بنی‌ساعده: تفاوت میان نسخه‌ها

بنی‌ساعده (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۴

۲۰٬۸۰۹ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۷ اوت ۲۰۲۵

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۲۹

ویرایش

@@ خط ۱۳۰: / خط ۱۳۰: @@
 در [[سال ۶۲۹ هجری]] محمد بن یوسف توانست حکومت خود را در منطقهٔ نسبتاً کوچکی شامل جیّان و امتداد آن در جهت جنوب شرقی تا [[وادی]] آش (گواذیخ) در شمال شرقی غرناطه، و در جهت شرق تا بیّاسه (بائسا) در [[ساحل]] شمالی وادی [[الکبیر]] بود، تثبیت کند. عامل بسیار مهم در استقرار حکومت بنونصر، [[حمایت]] تزلزل‌ناپذیر خانوادهٔ اسپانیایی - [[عرب]] بنواشقیلوله بود. با کمک‌های نظامی، همکاری‌های نزدیک [[سیاسی]]، و پیوندهای [[زناشویی]] متعددِ این دو [[خاندان]]، [[ محمد بن یوسف]] [[صاحب اختیار]] آرجونا شد و در ۶۳۴ [[هجری]] نیز [[دعوت]] اشراف غرناطه را برای [[فرمانروایی]] پذیرفت. او در پی از [[دست دادن]] آرجونا در [[سال ۶۴۲ هجری]] و جیّان در [[سال ۶۴۳ هجری]]، غرناطه را به قلمرو سیاسی دیرپای خود تبدیل کرد. محمد که در [[جوانی]] در [[مقام]] [[رهبر]] پر جاذبهٔ مرزنشینان به [[شهرت]] رسید، مردی با رسالتِ [[دینی]] ([[دعوة]]) بود که تمام ویژگی‌های ظاهری یک [[عارف]] [[مسلمان]] را داشت. وی بلافاصله پس از دستیابی به تخت [[سلطنت]]، با [[احتراز]] از اِعمال مستقیمِ [[قدرت]] دولتی، وجههٔ زاهدی [[پارسا]] را همچنان برای خود [[حفظ]] کرد. وی این قدرت، و نیز فرماندهیِ [[سپاه]] را به دستیار مورداعتماد خویش، علی بن اشقیلوله که در آن [[زمان]] [[رئیس]] خاندان خود بود، سپرد. محمد به مجرّد مستقر شدن در غرناطه، [[اصول اعتقادی]] سردمداران مالکی‌مذهبِ آن [[شهر]] را پذیرفت و در [[تحکیم]] آن سخت کوشید. او پس از چندی [[پیمان]] خود را با بنو اشقیلوله، مبنی بر مشارکت در سلطنت، زیر پا گذاشت و پسران خود، محمد و یوسف را در [[سال ۶۵۵ هجری]] [[جانشینان]] [[بلافصل]] خویش کرد و به این ترتیب، [[نیّت]] خود را مبنی بر منحصر کردن قدرت به خاندان بنونصر آشکار کرد. این اقدام، یا به‌کارگیری نیروهای [[مغربی]]، [[اختلاف]] میان او و بنواشقیلوله را بیشتر کرد. از این‌رو، بنو اشقیلوله که در پایگاه اصلی حکومت خود مالقه (مالاگا) مستقر بودند، از امیرنشین غرناطه جدا شدند. سرانجام در [[سال ۶۴۴ هجری]]، اشراف مالقه از [[بیم]] اینکه [[حکومت]] غرناطه شهرشان را [[تصرف]] کند، سر به [[شورش]] برداشتند، اما [[پیروزی]] نصیب هیچ یک نشد و [[کشمکش]] به دوران سلطنت محمد دوم کشیده شد<ref>برداشتی از مقاله بنو نصر(بنی احمر)، دانشنامه جهان اسلام، ۱، ص۱۹۳۸.</ref>. در دورهٔ محمد اول، بنواشقیلوله عموماً تحت‌الشعاع اهمیت و اعتبار کاستیل بودند. در [[سال ۶۳۲ هجری]]، در آستانهٔ [[سقوط]] قرطبه به دست فردیناند، محمد به [[فرمانبرداری]] از [[سیاست]] کاستیل بی‌علاقه نبود. ده سال بعد نیز، هنگام [[تسلیم]] کردن جیّان، به بهای پذیرش فردیناند به عنوان ارباب خود و پرداختِ [[خراج]] سالیانه، به [[صلح]] تن در داد. به علاوه مشارکت فعالِ او در لشکرکشیِ کاستیلی‌ها، اشبیلیه را از [[تصرف]] [[مسلمانان]] خارج کرد. محمد اول تا هنگام [[مرگ]] (۶۷۱ [[هجری]]) پیروزی‌های چشمگیری به دست نیاورد، اما دست‌کم توانست [[پناهگاه]] نسبتاً امنی برای [[اسلام]] در شبه جزیره ایبری ایجاد کند. او دولتی کارآمد و بنایی [[پایدار]] (الحمراء) بر جای گذارد. پس از محمد اول، [[پادشاهان]] متعدد نصری با فراز و فرودهایی به [[حکومت]] خود ادامه دادند تا این که سرانجام در [[سال ۸۹۷ هجری]] عمر این [[دولت]] خاتمه یافت. یکی از علل عمدهٔ اضمحلال این سلسله این بود که، برخلاف شاهان [[کاتولیک]]، در حلّ نزاع‌های [[خانوادگی]] و [[رفع اختلافات]] جناحی ناموفق بودند. حتی بیرون از محافل درباری، ایجاد جبهه‌ای کاملاً متّحد قابل دسترسی نبود؛ زیرا [[منافع]] تجّار، کسبه، کشاورزان و فقهای متنفّذ همیشه با هم انطباق نداشت. اما مهمتر از همه، [[اختلاف]] بین [[ابوعبدالله]] و زغل بود که در [[سال ۸۹۱ هجری]]، غرناطه را صحنهٔ زد و خوردهای خشونت‌بارِ خونینی کرد. از بین این دو نفر، ابوعبدالله برای کاستیل سودمندتر بود،؛ چراکه او مردی مردّد بود و آسان‌تر تن به [[همکاری]] می‌داد. در مقابل اما، زغل [[فرماندهی]] موفق‌تر و مدافعی ثابت‌قدم برای [[منافع اسلام]] بود. کاستیل از تمام تفرقه‌های درون اردوی نصریان به نفع خود بهره جست. از لحاظ نظامی، کاستیل رفته رفته به موضعی [[برتر]] دست یافت، که بواسطهٔ آن توانست ارتشی در آوردگاه مستقر کند و توپخانهٔ خود را با [[کارایی]] فزاینده‌ای به کار گیرد. [[شجاعت]] و [[دلاوری]]، در واپسین سال‌های حکومت بنونصر، نمی‌توانست جایگزینِ [[نیروهای نظامی]] کمکی [[مغرب]] شود که در گذشته به وجهی مؤثر عمل می‌کرد؛ اکنون مغرب به سبب [[فساد]] و [[ضعف]] خود نمی‌توانست چنان نیروهایی اعزام دارد. وقتی در ۸۹۲ هجری ممالیک [[مصر]] که در نیروی دریایی هم‌سنگِ اسپانیای [[مسیحی]] نبودند، در پاسخ به [[استمداد]] بنونصر، نتوانستند کاری از پیش ببرند، [[سقوط]] [[پادشاهی]] بنونصر اجتناب‌ناپذیر بود<ref>برداشتی از مقاله بنو نصر(بنی احمر)، دانشنامه جهان اسلام، ۱، ص۱۹۳۸.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
+==مشاهیر این [[قوم]]==
+از معاریف و [[رجال]] بنام بنی ساعده می‌توان از [[اصحاب]] معروفی چون: [[منذر بن عمرو بن خنیس]]<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۶۸؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۴۶۶ و ۶۹۶.</ref>، [[سعد بن عباده]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۴۶۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۵۰؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۳۹۴.</ref>، [[ابودجانه سماک بن خرشة بن لوذان]]<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۶۸؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۶۹۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۹.</ref>، [[ابواسید مالک بن ربیعة بن بدی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۲۱؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۱۹۷؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۳۵۱.</ref>، [[مالک بن مسعود]]<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۶۸؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۶۹۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۲۱.</ref>، عبدربه (عبد رب) بن حق بن اوس<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۶۸؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۶۹۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۲۲.</ref>. [[سعد بن سعد ساعدی]] -برادر [[سهل بن سعد]]-<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[عامر بن عوف بن حارثه]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۳۱.</ref>، [[صخرة بن کعب انصاری]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۴۴۴.</ref>، [[حارثه بن لوذان انصاری ساعدی]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۹۸۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۹۰.</ref>، [[ثعلبة بن سعد بن مالک]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۳؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۳۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۳۰.</ref>، [[ثقف بن فروة بن بدی]] (بدن)<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۱۲۵؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۳۰؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۱، ص۲۱۷.</ref>، [[ثابت بن صهیب بن کرز]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۱، ص۱۹۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۷۱؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۵۰۷.</ref>، [[سعد بن خلیفه انصاری]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۹۱؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۳، ص۴۴.</ref>، [[سمیر بن حصین بن حارث]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۳۰۶؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۳، ص۱۵۴.</ref>، [[عبید بن مسعود بن بدن]]<ref>ابن سید الناس، عیون الاثر فی فنون المغازی و الشمائل و السیر، ج۲، ص۴۳.</ref>، [[عبدالله بن عمرو بن وهب]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۱۲۵؛ ابن عبد البر، الدرر فی اختصار المغازی والسیر، ج۱، ص۱۵۵؛ ابن سید الناس، عیون الاثر فی فنون المغازی و الشمائل و السیر، ج۲، ص۴۳.</ref>، [[عبدالله بن فروة بن بدی]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۳۰.</ref>، [[عبدالله بن ثعلبه]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۳۱.</ref>، [[قیس بن ثعلبه]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۳۱.