین الطافت قرار ده.
+[[امام]] در فقره بالا جو [[ترور]] و [[وحشت]] خود را در [[زمان]] [[ستمگری]] [[عباسیون]] ترسیم می‌کند که بسیاری از [[علویون]] به دور از [[خانه]] و کاشانه خود فراری هستند و [[حکومت]] به دنبال آنهاست تا دستگیر و شهیدشان کند.
+بعد [[امام]] ادامه می‌دهد: {{متن حدیث|إِلَهِي وَ سَيِّدِي وَ كَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسَى... مِنَ الذَّاكِرِينَ}} خدایا چه بسیار بندگانی که صبح و [[شام]] کنند در حالی که به [[غل و زنجیر]] در دست [[دشمنان]] [[بی‌رحم]] گرفتار و در بند و به دور از [[شهر]] و [[دیار]] و فرزند و عیال و جدای از [[دوستان]] و [[یاران]] به سر می‌برند و هر [[ساعت]] منتظرند که چگونه کشته خواهند شد و با بریدن کدام عضو آنها را [[مثله]] خواهند کرد، در صورتی که من از همه اینها به [[سلامت]] هستم! پس تو را [[سپاس]] خداوندی که [[توانایی]] و مغلوب نمی‌شوی و [[بردباری]] و [[شتاب]] نمی‌کنی بر [[محمد و آل او]] [[رحمت]] فرست و مرا از جمله سپاسگزاران [[نعمت‌ها]] و یادکنندگان احسانت قرار ده.
+[[امام]] در فقره بالا جو [[زندان]] و [[شکنجه]] [[بندگان صالح خدا]] را ترسیم می‌کند که در کند و زنجیر در چنگ دژخیمان [[عباسی]] در سخت‌ترین و طاقت‌فرساترین شرایط، شکنجه می‌شوند و بدنشان کبود و زیر تازیانه به سر می‌برند، بدنشان قطعه قطعه می‌شود و سرشان بر بالای دار می‌رود<ref>أمالی المفید، ص۲۴۰؛ مهج الدعوات و منهج العبادات، ص۲۱۷.</ref>.
+[[هادی عباسی]] فقط یک سال و چند ماه [[خلافت]] کرد و مُرد.<ref>[[علی راجی|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۳۷.</ref>
+==[[امام کاظم]]{{ع}} در [[شهادت]] [[شهدای فخ]]==
+[[کرامت نفس]] و [[آزادمردی]] و [[ظلم‌ستیزی]] از عمق وجود [[مؤمن]] می‌جوشد. آنها که دنیای خود را با [[دنائت]] و [[پستی]] و [[تحقیر]] گره نزده‌اند و در برابر [[زور]] و [[قلدری]] جوانمردانه می‌‌ایستند و تحقیر را با [[شمشیر]] پاسخ می‌گویند.
+[[علویون]] در عصر [[امویان]] و [[عباسیان]] با پرونده قطوری از ظلم‌ستیزی همیشه به دلیل [[آمر به معروف]] بودنشان مورد [[بغض]] و [[نفرت]] [[حکام]] خیره‌سر و [[عیاش]] بوده‌اند و هر بار که [[استاندار]] ی برای خودشیرینی نزد [[حاکم]] به علویون فشار مضاعف آورده [[قیام]] خونین ضد [[ستمگری]] آنها را به جلو انداخته است.
+[[اسحاق بن عیسی]] از طرف هادی عباسی [[فرماندار مدینه]] بود و مردی از [[اولاد]] [[عمر بن خطاب]] بنام [[عبدالعزیز]] را [[جانشین]] او گردانید. عبدالعزیز از همان ابتدای کار بنای [[بدرفتاری]] و [[آزار]] علویون را گذاشت از جمله آن‌که: ۱- قطع [[حقوق]] ماهانه علویون و در تنگنا و مضیقه قرار دادن آنها. ۲- [[فرمان]] بازداشت [[علویون]]، ۳- [[قتل]] و [[خونریزی]] در [[مدینه]]. او به حوزه حکومتش بخشنامه کرد که [[فرزندان علی]]{{ع}} را هر کجا یافتید بازداشت کنید و به مدینه روانه کنید. مأموران چنان کردند و زندان‌ها پر شد از [[سادات]] بی‌گناه، [[مدینه]] از [[اولاد علی]]{{ع}} تهی گشت و زندان‌ها برای تازه‌واردین ظرفیت نداشت.
