طلاق در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

====[[اولویت]] شیردهی و حضانت====

مادر [[کودک]] هرچند مطلَّقه باشد، برای شیردهی فرزند خود از [[حق]] اولویت نسبت به دیگر [[زنان]] برخوردار است<ref>المغنی، ج ۹، ص۳۱۲؛ مفاتیح الشرایع، ج ۲، ص۲۷۰؛ جواهر الکلام، ج ۳۱، ص۲۸۰.</ref>:{{متن قرآن|وَٱلْوَٰلِدَٰتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَـٰدَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَن يُتِمَّ ٱلرَّضَاعَةَ}}<ref>سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>. دلیل دیگر، جمله «لَا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا» در [[آیه]] یاد شده است که شوهران را از [[زیان]] رساندن به [[مادران]] به خاطر فرزندانشان [[نهی]] کرده است<ref>جواهر الکلام، ج ۳۱، ص۲۸۰؛ مهذب الاحکام، ج ۲۵، ص۲۷۲.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} نیز با استناد به جمله یاد شده، مادران مطلَّقه را از دیگر [[زنان]] برای شیردهی [[فرزندان]] اولی دانست<ref>الکافی، ج ۶، ص۱۰۳؛ وسائل الشیعه، ج ۲۱، ص۴۷۲؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۵، ص۱۶۳.</ref>. دلیل دیگر، آیه ۶ [[سوره طلاق]] است که شوهران را به پرداخت [[اجرت]] شیردهی زنان مطلَّقه [[فرمان]] داده و تنها در صورت پدید آمدن [[عسر و حرج]] به آنان [[اجازه]] داده است تا زنانی دیگر را برای شیردهی برگزینند<ref>المجموع، ج ۱۸، ص۳۱۴؛ مفاتیح الشرایع، ج ۲، ص۳۷۰؛ مسالک الافهام، کاظمی، ج ۴، ص۴۴.</ref>:{{متن قرآن|فَإِنْ أَرْضَعْنَ لَكُمْ فَـَٔاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَأْتَمِرُوا۟ بَيْنَكُم بِمَعْرُوفٍۢ وَإِن تَعَاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُۥٓ أُخْرَىٰ}}<ref>سوره طلاق، آیه ۶.</ref>. البته [[فقیهان]] از آیه یادشده و برخی [[روایات]] استفاده کرده‌اند که [[حق]] یادشده در صورتی برای مادران مطلَّقه ثابت است که شیردهی آنان رایگان یا با اجرة المثل باشد و گرنه حق یادشده ساقط است و شوهران می‌توانند زنانی دیگر را [[اجیر]] کنند<ref>المجموع، ج ۱۸، ص۳۱۱؛ الحدائق، ج ۲۵، ص۷۵.</ref>. همچنین [[فقیهان امامیه]] با استناد به آیه ۲۳۳ [[سوره بقره]] مادران مطلَّقه را نسبت به نگهداری و حضانت فرزندان دارای حق [[اولویت]] نسبت به شوهر دانسته‌اند<ref>جواهر الکلام، ج ۳۱، ص۲۸۴ – ۲۸۵؛ مهذب الاحکام، ج ۲۵، ص۲۷۶.</ref>. در [[روایات اهل بیت]] نیز مادران مطلَّقه نسبت به شوهر یا زنان دیگر در مورد فرزند پسر تا دوسالگی و فرزند دختر تا ۷ سالگی از اولویت حضانت برخوردار دانسته شده‌اند؛ مشروط به اینکه [[ازدواج]] نکرده باشند و بیش از اجرةالمثل نیز [[طلب]] نکنند<ref>الکافی، ج ۶، ص۴۴؛ وسائل الشیعه، ج ۲۱، ص۴۷۰.</ref>. افزون بر این، [[قرآن کریم]] به شوهران و مادران مطلَّقه فرمان داده است چنانچه می‌خواهند فرزند را از شیر بگیرند، با [[رضایت]] و [[مشورت]] یکدیگر یا دیگران<ref>مجمع البیان، ج ۲، ص۱۱۵؛ فقه القرآن، ج ۲، ص۱۲۳؛ التفسیر الکبیر، ج ۶، ص۱۳۲.</ref> این کار را انجام دهند:{{متن قرآن|فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَن تَرَاضٍۢ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍۢ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا}}<ref>سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>. [[رضایت]] [[مادران]] مطلَّقه و [[مشورت]] با آنان از این روست که مادر از حال فرزند آگاه‌تر و به او دلسوزتر است<ref>مجمع البیان، ج ۲، ص۱۱۵؛ مسالک الافهام، کاظمی، ج ۳، ص۱۱۵.</ref>. در آیه‌ای دیگر، [[قرآن کریم]] شوهر و [[زنان]] مطلَّقه را به مشورت [[نیکو]] با یکدیگر [[فرمان]] داده است:{{متن قرآن|وَأْتَمِرُوا۟ بَيْنَكُم بِمَعْرُوفٍۢ}}<ref>سوره طلاق، آیه ۶.</ref>. سبب این امر آن است که هیچ‌یک از [[پدر و مادر]] و فرزند به جهت [[اجرت]] بیشتر یا کمتر یا [[نقص]] در خوردن شیر [[زیان]] نبینند<ref>مسالک الافهام، شهید، ج ۴، ص۶۵؛ المیزان، ج ۱۹، ص۳۱۲.</ref>. برخی «[[ائتمار]]» را به معنای امر کردن دانسته و گفته‌‌اند پدر و مادر یکدیگر را درباره فرزند به خیر و معروف فرمان دهند<ref>مجمع البیان، ج ۱۰، ص۴۷؛ کنز العرفان، ج ۲، ص۲۱۸.</ref>. در پایان، [[قرآن]] با فرمان دادن زوجین به [[رعایت]] [[تقوا]] و [[اعلان]] [[آگاهی]] مطلق [[خدا]] از همه امور بر رعایت [[حدود الهی]] و [[حقوق فرزندان]] و [[والدین]] تأکید کرده است<ref>کنز العرفان، ج ۲، ص۲۳۵؛ نمونه، ج ۲، ص۱۹۰.</ref>:{{متن قرآن|وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌۭ}}<ref>سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[طلاق (مقاله)|مقاله «طلاق»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۷، ص ۵۳۴.</ref>

== منابع ==