</ref>، [[اسید بن یربوع بن بدی انصاری ساعدی]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۱، ص۹۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۱۱۵.</ref>، [[سعد بن حارثة بن لوذان]]<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۶، ص۵۶؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۵۸۳.</ref>، [[قیس بن سعد انصاری]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۰۸، ۴۴۵، ۴۴۷، ۴۵۳ و...؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۳، ص۱۱۰ و ۲۸۱؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۳، ص۶۰.</ref>، [[سهل بن سعد ساعدی]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳، ص۵۴۵.</ref>، [[عبدالله بن منهال ساعدی]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۵۵۷.</ref>، [[جبلة بن عمرو ساعدی]]<ref>ابن شبه نمیری، تاریخ المدینة المنوره، ج۱، ص۱۱۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۵۳۶؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۳۶۵-۳۶۶.</ref>، [[اسلم بن اوس بن بجره ساعدی]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۱۲؛ ابن شبه نمیری، تاریخ المدینة المنوره، ج۱، ص۱۱۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۵۲۷.</ref>، [[عبدالرحمن بن ساعده انصاری]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۸۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۳۴۸.</ref>، [[ابوحمید عبدالرحمن بن عمرو بن سعد ساعدی]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۶۷؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۵، ص۲۳۷؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۰، ص۳۴۹۹.</ref>، [[حوط بن یزید انصاری]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۵۵۰.</ref>، سهل انصاری [[برادر]] [[سعد بن عباده]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۳۱۳.</ref>، [[سعید بن سعد بن عباده]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۲۳۷. برخی منابع او را تابعی گفته‌اند. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۹)</ref>، [[حارث بن زیاد ساعدی]] [[شاعر]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۱، ص۲۸۹. نیز ر.ک: ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۳۹۲.</ref>، [[سعد بن مالک بن خالد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۶۸.</ref>، [[حارث بن زیاد ساعدی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۷۵؛ ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۷۵.</ref>، [[سهل بن سعد بن مالک]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۴، ص۱۹۸؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۵، ص۱۹۷۹؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۴۴۴.</ref> و نیز [[سهله]] [[بنت سعد]] ساعدی [[خواهر]] [[سهل بن سعد]] -از [[صحابیات]] [[رسول خدا]]{{صل}}-<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۶، ص۱۵۳.</ref> اشاره کرد. از جمع تابعی‌های بسیار این [[قوم]] هم باید از [[رجال]] معروفی چون [[اسید بن ابی اسید ساعدی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۱۱.</ref>، [[حمزة بن ابواسید ساعدی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۷؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۲۱۴؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۱، ص۷۱.</ref>، [[زبیر بن ابی اسید ساعدی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۱۰؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۵۷۹؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۲۶۱.</ref>، [[منذر بن ابواسید ساعدی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۳۵۶؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۸، ص۲۴۲؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۴۱۹.</ref>، [[سعد بن ابی حمید منذر ساعدی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۴، ص۶۵؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۲۹۴.</ref> و [[ایاس بن سهل بن سعد]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۳۶.</ref> یاد کرد. سعید بن سعد بن عباده انصاری -[[فرماندار]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[یمن]]-<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۶۵؛ سید عبدالحسین شرف‌الدین، الفصول المهمه، ص۲۸۵.