+[[حاکم]] از [[علویون]] مدینه می‌خواست تا همه [[روزه]] در [[دارالحکومه]] حاضر شوند و آنها نیز هر روزه در [[مقصوره]] می‌رفتند و خود را معرفی می‌کردند و هر یک از آنها [[کفالت]] حضور یک یا چند تن از بستگان خود را نیز به عهده داشت.
+و [[حسین بن علی]] و [[یحیی بن عبدالله بن حسن]] از کسانی بودند که حضور [[حسن ابن محمد بن عبدالله]] را به عهده گرفته بودند، این جریان هم‌چنان بود تا ایام [[حج]] شد و گروهی از [[شیعیان]] در حدود هفتاد نفر برای رفتن به حج به مدینه آمدند و در [[بقیع]] در [[خانه]] ابن [[افلح]] [[منزل]] کردند و به دیدن حسین بن علی و دیگران رفتند، این خبر که به گوش آن [[مرد]] عمری «[[فرماندار مدینه]]» رسید ناراحت شد.
+وقتی آن عمری از ورود شیعیان در خانه ابن افلح مطلع شد، کار حضور در مقصوره را بر [[بنی‌هاشم]] سخت گرفت و شخصی به نام [[ابی‌بکر بن عیسی]] را [[مأمور]] حضور و غیاب آنها در مقصوره کرد.
+چون [[روز جمعه]] شد و آنها در مقصوره حاضر شدند، او نگذاشت هیچ کدام از آنجا بیرون بروند و سپس نزدیک ظهر که [[مردم]] به [[مسجد]] می‌رفتند آنها را [[آزاد]] کرد و [[وقت]] آنها همین‌قدر بود که لقمه نانی بخورند و [[وضو]] گرفته به مسجد بروند و پس از [[نماز جمعه]] نیز دوباره آنها را در مقصوره [[زندانی]] کرد، آنگاه به حضور و غیاب پرداخت و متوجه شد که [[حسن بن محمد]] حضور ندارد. با تندی رو به یحیی و حسین بن علی «[[صاحب فخ]]» کرده گفت: یا باید اکنون او را حاضر کنید و یا شما دو نفر را به [[زندان]] خواهم انداخت زیرا سه [[روز]] است که او حضور نیافته است و معلوم نیست که از [[شهر]] بیرون رفته یا بی‌جهت [[غیبت]] کرده!
+برخی از حاضرین «که پیش از آن ناراحت شده بودند با شنیدن این سخنان لب گشوده و» [[پاس]] خ تندی به او دادند و یحیی نیز او را [[دشنام]] گفته از [[مقصوره]] خارج شد. [[ابوبکر بن عیسی]] که چنان دید برخاسته به نزد [[حاکم]] «یعنی همان [[مرد]] عمری» رفت و جریان را گزارش داد. حاکم، یحیی و [[حسین بن علی]] را پیش خود خوانده و [[سرزنش]] کرد و در پایان سخنان تهدیدآمیزی نیز به آنها گفت.
+حسین به روی او خندیده گفت: ای اباحفص تو اکنون [[خشمناک]] هستی. [[مرد]] عمری گفت: آیا مرا مسخره می‌کنی و به [[کنیه]] مرا مخاطب قرار می‌دهی؟ حسین گفت: [[ابوبکر]] و عمر از تو بهتر و بالاتر بودند و [[مردم]] آن دو را به کنیه مخاطب می‌ساختند و آنها ناراحت نمی‌شدند، ولی تو از اینکه کنیه‌ات را ببرند ناراحت می‌شوی و دلت می‌خواهند تو را [[امیر]] خطاب کنند؟
+[[حاکم]] گفت: پایان سخنت بدتر از آغازش بود «و عذر بدتر از [[گناه]] آوردی» گویا آرزوی امارت در سر داری؟ حسین گفت: پناه به [[خدا]]، خدا برای من چنین چیزی نخواسته و من هم [[اهل]] آن نیستم! حاکم گفت: مگر من تو را خواسته بودم که به من [[فخر]] ورزی و مرا آزرده‌خاطر سازی؟ در این [[وقت]] یحیی [[خشمگین]] شده رو بدان مرد عمری کرده گفت: پس از ما چه می‌خواهی؟ عمری گفت: می‌خواهم که [[حسن بن محمد]] را پیش من بیاورید!
