اهداف تربیتی: تفاوت میان نسخه‌ها

# شناخت صحیح اسلام: همه مکتب‌های [[توحیدی]] از جمله [[اسلام]] برای [[انسان‌سازی]] آمده‌اند؛ از این رو، تمامی نمودهای [[مذهب]] در [[حقیقت]] نوعی اثر [[تربیتی]] دارند؛ ولی برای به دست آوردن این آثار باید با [[شناخت]] [[خداوند متعال]]، به اصول و [[مبانی دینی]] [[معتقد]] شد. [[اعتقاد به توحید]]، [[هدف]] عالی [[تربیت اسلامی]] است. در تربیتی که بر اساس دین و معیارهای آن تعریف می‌شود، باید [[تفکر]] ناب [[اسلامی]] که ناشی از نگاهی جامع به اصول و مبانی دینی است نمود پیدا کند.

# [[شناخت]] [[زندگی]] [[پیشوایان الهی]]: یکی از ابعاد [[ولایت]] ارتباط مستحکم و نیرومند هریک از آحاد [[امت اسلام]] با امام امت است. این ارتباط به معنای درست از او سر مشق گرفتن و در [[افکار]] و بینش‌ها دنبال او بودن و درست در [[افعال]] و [[رفتار]] و فعالیت‌ها و حرکت‌ها او را [[پیروی]] کردن می‌باشد<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص۴۵۷ ـ ۴۶۰.</ref>.

# دوری جستن از عوامل [[گناه]]: یکی از اهداف [[اخلاقی]] [[تربیت اسلامی]] دوری جستن از عوامل [[گناه]] است، به دلیل اینکه هر گناه اثری تاریک کننده و کدورت‌آور بر [[دل]] [[آدمی]] باقی می‌گذارد و در نتیجه میل و [[رغبت]] به [[کارهای نیک]] و خدایی کاهش می‌گیرد و رغبت به [[گناهان]] دیگر افزایش می‌یابد.

# پرورش فضیلت‌جویی: از گرایش‌های مخصوص [[انسان]]، فضیلت‌جویی است و مقصود از [[فضیلت]]، همان [[ارزش اخلاقی]] است که به صورت مؤکد در وجود آدمی جای گرفته است. اصل [[گرایش]] به سوی [[ارزش‌ها]] و [[فضائل اخلاقی]] مانند [[عدالت]]، [[صداقت]]، [[امانت]]، [[وفای به عهد]] و...، امری مسلم است؛ زیرا قطعاً اگر فردی در چند وضعیت مساوی از حیث شرایط خارجی قرار گیرد به طوری که هر یک از آن وضعیت‌ها به یک [[میزان]] او را به طرف [[فضائل]] یا [[رذائل اخلاقی]] سوق دهند، در این حالت هیچ‌کس در صدد روی آوردن به رذائل اخلاقی نخواهد بود، چون در [[باطن]]، گرایش ذاتی به پستی‌ها و [[رذائل]] ندارد. پرورش فضیلت‌جویی، که به عنوان یکی از [[اهداف تربیت]] در [[اسلام]] معرفی شده است، به معنی [[هدایت]] و دستگیری انسان در شناختن [[فضیلت‌ها]] و [[رذیلت‌ها]] و تقویت گرایش به فضائل و زدودن موانع این [[گرایش]] است.

# حرکت برای خدا و خدمت به مردم: در [[زندگی]] روزمره هرکس می‌تواند در جهت هدفی [[الهی]] یا غیر الهی حرکت کند و این حرکت باعث [[سعادت]] یا [[شقاوت]] او شود. [[توحید عملی]] یا [[توحید در عبادت]] یعنی [[یگانه‌پرستی]]، به عبارت دیگر در جهت [[پرستش]] [[حق]] یگانه‌شدن. آن کسی که [[هواهای نفسانی]] خود را جهت حرکت و ایده آن و [[قبله]] [[معنوی]] خود قرار بدهد آنها را پرستش کرده است.

# کنترل [[امیال]] و غرایز: در [[انسان]] غرایزی وجود دارد که گاهی دچار [[افراط]] یا تفریط می‌شود که اگر بخواهیم [[جامعه]] را از لوث [[گناه]] [[پاک]] سازیم و یا وجود خویش را از [[آلودگی]] گناه [[حفظ]] کنیم، باید غرایز و [[تمایلات نفسانی]] را کنترل و تعدیل کنیم که اگر کنترل و تعدیل نشود به افراط و تفریط کشانده می‌شود و سرچشمه [[گناهان]] بسیار خواهد شد.

# خود‌سازی: در [[تربیت اسلامی]] [[خودسازی]] به معنای [[شناخت]] معارف، ایجاد ملکات و انجام افعالی است که کمال شناخته شده برای «خود» را پدید می‌آورند. [[درک]] خودسازی، [[وابستگی]] کامل به شناخت از ماهیت «خود» و کمال مطلوب آن را دارد؛ پس [[خودشناسی]] مقدمه اجتناب‌ناپذیر خودسازی است.

# رسیدن به [[تقوا]]: هر [[انسانی]] که به دنبال [[دنیا]] و یا [[پیروزی]] در میدان‌های جهانی و یا جلب [[رضای خدا]] باشد، در هر حال ملزم به رعایت [[تقوای الهی]] است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با اعضای ستاد برگزاری مراسم سالگرد امام (ره)، ۹/۳/۱۳۷۸.</ref>.