</ref>، [[مسلمة بن مخلّد بن صامت]] فرماندار [[معاویه]] و یزید در [[مصر]] و [[مغرب]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۱۳۹۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۳۹۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۷، ص۲۲۴. نیز: ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۹۲.</ref>، [[عباس بن سهل ساعدی]] -[[والی]] [[عبدالله بن زبیر]] بر [[مدینه]]-<ref>ابن قتیبه دینوری، الامامه و السیاسه، ج۲، ص۲۴؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۲۹۵؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۱۹۰-۱۹۱.</ref>، [[محمد بن یوسف بن نصر]] -بنیانگذار [[دولت]] بنی احمر یا [[بنی نصر]] در [[اندلس]]-<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۲۱۴. نیز ر.ک: ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۵۰، ص۱۱۶.</ref>، [[حسین بن یحیی انصاری]]<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۴. ص۶۳-۶۴.</ref> و پسرش [[سعید بن حسین بن یحیی انصاری]] -از بزرگان و سران انصاری اندلس-<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۱۷؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۴، ص۱۵۹.</ref> دیگر [[رجال]] معروفی‌اند که به [[طایفه]] بزرگ بنی ساعدة بن کعب منتسب‌اند. از [[ابی بن عباس بن سهل]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۴۰؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۵۱؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۰، ص۶۶.</ref>، [[عبدالمهیمن بن عباس بن سهل ساعدی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۶، ص۱۳۸؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۶، ص۶۷؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۱، ص۲۵۰-۲۵۱.</ref>، [[عبدالله بن ابی]] [[مریم]] [[مولی]] بنی ساعده<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۵، ص۱۸۲.</ref>، [[یحیی بن حمزة بن ابواسید ساعدی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۱۳۷.</ref>، [[محمد بن ابراهیم بن اسلم بن بجره]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۷، ص۱۸۵.</ref>، [[سعد بن منذر بن ابی حمید ساعدی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۶، ص۳۷۸.</ref> و [[مالک بن حمزة بن ابراهیم ساعدی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۴۶۱.</ref> هم در شمار رجال [[علمی]] و از [[محدثان]] این [[قوم]] ذکر شده‌اند. ضمن این که از [[موالیان]] بنام بنی ساعده هم می‌توان از افرادی نظیر اسید بن علی بن عبید مولی ابواسید ساعدی<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۱۳-۱۴؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۲، ص۳۱۶؛ ابن حبان، الثقات، ج۶، ص۷۲.</ref> و پدرش [[علی بن عبید]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۶، ص۱۹۵.</ref> -هر دو از [[راویان]] و [[محدثان اهل سنت]]- نام برد. از [[ابوالعباس احمد بن محمد انصاری]] [[فقیه]] مشهور به «دباغ» و پدرش محمد الانصاری -از صوفیان بنام اندلس-<ref>اسماعیل بن احمد اندلسی، اعلام المغرب و الاندلس، ص۳۹۸.</ref>، [[محمد بن احمد بن محمد خزرجی]] -[[قاضی]] مربیطر-<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۴، ص۳۵.</ref>، [[عبادة بن عبدالله بن محمد انصاری]] معروف به «ابن ماءالسماء» -از ادباء بنام اندلس-<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۲، ص۷۸.</ref> و نیز [[یحیی بن احمد بن عیسی]]<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۵، ص۲۵۸.</ref>، [[علی بن عبدالرحمن بن یوسف]] معروف به «[[ابن اللونقه]]»<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۵، ص۷۸.</ref>، [[عبدالرحیم بن محمد بن فرج]] معروف به «ابن الفرس»<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۴، ص۳۱۸.</ref>، [[عبدالرحمن بن عاصی انصاری]]<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۴، ص۲۸۵.</ref>، [[عبدالله بن محمد بن فرج]] معروف به «ابن الفرس»<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۴، ص۲۲۸.</ref>، [[عبدالله بن علی انصاری]]<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۴، ص۲۱۳.</ref>، [[عبدالله بن محمد بن عباده]]<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۴، ص۲۰۵-۲۰۶.</ref>، [[محمد بن عبدالرحیم بن محمد انصاری]] معروف به «ابن الفرس»<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۴، ص۳۳.