+یحیی [[جواب]] داد: نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم او سر کار خودش هست و تو «همچنان که مجلس حضور و غیاب برای ما ترتیب داده‌ای» [[خاندان]] [[عمر بن خطاب]] را نیز جمع‌آوری کن و یک‌یک آنها را بخوان و اگر دیدی در میان آنها کسی نیست که غیبتش به اندازه حسن بن محمد طول کشیده باشد آن وقت هر چه بگویی [[حق]] داری تو از روی [[انصاف]] با ما [[رفتار]] کرده‌ای؟!
+عمری که چنان دید، رو به [[حسین بن علی]] کرده و به [[طلاق]] [[همسر]] و [[آزادی]] بردگانش قسم خورد که دست از او برندارد و تا اینکه حسن را تا پایان [[روز]] در نزد او حاضر کند و اگر او را حاضر نکرد، خود آن مرد عمری به سوی سویقه برود و آنجا را ویران کرده و بسوزاند و هزار تازیانه نیز به حسین بن علی بزند و نیز [[سوگند]] خورد که اگر چشمش به حسن بن محمد بیفتد همان دم او را به [[قتل]] برساند!
+یحیی که این سوگند را از او شنید [[خشمناک]] شد و از جا برخاسته گفت: من هم با [[خدا]] [[عهد]] و پیمانی می‌بندم که هر برده‌ای که دارم [[آزاد]] شود و اگر امشب [[خواب]] به چشمم بیاید جز اینکه [[حسن بن محمد]] را نزد تو حاضر کنم و اگر او را نیافتم به در خانه‌ات بیایم و در را بکوبم که بدانی من به نزد تو آمده‌ام!
+یحیی این سخن را گفت و با [[حسین بن علی]] که او هم [[خشمگین]] شده بود، بیرون آمدند و چون از آنجا خارج گشتند، حسین رو به یحیی کرده گفت: به خدا [[سوگند]] [[بدکاری]] کردی که قسم خوردی حسن را به نزد او ببری! و چگونه تو حسن را پیدا می‌کنی!
+یحیی گفت: [[سوگند]] به [[خدا]] که من نمی‌خواستم حسن را نزد او حاضر کنم وگرنه من فرزند [[رسول خدا]]{{صل}} و علی{{ع}} نیستم، بلکه من می‌خواستم امشب که می‌شود با [[شمشیر]] به در [[خانه]] او بروم و اگر توانستم او را به [[قتل]] برسانم.
+حسین گفت: تو [[بدکاری]]! می‌کنی چون‌که با این عمل جلوی کار ما یعنی قیامی را که در نظر داریم می‌گیری، یحیی به او پاسخ داد: چگونه من جلوی کار تو را می‌گیرم در صورتی که فاصله تو با [[مکه]] «و اقدام به کار [[قیام]] علیه [[خلیفه]]» ده [[روز]] است.
+از آن طرف [[حسین بن علی صاحب فخ]] [[علویون]] را جمع کرد، حدود ۲۶ [[جوان]] [[علوی]] و جمعی از [[مردم]] را با خود همسو کرد، موقع [[اذان]] صبح به [[مسجد]] ریختند و [[مؤذن]] را گفتند در اذان [[حی علی خیر العمل]] را بگوید. [[حاکم مدینه]] که [[حی علی خیرالعمل]] را شنید [[احساس]] خطر کرد و متوجه قیام علویون شد و لذا سراسیمه سوار مرکبش شد و [[فرار]] کرد [[نماز صبح]] را حسین با مردم و با [[یاران]] خود که حدود سیصد تن می‌شدند خواند، بعد به قصد مکه از [[مدینه]] خارج شدند و دینار [[خزاعی]] را به جای خویش در مدینه [[منصوب]] کرد و چون به نزدیکی مکه در [[وادی]] فخ رسیدند، [[لشکریان]] [[بنی‌عباس]] به [[جنگ]] ایشان پرداختند و در نخستین برخورد [[عباس بن محمد]] «یکی از سران [[لشکر]] بنی‌عباس و عموزادگان [[هادی عباسی]]» به [[حسین بن علی]] [[امان]] داد و [[وعده]] [[صله]] و جایزه و [[عفو]] از کارهای گذشته‌اش را نیز داد، ولی حسین بن علی به [[سختی]] امان او را رد کرد.
