طواف در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

==[[فلسفه]] [[طواف]]==

[[حکمت]] اصلی [[تشریع]] طواف برپایه آیاتی از [[قرآن کریم]] و [[روایات]]، [[پاک]] شدن طواف کنندگان از آلودگی‌ ‎‌ها و [[گناهان]] است. در روایاتی از [[اهل بیت]] آمده است که پیش از [[آفرینش آدم]] [[خداوند]] از [[خلقت]] [[جانشینی]] برای خود در [[زمین]] به [[فرشتگان]] خبر داد؛ ولی فرشتگان گفتند مخلوق یادشده در زمین [[فساد]] کرده و [[خون]] می‌ریزد؛ ولی آنان پیوسته [[خدا]] را [[تسبیح]] و [[تقدیس]] می‌کنند. خداوند در پاسخ از [[علم]] خویش و [[جهل]] آنان به این امر خبر داد: {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ إِنِّى جَاعِلٌۭ فِى ٱلْأَرْضِ خَلِيفَةًۭ قَالُوٓا۟ أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ ٱلدِّمَآءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّىٓ أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت به فرشتگان فرمود: می‌خواهم جانشینی در زمین بگمارم، گفتند: آیا کسی را در آن می‌گماری که در آن تباهی می‌کند و خون‌ها می‌ریزد در حالی که ما تو را با سپاس، به پاکی می‌ستاییم و تو را پاک می‌شمریم؛ فرمود: من چیزی می‌دانم که شما نمی‌دانید» سوره بقره، آیه۳۰.</ref> <ref>الکافی، ج ۴، ص۱۸۷-۱۸۸؛ وسائل الشیعه، ج ۱۳، ص۲۹۶-۲۹۷.</ref>. بر پایه [[حدیثی]] دیگر، فرشتگان بدان سبب که [[اهل]] [[خونریزی]] و فساد نیستند، خود را شایسته‌تر از [[آدم]] برای [[خلیفه خدا]] بودن دانستند<ref>علل الشرایع، ج ۱، ص۱۰۵؛ ج ۲، ص۴۰۲.</ref>. در حدیثی از [[امام سجاد]] نیز آمده است که پس از [[خلقت آدم]] و [[تعلیم اسماء]] به آن حضرت، فرشتگان بر آدم [[سجده]] کردند: {{متن قرآن|وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓا۟}}<ref>سوره بقره، آیه ۳۴.</ref>؛ ولی هنگام سجده در [[نهان]] خویش، خود را خزانه‌داران [[الهی]] و [[مقربان]] درگاه او شمردند و گفتند [[گمان]] نمی‌کردیم نزد خدا مخلوقی گرامی‌تر از ما باشد که خداوند در پاسخ، از علم خود به گفتار آشکار و نهان آنان خبر داد:{{متن قرآن|إِنِّىٓ أَعْلَمُ غَيْبَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَأَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا كُنتُمْ تَكْتُمُونَ}}<ref>سوره بقره، آیه۳۳.</ref> <ref>مستدرک الوسائل، ج ۹، ص۳۲۵؛ بحار الانوار، ج ۹۶، ص۲۰۵.</ref>. در پی این امر، [[خداوند]] بر آنان [[غضب]] کرد و از آنان روی گردانید<ref>الکافی، ج ۴، ص۱۸۷-۱۸۸؛ بحار الانوار، ج ۱۱، ص۱۲۰.</ref> و میان [[نور]] خود و [[فرشتگان]] حجابی قرار داد<ref>وسائل الشیعه، ج ۱۳، ص۲۹۶؛ بحار الانوار، ج ۱۱، ص۱۱۰.</ref>. پس از محجوب شدن [[نور الهی]] از فرشتگان، آنان به خطای خود پی بردند<ref>علل الشرایع، ج ۲، ص۴۰۳؛ وسائل الشیعه، ج ۱۳، ص۲۹۶.</ref> و از عمل خود پشیمان شده و با [[پناه بردن]] به [[عرش الهی]] از خداوند [[آمرزش]] خواستند<ref>الکافی، ج ۴، ص۱۸۷-۱۸۸؛ عیون اخبار الرضا، ج ۲، ص۹۸.</ref>، از این رو خداوند به آنان [[فرمان]] داد تا در [[آسمان]] چهارم [[بیت المعمور]] را بنا کنند تا با [[طواف]] بر گرد آن [[توبه]] آنان پذیرفته شود<ref>الکافی، ج ۴، ص۱۸۷-۱۸۸؛ مستدرک الوسائل، ج ۹، ص۳۷۰.</ref>. سپس خداوند به برخی فرشتگان فرمود تا در محاذات بیت المعمور در [[زمین]] نیز خانه‌ای بسازند تا [[آدمیان]] [[گناهکار]] همانند فرشتگان پیرامون آن طواف کنند و خداوند همانند فرشتگان از آنان نیز [[راضی]] شود<ref>مستدرک الوسائل، ج ۹، ص۳۲۵؛ بحار الانوار، ج ۵۵، ص۵۹.</ref>، از این رو پس از ارتکاب [[خطا]] ([[ترک اولی]]) از سوی [[آدم]]، آن حضرت برای پذیرش توبه‌اش نزد [[کعبه]] آمد و پس از طواف بر گرد آن، در [[مستجار]] از خداوند [[بخشایش]] خواست و [[خدا]] توبه‌اش را پذیرفت<ref>تفسیر عیاشی، ج ۱، ص۳۱؛ مستدرک الوسائل، ج ۹، ص۳۷۰، ۳۸۶.</ref>. در روایتی از [[رسول خدا]] [[حکمت]] [[تشریع]] طواف، اقامه [[ذکر الهی]] شمرده شده است<ref>مسند احمد، ج ۶، ص۶۴، ۱۳۹؛ عوالی اللئالی، ج ۱، ص۳۲۴.</ref>. بر پایه برخی [[روایات]]، سبب ۷ شوط بودن طواف نیز آن است که فرشتگان برای [[پذیرش توبه]] خود به ۷۰۰۰ سال طواف بر گرد بیت المعمور [[مأمور]] شدند. در مقابل، [[انسان‌ها]] نیز برای بخشایش گناهانشان در برابر هر ۱۰۰۰ سال فرشتگان به یک شوط مأمور شدند، از این رو هفت شوط [[واجب]] شد<ref>علل الشرایع، ج ۲، ص۴۰۷؛ وسائل الشیعه، ج ۱۳، ص۳۳۲.</ref>. در [[حدیثی]] از [[رسول خدا]] نیز آمده است که در [[جاهلیت]] عدد خاصی برای [[طواف]] نبود و [[عبدالمطلب]] ۷ شوط را برای طواف [[سنت]] کرد و [[خداوند]] نیز سنت یادشده را در [[اسلام]] [[امضا]] کرد<ref>من لایحضره الفقیه، ج ۴، ص۳۶۵؛ وسائل الشیعه، ج ۱۳، ص۳۳۱.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[طواف (مقاله)|مقاله «طواف»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۷، ص ۵۸۶.</ref>

== منابع ==