# خشکاندن ریشه‌های [[بداخلاقی]]: [[ارزش‌های اخلاقی]] در [[اسلام]] بدین معناست که [[روح]] [[فضیلت]] و [[پرهیزکاری]] و [[وارستگی]] و [[بردباری]] و دوری از [[حرص]] و [[آز]] و [[دنیا‌طلبی]] و دیگر خصلت‌های [[اخلاقی]] در [[جامعه]] رواج پیدا کند و به صورت [[ارزش]] اصلی درآید<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، پیام به مناسبت اربعین رحلت امام (ره)، ۲۳/۴/۱۳۶۸.</ref>؛ لذا با توجه به این [[هدف]] یک عالم باید علمش را با عملش توأم سازد تا بدین ترتیب [[کبر]] و [[غرور]] از خود و دیگر اقشار [[مردم]] بیرون رود تا جامعه بتواند بسیاری از ریشه‌های بداخلاقی و بدفکری را ریشه‌کن سازد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با مسئولین نهضت سوادآموزی، ۱۸/۱۰/۱۳۶۵.</ref>.<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص۴۶۰ ـ ۴۶۵.</ref>

# تحقق و پرورش روحیه [[اخوت]] و [[برادری]]: ایجاد [[همبستگی]] و [[اتحاد]] [[مؤمنین]] با یکدیگر و پرهیز از [[تفرقه]] و [[دشمنی]] و [[اختلاف]]، از جمله مهم‌ترین [[اهداف]] اجتماعی مورد تأکید [[اسلام]] است که از طریق پرورش روحیه اخوت، برادری، [[همیاری]] و [[همدلی]] [[مسلمین]] و مؤمنین در راه [[هدف غایی]] به دست می‌آید و بسیاری از اهداف [[اخلاقی]] در همین راستا قرار می‌گیرد.

# [[شناخت]] و [[التزام]] به معروف و منکر: شناخت معروف و منکر و التزام به آن، پرورش روحیه حساس بودن نسبت به وقایع جاری در [[جامعه]]، و پرهیز از بی‌تفاوتی و بی‌قیدی در مسائل موجود [[اجتماعی]] است. [[مؤمنین]] در [[جامعه اسلامی]]، نباید از کنار کژروی‌ها و انحرافاتی که از جانب دیگر اعضای جامعه مشاهده می‌کنند، بی‌تفاوت بگذرند، بلکه تا حد امکان و [[وظایف]] خویش، باید در جهت [[نفی]] و زدودن این [[انحرافات]] بکوشند و در همین راستاست که در [[اسلام]] تأکید زیادی بر [[امر به معروف و نهی از منکر]] و [[احقاق حق]] [[مظلوم]] و مقابله با [[ظالم]] و [[امور اجتماعی]] دیگر صورت گرفته است.

# پایبندی به [[رعایت حقوق دیگران]]: محور تربیت اجتماعی را سلسله‌ای از [[حقوق]]، وظایف و مسئولیت‌های مربوط به [[زندگی]] در میان [[جوامع]] و جامعه می‌توان دانست. به این معنی که افراد و گروه‌هایی که در یک جامعه زندگی می‌کنند، نسبت به هم [[حقوقی]] دارند و [[مسئولیت‌ها]] و وظایفی نیز در ارتباط با یکدیگر بر عهده آنهاست.

# تلاش در [[برقراری عدالت]]: [[عدالت اجتماعی]] یعنی اینکه از همه [[برکات]] [[جامعه اسلامی]]، همه قشرها بهره‌مند و [[محرومان]] که همیشه در طول [[تاریخ]] پشت سر [[پیامبران]] بوده‌اند، به عنوان خودی‌های [[نهضت اسلامی]] از [[قسط]] و عدالت اجتماعی بهره‌مند شده و به حقوق حقه خود دست یابند<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص۴۶۵ ـ ۴۶۷.</ref>.

# بندگی محض الهی: «عبد» از نظر لغت به [[انسانی]] گفته می‌شود که سر تا پا تعلق به مولا و صاحب خود دارد؛ اراده‌اش تابع [[اراده]] او، و خواستش تابع خواست اوست؛ در برابر او خود را مالک چیزی نمی‌داند و در [[اطاعت]] او [[سستی]] به خود راه نمی‌دهد. بنابراین، [[عبودیت]] اظهار آخرین درجه [[خضوع]] در برابر کسی است که همه چیز از ناحیه اوست، و به خوبی می‌توان نتیجه گرفت که تنها کسی می‌تواند «[[معبود]]» باشد که نهایت انعام و [[اکرام]] را کرده است و او کسی جز [[خدا]] نیست!

# [[احساس مسئولیت]]: وجود احساس مسئولیت از سوی اشخاص در انجام کارهای گوناگون، در اغلب موارد به انجام درست آن کار در آن مقطع زمانی و مکانی منجر می‌شود و این از موضوعات مهمی است که باید در [[اندیشه]] اشخاصی که در مسئولیت‌های مختلف مشغول به کار هستند نهادینه شود.

# [[وجدان کاری]]: [[انسان‌ها]] برای گذران [[زندگی]] به همدیگر نیازمندند و [[دنیا]] در واقع، [[بازار]] داد و ستد ساکنان آن است و هر کس باید در برابر دریافت خدمات، خدمتی هم ارائه دهد و با کمک دیگر هم‌نوعان، زندگی را سامان دهد. از سوی دیگر [[عقل و دین]] [[حکم]] می‌کنند که هر کس کاری را که به عهده گرفته، [[نیکو]] انجام دهد و میان خود و دیگران تفاوتی قائل نشود. این مفهوم وجدان کاری است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار با رئیس و مدیران سازمان صدا و سیما، ۱۱/۹/۱۳۸۳.</ref>.<ref>[[مرتضی لطفی|لطفی]] و [[محمد شعبانی|شعبانی]]، [[نظام تربیتی اسلام - لطفی و شعبانی (مقاله)|مقاله «نظام تربیتی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱]]، ص۴۶۸ ـ ۴۶۹.</ref>