+[[سلیمان بن عباد]] گفت: وقتی حسین با [[سپاه]] بنی‌عباس روبرو گردید مردی را روی شتری نشاند که در دست شمشیری داشت و آن را می‌چرخانید: حسین یک کلمه یک کلمه به او می‌گفت، بگو، با صدای بلند فریاد می‌زد: مردم، ای طرفداران [[بنی‌عباس]]! این حسین پسر [[پیغمبر]] است و پسرعموی اوست شما را [[دعوت]] می‌کند به [[پیروی از کتاب خدا]] و [[سنت پیامبر]]{{صل}}<ref>بحارالانوار، ج۸، ص۱۶۹.</ref>.
+[[ابوالفرج]] از [[ارطاه]] نقل می‌کند: وقتی [[مردم]] با حسین [[شهید فخ]] [[بیعت]] کردند گفت: من با شما بیعت می‌کنم مشروط به عمل کردن به [[کتاب خدا]] و سنت پیامبر و اینکه [[فرمانبرداری از خدا]] شود و [[معصیت]] انجام نگردد و [[قریش]] را [[دعوت]] می‌کنم که [[هم‌داستان]] با شخصیتی شوید از [[آل محمد]] که مورد پسند باشد. شرط می‌کنم در میان شما از روی [[قرآن]] و [[سنت پیامبر]] [[رفتار]] کنم، بین [[مردم]] با عدالت عمل کنم و [[بیت‌المال]] را مساوی تقسیم نمایم، مشروط بر اینکه شما [[پایداری]] کنید و با [[دشمنان]] ما به [[جنگ]] پردازید، اگر ما [[وفا]] کردیم شما نیز وفا کنید اگر ما وفا نکردیم [[بیعت]] ما از گردن شما برداشته است<ref>بحارالانوار، ج۴۸، ص۱۶۹.</ref>.
+اولین کسی که بر حسین و یارانش [[حمله]] کرد [[موسی بن عیسی]] بود که با حمله [[دفاعی]] آنها مواجه گردید، [[موسی]] برای آن‌که آنها را به میان دره بکشاند شروع به [[عقب‌نشینی]] کرد و آنها نیز همگی سرازیر میان دره شدند. در این [[وقت]] [[محمد بن سلیمان]] از پشت سر به آنها حمله‌ور شد و این حمله چنان سخت بود که بیشتر [[یاران حسین]] در این حمله کشته شدند، در این وقت سران [[لشکر]] [[بنی‌عباس]] مرتباً فریاد می‌زدند: ای حسین تو در امانی! و حسین نیز در پاسخ آنان فریاد می‌زد: من [[امان]] نمی‌خواهم و همچنان جنگید تا کشته شد<ref>ترجمه مقاتل الطالبین، ص۴۱۷.</ref>.
+[[حسن بن محمد]] از ابوالعرجاء شتردار نقل کرده که گفت: موسی [[ابن عیسی]] مرا‌‌طلبید و گفت: شترانت را حاضر کن. گوید: من رفتم و آنها را که صد شتر بود نزدش حاضر کردم، موسی دستور داد گردن‌های شتران را مهر کردند و به من گفت: اگر مویی از آنها کم شود گردنت را می‌زنم، آنگاه آماده [[حرکت]] برای جنگ با [[حسین بن علی صاحب فخ]] گردید و همچنان با او بودیم تا به باغ‌های [[بنی‌عامر]] رسیدیم، در آنجا فرود آمد و به من گفت: برو از وضع [[حسین بن علی]] و لشکریانش اطلاعاتی به دست آور و به من گزارش ده، من رفتم و اطراف [[سپاه حسین]] گردش کردم و هیچگونه تشویش خاطر و [[سستی]] در میان همراهان حسین ندیدم و از هر قسمت که گذشتم مردانی دیدم که مشغول [[نماز]] و یا سرگرم [[راز و نیاز]] و [[زاری]] به درگاه خدای [[بی‌نیاز]] بودند و یا اشخاصی را دیدم که [[قرآن]] را پیش روی خود باز کرده و بدان نظر می‌کردند و برخی هم [[اسلحه]] خود را [[اصلاح]] و آماده می‌‌ساختند.
