احتجاجات امام رضا: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۳: خط ۱۳:
# خلفا بر آن بودند تا طالبان دانش را از سیراب شدن از چشمه زلال معارف اهل‌بیت{{عم}} باز داشته، با فرهنگ و دانش دیگران سرگرم کنند؛ زیرا در صورت گرایش جویندگان معرفت به مدرسه اهل‌بیت{{عم}} بی‌تردید به مرجعیت علمی و در نتیجه، مرجعیت سیاسی آنان - هرچند در دراز مدت- می‌انجامید که به هیچ‌وجه به کام خلفا شیرین و گوارا نمی‌آمد.</ref>- چنین اقتضا می‌کرد که [[رهبری]] انقلابی و [[الهی]] بنا به مسئولیتی که برعهده داشت می‌بایست از [[سقوط]] و فروپاشی [[مکتب]] و [[امت اسلامی]] جلوگیری، آن‌گاه [[امت]] و [[جامعه]] را با اندوخته علمی و فرهنگی خود مجهز کند تا در نهایت، در برابر نفوذ فرهنگی حساب شده یا غیرعمدی، [[مقاومت]] و [[پایداری]] کنند.
# خلفا بر آن بودند تا طالبان دانش را از سیراب شدن از چشمه زلال معارف اهل‌بیت{{عم}} باز داشته، با فرهنگ و دانش دیگران سرگرم کنند؛ زیرا در صورت گرایش جویندگان معرفت به مدرسه اهل‌بیت{{عم}} بی‌تردید به مرجعیت علمی و در نتیجه، مرجعیت سیاسی آنان - هرچند در دراز مدت- می‌انجامید که به هیچ‌وجه به کام خلفا شیرین و گوارا نمی‌آمد.</ref>- چنین اقتضا می‌کرد که [[رهبری]] انقلابی و [[الهی]] بنا به مسئولیتی که برعهده داشت می‌بایست از [[سقوط]] و فروپاشی [[مکتب]] و [[امت اسلامی]] جلوگیری، آن‌گاه [[امت]] و [[جامعه]] را با اندوخته علمی و فرهنگی خود مجهز کند تا در نهایت، در برابر نفوذ فرهنگی حساب شده یا غیرعمدی، [[مقاومت]] و [[پایداری]] کنند.


