عدل: تفاوت میان نسخه‌ها

۵٬۸۵۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵
خط ۲۵۱: خط ۲۵۱:
## '''[[استواری]] و [[بردباری]]''': [[عدالت]]، زمینه‌های بردباری را برای شخص محکم‌تر می‌کند و او را به [[ثبات]] [[حقیقی]] [[شخصیت]] می‌رساند.
## '''[[استواری]] و [[بردباری]]''': [[عدالت]]، زمینه‌های بردباری را برای شخص محکم‌تر می‌کند و او را به [[ثبات]] [[حقیقی]] [[شخصیت]] می‌رساند.
# دستاوردهای [[اقتصادی]]: اگر عدالت به [[درستی]] اجرایی شود آثار اقتصادی بزرگی برای مردم به وجود خواهد آمد، از جمله این دستاوردهای اقتصادی می‌توان به [[توسعه]] و [[رفاه مردم]]، [[اصلاح]] و [[آبادانی]] [[شهرها]] و در آخر کمک به [[ستمدیدگان]] اشاره کرد<ref>[[امید چناری|چناری، امید]]، [[وظایف نهادهای حاکمیتی در قبال مفاسد اقتصادی (کتاب)|وظایف نهادهای حاکمیتی در قبال مفاسد اقتصادی]]، ص۸۹ - ۹۸.</ref>.
# دستاوردهای [[اقتصادی]]: اگر عدالت به [[درستی]] اجرایی شود آثار اقتصادی بزرگی برای مردم به وجود خواهد آمد، از جمله این دستاوردهای اقتصادی می‌توان به [[توسعه]] و [[رفاه مردم]]، [[اصلاح]] و [[آبادانی]] [[شهرها]] و در آخر کمک به [[ستمدیدگان]] اشاره کرد<ref>[[امید چناری|چناری، امید]]، [[وظایف نهادهای حاکمیتی در قبال مفاسد اقتصادی (کتاب)|وظایف نهادهای حاکمیتی در قبال مفاسد اقتصادی]]، ص۸۹ - ۹۸.</ref>.
== عدل در آیات قرآن ==
{{اصلی|عدل در قرآن}}
واژه عدل و مشتقات آن ۲۸ بار، در ۲۴ آیه از ۱۱ سوره قرآن کریم آمده است. این واژه، مصدر یا اسم مصدر است و مشتقات آن در [[قرآن کریم]] به صورت: عَدَل (ماضی معلوم)؛ یَعْدِلُونَ، تَعْدِلُ، تَعْدِلُوا، اَعْدِلَ (مضارع معلوم)؛ اِعْدِلُوا (امر معلوم) ذکر شده است. [[قرآن کریم]] گویای آن است که [[حاکمیت]] [[قسط و عدل]] بر نظام عالم، نمایان‌گر [[توحید]] و [[یگانگی خداوند]] است: {{متن قرآن|شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَالْمَلَائِكَةُ وَأُولُو الْعِلْمِ قَائِمًا بِالْقِسْطِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref>«خداوند- که به دادگری ایستاده است- و فرشتگان و دانشوران گواهی می‌دهند که: هیچ خدایی نیست جز او که پیروزمند فرزانه است» سوره آل عمران، آیه ۱۸.</ref>.
[[لزوم]] تقدم [[عدالت]] بر [[احساسات]]، از محوری‌ترین پیام‌های ارجمند [[قرآن کریم]] است<ref> سوره مائده، آیه ۲ و ۸.</ref>. [[خداوند]] مقرر فرموده که عدالت به دست بندگانش تحقق پیدا کند و آنان [[امانتدار]] یکدیگر باشند<ref>سوره نساء، آیه ۵۸.</ref>.<ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[عدل (مقاله)|مقاله «عدل»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)| دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۹۱۶-۹۱۸.</ref>
== مصادیق [[عدالت در قرآن]] ==