+من که آن منظره را دیدم به نزد [[موسی]] بازگشته و به او گفتم: این مردمی که من دیدم پیروزند! وی با تندی به من گفت: ای زنازاده مگر آنها را چگونه دیدی؟ من آنچه دیده بودم برای او شرح دادم، دیدم دست روی دست زد و گریست به حدی که من [[گمان]] کردم از [[جنگ]] با آنها منصرف خواهد شد، آنگاه رو به من کرده گفت: به [[خدا]] [[سوگند]] اینها در پیشگاه [[خداوند]] گرامی‌تر از ما هستند و به آنچه دست ماست «یعنی به [[حکومت]] و [[خلافت]]» از ما سزاوارتر و شایسته‌ترند ولی چه باید کرد که [[سلطنت]] عقیم است، {{عربی|وَ لَوْ أَنَّ صَاحِبَ هَذَا الْقَبْرِ «يَعْنِي النَّبِيَّ{{صل}}» نَازَعَنَا الْمُلْكَ لَضَرَبْنَا خَيْشُومَهُ بِالسَّيْفِ}} بعد گفت: آری اگر صاحب این [[قبر]] یعنی [[پیغمبر]]{{صل}} درباره سلطنت و حکومت با ما به [[نزاع]] و [[مخالفت]] برخیزد بینیش را با [[شمشیر]] خواهیم زد! آنگاه گفت ای [[غلام]] طبل جنگ را بزن<ref>ترجمه مقاتل الطالبین، ص۴۲۰.</ref>.
+پس از آن‌که حسین و یارانش به [[شهادت]] رسیدند، [[لشکریان]] سرهای ایشان را به نزد [[موسی]] و عباس بردند و در آن [[وقت]] گروهی از [[اولاد امام حسن]] و [[امام حسین]]{{ع}} نزد آن دو نشسته بودند و هیچ یک از آنها جز [[موسی بن جعفر]]{{ع}} سخنی نگفت.
+[[علی بن عباس]] از [[ابراهیم بن اسحاق]] [[روایت]] کرده که گوید: من از [[حسین بن علی]] [[شهید فخ]] و [[یحیی بن عبدالله]] شنیدم که می‌‌گفتند: ما تا وقتی که با [[خاندان]] خود [[مشورت]] ننمودیم اقدام به خروج و [[قیام]] نکردیم و حتی با موسی بن جعفر{{ع}} مشورت کردیم و او به ما دستور خروج و قیام داد.
+از [[نصر خفاف]] روایت شده که گفت: من در جنگ به همراه حسین بن علی می‌جنگیدم، ضربتی به من اصابت کرد که گوشت و استخوان را برد و من آن شب را به ناله و [[آه]] به سر بردم و [[ترس]] آن را داشتم که ناله‌ام را بشنوند و بیایند مرا دستگیر سازند تا اینکه مختصر خوابی مرا ربود و پیغمبر{{صل}} را در [[خواب]] دیدم که به نزد من آمد و استخوانی را برداشت و بر شانه یا بازوی من نهاد و چون صبح شد دیدم هیچ اثری از آن [[درد]] در من نیست.
+به همراه آن سرهای [[مقدس]] اسیرانی بودند که به طناب و زنجیر بسته و در دست و پاهایشان [[غل]] و آهن نهاده بودند و آنها را با تمام [[ذلت]] و [[خواری]] وارد کردند. [[هادی عباسی]] دستور داد تا همه آنها را [[شهید]] کردند و بدنشان را در ورودی [[زندان]] به دار آویختند. در بین [[اسرا]] مردی بود که سخت رنجور و [[بیمار]] بود. از [[هادی]] التماس کرد و گفت: من [[غلام]] شمایم یا [[امیرالمؤمنین]]، ولی هادی بر سرش داد کشید و گفت: آیا غلام من بر من خروج می‌کند؟ همراه هادی چاقویی بود گفت: به [[خدا]] قسم که با این چاقو بند از بندت جدا می‌‌کنم! آن مرد لحظه‌ای خاموش شد، چیزی نگذشت که [[بیماری]] و دردش شدت گرفت و افتاد و مُرد، بعد سرهای [[علویون]] را مقابل هادی نهادند<ref>زندگانی امام کاظم{{ع}} از شریف قرشی، ج۱، ص۵۲۸.</ref>.