همان‌گونه که پیش از این بیان شد، موضوع [[احتجاج]] و مباحثه از وجوه تمایز [[روزگار]] امام رضا{{ع}} بود و امت اسلامی در محاصره خطرهای [[فکری]] و فرهنگ درآمده بود. [[مأمون]] بی‌پروا [[تمایل]] افسار گسیخته خود را در مورد تشکیل مجالس گفت‌وگوهای علمی [[امام]]{{ع}} با پیروان دیگر ادیان و مکاتب و گرایش‌های فعال در [[جامعه اسلامی]] آن [[روز]] ابراز و آشکار می‌کرد. تمایل مأمون تحقق یافت و گفت‌وگو و مباحثه [[آزاد]] در تمام زمینه برگزار شد. امام رضا{{ع}} به‌عنوان تنها [[شخصیت]] برجسته و درخشان علمی در [[جهان اسلام]]، به میدان بحث و گفت‌وگو با سران تمام ادیان و [[فرقه‌ها]] و مذهب‌ها گام نهاد و همه آنان را سرخورده و [[ناتوان]] از میدان به در برد. حضرتش با [[دانش]] توانمندش برتری علمی خود را بر ایشان به [[اثبات]] رسانده، افتخاری بزرگ و انکارناپذیر برای [[جهان اسلام]] و [[امت اسلامی]] ثبت کرد و بدین ترتیب [[شخصیت امام]]{{ع}} به طور ویژه‌ای در سراسر [[گیتی]] درخشیدن گرفت<ref> برتری امام{{ع}} و درخشش علمی او را در جهان اسلام می‌توان یکی از عواملی دانست که مأمون را بر آن داشت تا با شتابزدگی امام{{ع}} را از میان بردارد،؛ چراکه مأمون نمی‌توانست به چنین مرتبه‌ای دست یابد و از همین‌رو به موجودی حاشیه‌ای - همچنان‌که بود- مبدل می‌شد. این بود که با بی‌رحمی تمام، طرح از میان برداشتن این شخصیت سترگ را ریخت؛ همو که از نظر مردم، رقیب مأمون به شمار می‌رفت و بر او برتری داشت. مأمون این برتری را نمی‌توانست بر خود هموار کند و از دیگرسو منصب خلافت چیزی نبود که از آن چشم‌پوشی کند؛ زیرا که «ملک عقیم» است و خویشاوندی نمی‌شناسد. از همین‌رو بود که مأمون داغ ننگ این جنایت را بر پیشانی خود نهاد و دست به خون پاک آن حضرت آلود.</ref>.
موضوع [[احتجاج]] و مباحثه از وجوه تمایز [[روزگار]] امام رضا{{ع}} بود و امت اسلامی در محاصره خطرهای [[فکری]] و فرهنگ درآمده بود. [[مأمون]] بی‌پروا [[تمایل]] افسار گسیخته خود را در مورد تشکیل مجالس گفت‌وگوهای علمی [[امام]]{{ع}} با پیروان دیگر ادیان و مکاتب و گرایش‌های فعال در [[جامعه اسلامی]] آن [[روز]] ابراز و آشکار می‌کرد. تمایل مأمون تحقق یافت و گفت‌وگو و مباحثه [[آزاد]] در تمام زمینه برگزار شد. امام رضا{{ع}} به‌عنوان تنها [[شخصیت]] برجسته و درخشان علمی در [[جهان اسلام]]، به میدان بحث و گفت‌وگو با سران تمام ادیان و [[فرقه‌ها]] و مذهب‌ها گام نهاد و همه آنان را سرخورده و [[ناتوان]] از میدان به در برد. حضرتش با [[دانش]] توانمندش برتری علمی خود را بر ایشان به [[اثبات]] رسانده، افتخاری بزرگ و انکارناپذیر برای [[جهان اسلام]] و [[امت اسلامی]] ثبت کرد و بدین ترتیب [[شخصیت امام]]{{ع}} به طور ویژه‌ای در سراسر [[گیتی]] درخشیدن گرفت<ref> برتری امام{{ع}} و درخشش علمی او را در جهان اسلام می‌توان یکی از عواملی دانست که مأمون را بر آن داشت تا با شتابزدگی امام{{ع}} را از میان بردارد،؛ چراکه مأمون نمی‌توانست به چنین مرتبه‌ای دست یابد و از همین‌رو به موجودی حاشیه‌ای - همچنان‌که بود- مبدل می‌شد. این بود که با بی‌رحمی تمام، طرح از میان برداشتن این شخصیت سترگ را ریخت؛ همو که از نظر مردم، رقیب مأمون به شمار می‌رفت و بر او برتری داشت. مأمون این برتری را نمی‌توانست بر خود هموار کند و از دیگرسو منصب خلافت چیزی نبود که از آن چشم‌پوشی کند؛ زیرا که «ملک عقیم» است و خویشاوندی نمی‌شناسد. از همین‌رو بود که مأمون داغ ننگ این جنایت را بر پیشانی خود نهاد و دست به خون پاک آن حضرت آلود.</ref>.


