←مقدمه
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←مقدمه) |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
«[[مُلک]]» و «مِلک» به معنای [[قدرت]] بر تصرّف و اختیارداری و استیلای بر یک چیز است؛ خواه به اعتبارات [[اجتماعی]] یا [[تکوینی]] و یا [[تشریعی]]<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۱۱، ص۱۶۲.</ref>؛ با این تفاوت که در مِلک، شخص بر مملوک خود [[قیام]] مالکانه دارد و بنا بر محدودهای که [[قانون]] مشخص میکند، [[حق تصرف]] در [[ملک]] خود پیدا میکند؛ ولی در معنای مُلک، قیام ملوکانه و استیلای فرمانروایانه بر رعایا مد نظر است که در فارسی به «[[فرمانروایی]]» ترجمه میشود. [[فرمانروا]] [[حق]] هر گونه [[تصرف در امور]] تحت استیلای خود را دارد و حتی [[حق]] دارد [[مالکیت]] را از کسی بگیرد و یا به دیگری [[تفویض]] کند. بنابراین، مُلک اخصّ مطلق از مِلک است و مِلک به منزله جنس برای مُلک است؛ زیرا در تعریف مُلک گفته میشود آن مِلکی است که بر [[اوامر]] و [[نهی]] و فرمانروایی میشود؛ به همین دلیل: {{عربی|كل مُلك مِلك و ليس بعكس}}. اینکه [[خداوند]] در [[قرآن]] مُلک را به خود نسبت میدهد از آن روست که او تنها کسی است که حکمش تکویناً و تشریعاً در همه امور جاری است و [[مالکی]] است که استیلای کامل بر همه امور مملوک خود دارد و اگر سایرین بهرهای از مُلک دارند، تحت فرمانروایی و مُلک [[الهی]] است: {{متن قرآن|قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«بگو خداوندا! ای دارنده فرمانروایی! به هر کس بخواهی فرمانروایی میبخشی و از هر کس بخواهی فرمانروایی را باز میستانی و هر کس را بخواهی گرامی میداری و هر کس را بخواهی خوار میگردانی؛ نیکی در کف توست بیگمان تو بر هر کاری توانایی» سوره آل عمران، آیه ۲۶.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، | «[[مُلک]]» و «مِلک» به معنای [[قدرت]] بر تصرّف و اختیارداری و استیلای بر یک چیز است؛ خواه به اعتبارات [[اجتماعی]] یا [[تکوینی]] و یا [[تشریعی]]<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۱۱، ص۱۶۲.</ref>؛ با این تفاوت که در مِلک، شخص بر مملوک خود [[قیام]] مالکانه دارد و بنا بر محدودهای که [[قانون]] مشخص میکند، [[حق تصرف]] در [[ملک]] خود پیدا میکند؛ ولی در معنای مُلک، قیام ملوکانه و استیلای فرمانروایانه بر رعایا مد نظر است که در فارسی به «[[فرمانروایی]]» ترجمه میشود. [[فرمانروا]] [[حق]] هر گونه [[تصرف در امور]] تحت استیلای خود را دارد و حتی [[حق]] دارد [[مالکیت]] را از کسی بگیرد و یا به دیگری [[تفویض]] کند. بنابراین، مُلک اخصّ مطلق از مِلک است و مِلک به منزله جنس برای مُلک است؛ زیرا در تعریف مُلک گفته میشود آن مِلکی است که بر [[اوامر]] و [[نهی]] و فرمانروایی میشود؛ به همین دلیل: {{عربی|كل مُلك مِلك و ليس بعكس}}. اینکه [[خداوند]] در [[قرآن]] مُلک را به خود نسبت میدهد از آن روست که او تنها کسی است که حکمش تکویناً و تشریعاً در همه امور جاری است و [[مالکی]] است که استیلای کامل بر همه امور مملوک خود دارد و اگر سایرین بهرهای از مُلک دارند، تحت فرمانروایی و مُلک [[الهی]] است: {{متن قرآن|قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«بگو خداوندا! ای دارنده فرمانروایی! به هر کس بخواهی فرمانروایی میبخشی و از هر کس بخواهی فرمانروایی را باز میستانی و هر کس را بخواهی گرامی میداری و هر کس را بخواهی خوار میگردانی؛ نیکی در کف توست بیگمان تو بر هر کاری توانایی» سوره آل عمران، آیه ۲۶.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶]]، ص۲۶۱.</ref> | ||
== نکاتی پیرامون واژه «[[مُلک]]» == | == نکاتی پیرامون واژه «[[مُلک]]» == | ||