+نقل شده وقتی [[شهدای فخ]] کشته شدند [[موسی بن عیسی]] به [[مدینه]] رفت و [[مجلسی]] تشکیل داد، [[مردم]] را فراخواند و به آنها دستور داد به [[خاندان]] [[ابوطالب]] [[دشنام]] دهند مردم شروع کردند به آنها دشنام دادن تا جایی که به همه [[ناسزا]] گفتند<ref>ترجمه مقاتل الطالبین، ص۴۲۱.</ref>.
+[[سلیمان بن عبدالله بن حسن]] و [[عبدالله بن ابراهیم بن حسن]] نیز با حسین کشته شدند. یک تیر به چشم [[حسن بن محمد]] خورد، تیر را همانطور گذاشت و با کمال [[مردانگی]] به [[جنگ]] پرداخت، بالاخره او را [[امان]] دادند ولی بعد کشتند. [[اسیران]] را پیش هادی [[خلیفه عباسی]] بردند دستور داد آنها را بکشند و در همان [[روز]] خودش از [[دنیا]] رفت.
+[[روایت]] شده از احمد بن عبیدالله از بستگان [[محمد بن سلیمان]] «سرلشکری که در [[حمله]] به حسین [[مأموریت]] داشت و [[حاکم مدینه]] نیز بود» که وقتی هنگام فوت محمد بن سلیمان فرا رسید شروع کردند او را [[تلقین]] به [[شهادت]] [[اسلام]] {{متن حدیث|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ}} دادن ولی او به جای [[گواهی دادن]] این [[شعر]] را می‌خواند:
+{{عربی|أَلَا لَيْتَ أُمِّي لَمْ تَلِدْنِي وَ لَمْ أَكُن *** لَقِيتُ حُسَيْنًا يَوْمَ فَخٍّ وَ لَا حَسَن}}
+ای کاش مادر مرا نزاییده بود و نیز با [[حسین بن علی]] و حسن بن محمد در فخ جنگ نمی‌کردم که الان حسین را دیدم ولی [[عاقبت بخیری]] برایم نماند.
+پیوسته این شعر را تکرار کرد تا مرد<ref>مقاتل الطالبین، ص۴۲۴.</ref>.
+موقعیت و [[جایگاه امام کاظم]]{{ع}} نزد [[خلیفه]] روشن بود و لذا بعد از [[شهادت]] [[شهدای فخ]]، [[هادی عباسی]] گفت: به [[خدا]] قسم که حسین خروج نکرد مگر به دستور او «[[امام کاظم]]» و [[متابعت]] ننمود مگر [[محبت]] او را؛ زیرا اوست که در میان [[اهل‌بیت]] دارای [[مقام وصایت]] «[[امامت]]» می‌‌باشد.
+ابوالوضاح گفت: پدرم نقل [[کرد]] وقتی [[حسین بن علی]] [[شهید فخ]] کشته شد، [[مردم]] پراکنده شدند، سر او را با [[اسیران]] خانواده‌اش پیش [[موسی]] بن [[مهدی]] بردند همین که موسی بن مهدی چشمش به آنها افتاد این [[شعر]] را به عنوان مثل خواند:
+{{عربی|بَنِي عَمِّنَا لَا تَنْطِقُوا الشِّعْرَ بَعْدَ مَا *** دَفَنْتُمْ بِصَحْرَاءِ الْغَمِيمِ الْقَوَافِيَا
+فَلَسْنَا كَمَنْ كُنْتُمْ تُصِيبُونَ نَيْلَهُ *** فَنَقْبَلُ ضَيْماً أَوْ نُحَكِّمُ قَاضِياً
+وَ لَكِنَّ حُكْمَ السَّيْفِ فِينَا مُسَلَّطٌ *** فَنَرْضَى إِذَا مَا أَصْبَحَ السَّيْفُ رَاضِياً
+وَ قَدْ سَاءَنِي مَا جَرَتِ الْحَرْبُ بَيْنَنَا *** بَنِي عَمِّنَا لَوْ كَانَ أَمْراً مُدَانِياً
+فَإِنْ قُلْتُمْ إِنَّا ظَلَمْنَا فَلَمْ نَكُنْ *** ظَلَمْنَا وَ لَكِنْ قَدْ أَسَأْنَا التَّقَاضِيَا}}
+بعد یکی از اسیران را مورد [[سرزنش]] قرار داده او را کشت! همین کار را نسبت به گروهی از [[فرزندان امیرالمؤمنین]] [[علی بن ابی‌طالب]] کرد و شروع نمود به [[بدگویی]] و نسبت‌های ناروا به [[اولاد]] [[ابی‌طالب]] تا به [[موسی بن جعفر]]{{ع}} رسید: گفت: به [[خدا]] قسم حسین به دستور او [[قیام]] کرد، علاقه به موسی بن جعفر{{ع}} او را بر این کار واداشت زیرا او [[رهبر]] و بزرگ‌تر این [[خانواده]] است خدا مرا بکشد اگر او را زنده بگذارم.