چندان روشن نیست که تمام گفت‌وگوهایی که میان [[امام رضا]]{{ع}} و ارباب [[ادیان]] و [[مذاهب]] صورت گرفته، در کتاب‌های [[تاریخ]] آمده یا نه؟ اما آنچه به دست ما رسیده، نشان می‌دهد که علی‌رغم تلاش مأمون در جهت جلوگیری از انتشار گفت‌وگوهایی که میان امام رضا{{ع}} و حریفان [[فکری]] و [[دینی]] او ردوبدل شده، این گفت‌وگوها که در عرصه‌های گوناگونی صورت گرفته و از غنای علمی برخوردار است، در پس پرده فراموشی نمانده است. کتاب‌های: [[احتجاج]] «[[طبرسی]]»، [[بحار الانوار]] «[[علامه مجلسی]]» و [[عیون الاخبار]] «[[شیخ صدوق]]» برخی از احتجاج‌های امام رضا{{ع}} را نقل کرده‌اند. در اینجا مهمترین دستاوردهای این گفت‌وگوها را به شرح زیر بیان می‌کنیم:
چندان روشن نیست که تمام گفت‌وگوهایی که میان [[امام رضا]]{{ع}} و ارباب [[ادیان]] و [[مذاهب]] صورت گرفته، در کتاب‌های [[تاریخ]] آمده یا نه؟ اما آنچه به دست ما رسیده، نشان می‌دهد که علی‌رغم تلاش مأمون در جهت جلوگیری از انتشار گفت‌وگوهایی که میان امام رضا{{ع}} و حریفان [[فکری]] و [[دینی]] او ردوبدل شده، این گفت‌وگوها که در عرصه‌های گوناگونی صورت گرفته و از غنای علمی برخوردار است، در پس پرده فراموشی نمانده است. کتاب‌های: [[احتجاج]] «[[طبرسی]]»، [[بحار الانوار]] «[[علامه مجلسی]]» و [[عیون الاخبار]] «[[شیخ صدوق]]» برخی از احتجاج‌های امام رضا{{ع}} را نقل کرده‌اند. در اینجا مهمترین دستاوردهای این گفت‌وگوها را به شرح زیر بیان می‌کنیم:
خط ۲۱: خط ۲۱:
# پشتیبانی از [[دولت اسلامی]] که اندوخته و پشتوانه [[علمی]] خود را که در [[اختیار]] [[فرهنگ]] و [[تمدن اسلامی]] بود، به [[بشریت]] عرضه کرده بود.
# پشتیبانی از [[دولت اسلامی]] که اندوخته و پشتوانه [[علمی]] خود را که در [[اختیار]] [[فرهنگ]] و [[تمدن اسلامی]] بود، به [[بشریت]] عرضه کرده بود.


نباید از نظر دور داشت که این دستاوردها و پیروزی‌های بزرگ، مهمترین عاملی بود که زمینه از میان برداشتن [[امام]]{{ع}} را فراهم می‌کرد. همان‌طور که پیشتر گفته شد، [[برتری امام]]{{ع}} آثاری منفی بر [[خلیفه]] داشت و در نتیجه، وجود او بر [[روح]] [[مأمون]] که [[تسلط]] بر [[جهان اسلام]] را در سر می‌پروراند، سنگینی می‌کرد.
نباید از نظر دور داشت که این دستاوردها و پیروزی‌های بزرگ، مهمترین عاملی بود که زمینه از میان برداشتن [[امام]]{{ع}} را فراهم می‌کرد. [[برتری امام]]{{ع}} آثاری منفی بر [[خلیفه]] داشت و در نتیجه، وجود او بر [[روح]] [[مأمون]] که [[تسلط]] بر [[جهان اسلام]] را در سر می‌پروراند، سنگینی می‌کرد.


به‌هرحال اگر مأمون می‌پسندید یا نمی‌پسندید، [[امام رضا]]{{ع}} موضوع‌های: [[توحید]]، [[نبوت]] و [[پیامبران]]، [[امامت]] و [[امامان]]، [[مذاهب اسلامی]]، [[خلافت]] و [[صحابه]] و دیگر مسائل مورد [[اختلاف]] میان [[مسلمانان]] را عرصه گفت‌وگوها و [[احتجاجات]] خود قرار داد و سرفراز از میدان بیرون آمد و همگان به فضل و برتری امام{{ع}} [[اقرار]] کردند.
به‌هرحال اگر مأمون می‌پسندید یا نمی‌پسندید، [[امام رضا]]{{ع}} موضوع‌های: [[توحید]]، [[نبوت]] و [[پیامبران]]، [[امامت]] و [[امامان]]، [[مذاهب اسلامی]]، [[خلافت]] و [[صحابه]] و دیگر مسائل مورد [[اختلاف]] میان [[مسلمانان]] را عرصه گفت‌وگوها و [[احتجاجات]] خود قرار داد و سرفراز از میدان بیرون آمد و همگان به فضل و برتری امام{{ع}} [[اقرار]] کردند.
۱۳۳٬۹۸۲

ویرایش