</ref>، [[محمد بن احمد بن عبدالله انصاری]]<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۳، ص۲۸۹.</ref>، [[محمد بن عبدالرحمن بن ابی العاصی]]<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۳، ص۲۸۹.</ref>، [[حکم بن محمد بن عبدالرحمن انصاری]]<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۳، ص۱۹۲.</ref> و [[احمد بن طاهر بن علی انصاری]]<ref>ابن بشکوال، الصله مع التکمله و صلة الصله، ج۳، ص۳۵-۳۶.</ref> -جملگی از راویان و [[محدثان]] این [[طایفه]]- هم باید در شمار اعلام و معاریف اندلسی این [[قوم]] نام برد. ضمن این که از [[احلاف]] و [[هم‌پیمانان]] این قوم هم می‌توان به اسامی: [[زیاد بن کعب بن عمرو]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۲۲؛ ابن سید الناس، عیون الاثر فی فنون المغازی و الشمائل و السیر، ج۱، ص۳۲۷.</ref>، [[ضمرة بن عمرو بن کعب]] (عمرو)<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۶۸؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۲۲. ابونعیم نام و نسب و را «ضمرة بن کعب بن عمرو انصاری» عنوان کرده است. (ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۶۹)</ref>، [[بسبس بن عمرو بن ثعلبه]]<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۶۹؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۲۲؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۲۱.</ref> و [[کعب بن جمّاز بن مالک]] ([[ثعلبه]])<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۶۹۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۲۲؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۱۵۳.</ref> و از [[زنان]] بنام و شهیر این قوم می‌توان به نام‌های: مندوس و سلمی [[دختران]] [[عمرو بن خنیس]] -[[خواهران]] [[منذر بن عمرو]]-<ref>ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۲.</ref>، فریعه بنت [[خالد بن خنیس]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۷۶. ابن حبیب از او با نام و نسب «فریعه بنت عمرو بن خنیس بن لوذان» -مادر حسّان بن ثابت- یاد کرده است. (ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۲)</ref>، [[ام شریک]] بنت خالد بن خنیس<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۷۶؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۲.</ref>، ام أناس بنت خالد بن خنیس<ref>ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۲.</ref>، مندوس بنت [[عبادة بن دلیم]] -[[خواهر]] [[سعد بن عباده]]-<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۷۷؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۳.</ref>، [[لیلی]] بنت عباده -خواهر سعد بن عباده-<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۷۷؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۳.</ref>، فکیهه بنت عبید (عبد) بن دلیم -مادر [[قیس بن سعد]]-<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۷۷؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۳.</ref>، غزیّه بنت [[سعد بن خلیفه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۷۷. ابن حبیب از او با نام و نسب «عدیه بنت سعد بن خلیفه» نام برده است. (ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۳)</ref>، کبشه (کبیشه) بنت عمرو (عبد عمرو) بن عبید<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۷۷؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۳.</ref>، [[عمره]] دختر [[سعد بن مالک]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۷۸.</ref>، عبد بنت [[سعد بن مالک]]<ref>ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۳.</ref>، عمره دختر [[سعد بن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۷۸؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۳.</ref> و [[نائله]] بنت [[سعد بن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۷۸؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۲۳.</ref> اشاره کرد.
+از [[رجال]] [[شیعی]] بنی ساعده و از [[اصحاب]] و [[یاران]] شیعی [[ائمه]] هم علاوه بر قیس بن [[سعد بن معاذ]]، از [[قتره ساعدی]] به عنوان یکی از [[اصحاب امام علی]]{{ع}} نام برده شده است<ref>شیخ طوسی، الرجال، ص۷۹؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۵، ص۷۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
 == منابع ==