+[[ابویوسف یعقوب بن ابراهیم قاضی]] که نسبت به او [[جرأت]] داشت گفت: یا [[امیرالمؤمنین]] حرف بزنم یا ساکت باشم؟ موسی گفت: خدا مرا بکشد اگر موسی بن جعفر{{ع}} را ببخشم! اگر از مهدی نشنیده بودم که منصور برایش گفته بود [[جعفر بن محمد]] از نظر [[فضیلت]] در [[دین]] و [[علم]] [[شخصیت]] برجسته‌ای است و شنیده‌ام که [[سفاح]] نیز از او خیلی تعریف و [[تمجید]] می‌نمود، قبرش را نبش می‌کردم و پیکرش را به [[آتش]] می‌سوختم. ابویوسف گفت: زنانم [[طلاق]] یافته باشند و هرچه [[بنده]] دارم [[آزاد]] باشند و تمام ثروتم در [[راه خدا]] [[صدقه]] باشد و مواشی و چهارپایانم ضبط شوند و پیاده به [[زیارت]] [[خانه خدا]] بروم اگر موسی بن جعفر{{ع}} [[اهل]] خروج و [[قیام]] باشد! نه او و نه هیچ یک از فرزندانش چنین عقیده‌ای ندارند از آنها نیز شایسته نیست.
+بعد روش [[زیدیه]] را برایش توضیح داده گفت: از زیدی‌ها فقط همین عده باقیمانده بودند که با حسین [[قیام]] کردند و تو آنها را نابود کردی! پیوسته بر سر او خواند تا [[خشم]] و غضبش فرو نشست.
+[[علی بن یقطین]] برای [[موسی بن جعفر]]{{ع}} جریان را نوشت. آن حضرت نیز [[شیعیان]] و [[خویشاوندان]] خود را جمع کرد، خبری که رسیده بود به آنها رساند. فرمود: چه صلاح می‌دانید گفتند: ما صلاح می‌دانیم که خود را از دسترس این [[ستمگر]] دور کنی! زیرا از [[ستم]] و [[بیدادگری]] او نمی‌توان [[اطمینان]] داشت. مخصوصاً با این [[تهدیدها]] که ما و شما را نموده است. [[امام]] موسی بن جعفر{{ع}} لبخندی زده این [[شعر]] [[کعب بن مالک]] [[برادر]] [[بنی سلمه]] را به عنوان مثال خواند:
+{{عربی|زَعَمَتْ سَخِينَةُ أَنْ سَتَغْلِبُ رَبَّهَا *** فَلَيُغْلَبَنَّ مُغَالِبُ الْغَلَّابِ}}
+امام{{ع}} روی به جانب حاضرین از [[غلامان]] و خویشاوندان نموده فرمود: ناراحت نباشید و [[ترس]] به خود راه ندهید، اولین نامه‌ای که از [[عراق]] برسد خبر [[مرگ]] [[موسی]] بن [[مهدی]] است که هلاک شده است و قسم یاد کرد به [[حرمت]] [[قبر]] [[پیغمبر]] که همین امروز مُرده است بزودی خواهید فهمید.