برخی از مهم‌ترین مصادیق عدالت از نظر قرآن عبارت‌اند از:
# '''عداالت [[اجتماعی]]''': از نظر [[آموزه‌های وحیانی]] [[قرآنی]]، از مهم‌ترین ساحات عدالت، [[عدالت اجتماعی]] است. [[هدف]] از اجرا و اقامه عدالت اجتماعی، رفع [[تبعیض]] ها<ref>سوره شوری، آیه ۱۳-۱۵.</ref> در میان اقشار مختلف مردم و [[اجتماع]] است تا هر کسی در [[محیط اجتماعی]] سالم و عادلانه بتواند به [[جایگاه اجتماعی]] خویش دست یابد و از [[حقوق اجتماعی]] بهره مند شود.
# '''[[عدالت اقتصادی]]''': از دیگر ساحات مهم [[عدالت]]، عدالت اقتصادی است. از همین روست که [[اسلام]] به عنوان [[شریعت الهی]] که مطابق [[هدایت فطری]] [[عقلی]] است<ref>سوره روم، آیه ۳۰.</ref>، بر عدالت اقتصادی تأکید دارد و آن را اصلی مهم بر می‌‌شمارد<ref>سوره بقره، آیه ۲۷۸ و ۲۷۹ و ۲۸۲.</ref>.
# '''عدالت در حق [[دشمنان]]''': از نظر [[قرآن]]، عدالت به معنای [[احقاق حق]] و اقامه آن است تا هر کسی به سهم و [[قسط]] خویش برسد؛ پس فرقی میان [[دوست]] و [[دشمن]]، خودی و غیر خودی نیست، بلکه می‌‌بایست همگان از این [[حق الهی]] برخوردار باشند. از این روست که [[مؤمنان]] [[عدالت]] را در [[حق]] [[دشمنان]] اقامه می‌‌کنند و اگر [[تعدی]] داشتند به همان [[میزان]] با آن [[مقابله به مثل]] می‌‌شود. در [[حقیقت]] [[اصل مقابله به مثل]] در ساختار عدالت برای همگان اقامه می‌‌شود<ref>بقره، آیات ۱۹۰ و ۱۹۴؛ مائده، آیات ۲ و ۸؛ نحل، آیه ۱۲۶؛ حج، آیه ۶۰؛ شوری، آیه ۴۰؛ ممتحنه، آیه ۸.</ref>.
# '''عدالت در حق [[زنان]]''': برخی از افراد [[مردم]] از نظر جهاتی، ضعیف‌تر هستند و امکان [[ظلم]] در حق آنان بیش‌تر است. از جمله اینها می‌‌توان به زنان اشاره کرد. بر این اساس مراعات [[حقوق زنان]] و عدالت در حق ایشان از دستورهای خاص [[الهی]] به مؤمنان است<ref>نساء، آیه ۱۲۷.</ref>.
# '''عدالت در [[جنگ]]''': از نظر قرآن، عدالت حتی در میدان [[جنگ با دشمنان]] لازم است و [[مسلمانان]] موظف به رعایت عدالت هستند<ref>بقره، آیات ۱۹۰ و ۱۹۴؛ مائده، آیه ۲.</ref>.
# '''[[عدالت]] در سخن''': از نظر آموزه‌های [[وحیانی]] [[قرآن]]، در اظهار نظرها و [[سخن گفتن]] باید مراعات عدالت شود<ref>سوره انعام، آیه ۱۵۲؛ سوره احزاب، آیه ۵.</ref> و [[عدالت خواهان]] و اقامه کنندگان عدالت کسانی هستند در مورد [[خویشان]] خویش نیز عدالت را در گفتار مراعات می‌‌کنند و به نفع آنان و به ضرر دیگران سخنی نمی‌گویند<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[مصادیق عدالت از نظر قرآن (مقاله)|مصادیق عدالت از نظر قرآن]]؛ [[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[عدل (مقاله)|مقاله «عدل»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۹۱۶-۹۱۸.</ref>.


== جستارهای وابسته ==  
== جستارهای وابسته ==  
۱۲۹٬۵۶۶

ویرایش