+[[امام کاظم]]{{ع}} فرمود: بعد از [[نماز]] پس از تمام شدن دعایم نشسته بودم که چشمم به [[خواب]] رفت، ناگهان جدم [[پیامبر]] ا[[کرم]] را در خواب دیدم [[شکایت]] از موسی بن مهدی کردم و عرض کردم چه بر سر [[اهل‌بیت]] او آورده و گفتم: من از ستم او بیمناکم. فرمود: [[آسوده]] باش [[خداوند]] موسی را بر تو مسلط نمی‌کند! در همان بین که صحبت می‌کردم دست مرا گرفت و به من گفت: هم‌اکنون خداوند دشمنت را هلاک کرد! [[شکر خدا]] را بجای آور، در این موقع روی به [[قبله]] نموده و دست‌های خود را به سوی [[آسمان]] بلند کرده شروع به [[دعا]] کرد<ref>بحارالانوار، ج۴۸، ص۱۵۲.</ref>.
+امام کاظم{{ع}} که در دستگاه [[خلیفه]] نیروی نفوذی داشت و علی بن یقطین را در [[پست]] حساسی در دستگاه خلیفه [[مأمور]] کرده بود، علی تصمیم [[خلیفه]] مبنی بر [[قتل]] را به اطلاع [[امام]] رساند. این خود نشان می‌دهد [[امام کاظم]]{{ع}} در [[تشکیلات]] [[شیعی]] چقدر اوضاع را در دست داشته و بر شرایط [[سیاسی]] آن [[روز]] مسلط بوده است.
+در [[حقانیت]] [[عظمت مقام]] [[انقلابیون]] فخ که به [[فیض]] عظمای [[شهادت]] رسیدند، همین بس که [[ائمه معصومین]] قبل از [[قیام]] آنها و بعد از شهادتشان از آن بزرگواران به خوبی و [[فضیلت]] یاد می‌کنند.
+[[ابوصالح فزاری]] از [[محمد بن اسحاق]] از [[حضرت جواد]] نقل می‌کند که فرمود: [[حضرت رسول]]{{صل}} از [[سرزمین]] فخ می‌گذشت، از مرکب پیاده شد دو رکعت [[نماز]] خواند در رکعت دوم شروع کرد به [[گریه]] کردن! [[مردم]] که دیدند [[پیغمبر اکرم]] گریه می‌کند آنها نیز شروع به گریه کردند. از آنجا که گذشت به مردم فرمود برای چه گریه می‌‌کردید؟ عرض کردند چون شما را گریان دیدیم گریه کردیم. فرمود: پس از رکعت اول [[جبرئیل]] بر من نازل شد و گفت یا محمد یک نفر از فرزندانت در این سرزمین کشته خواهد شد که [[اجر]] [[شهید]] با او برابر دو شهید است.
+از [[نضر بن قرواش]] نقل شده: گفت شتران سواری خود را به [[حضرت صادق]]{{ع}} از [[مدینه]] کرایه دادم وقتی از دره [[مر]] رد شدیم به من فرمود: نضر وقتی رسیدیم به فخ مرا مطلع کن. عرض کردم مگر آن محل را نمی‌شناسی؟ فرمود: چرا ولی می‌ترسم خوابم ببرد. به فخ که رسیدیم نزدیک محمل [[امام]] شدم، دیدم [[خواب]] است سرفه‌ای کردم [[بیدار]] نشد. محمل را تکان دادم [[حرکت]] کرده نشست.
+عرض کردم: به فخ رسیدیم. فرمود محمل مرا باز کن. سپس فرمود: قطار را بهم وصل کن، وصل کردم! امام{{ع}} را از جاده به کناری بردم و شترش را خواباندم فرمود آب و آفتابه را بده. [[وضو]] گرفت و نماز خواند بعد سوار شد. عرض کردم فدایت شوم این عملی که انجام دادید جزء [[اعمال]] [[حج]] است؟ فرمود: نه ولی اینجا مردی از خویشاوندانم با گروهی شهید می‌شود که [[ارواح]] آنها جلوتر از بدن‌هایشان رهسپار [[بهشت]] می‌شود<ref>بحارالانوار، ج۴۸، ص۱۷۰؛ ترجمه مقاتل الطالبین، ص۱۴۹.</ref>.<ref>[[علی راجی|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۴۱.</ref>
 == منابع ==