کاربر:Ali/صفحه تمرین۲: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان مدخل  = حکم بن عمیر ثمالی

| مداخل مرتبط = [[حکم بن عمیر ثمالی در تاریخ اسلامی]]

نسبش معلوم نیست ولی با توجه به نسبتش به ثمالی<ref>بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۱۰۷؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۲۰۵.</ref> به ثمالة بن [[اسلم]] بن کعب، از [[قبیله ازد]] از [[عرب]] جنوبی [[نسب]] می‌برد<ref>ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۱؛ سمعانی، الانساب، ج۱، ص۵۱۳.</ref>. نام پدرش را عمرو نیز گفته‌اند<ref>ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۳۶.</ref> و همین امر سبب شده [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۴-۴۱۵.</ref> دو مصداق برایشان فرض کند و در دو مدخل ([[حکم بن عمرو]] شمالی و [[حکم بن عمیر]]) به شرح حال وی بپردازد، در حالی که مصداق هر دو عنوان یکی است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۴ و ۱۸۱.</ref>. [[ابن عساکر]]<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینته الدمشق، ج۵۹، ص۱۲۵.</ref>، مادرش را [[مریم]]، دختر [[ابوسفیان بن حرب]] گفته است که به نظر می‌رسد [[اشتباه]] است؛ زیرا اولاً، در نام [[فرزندان]] ابوسفیان بن حرب چنین شخصی نیست<ref>ر.ک: مدخل ابوسفیان بن حرب.</ref> و دیگر اینکه بعضی منابع از مریم [[دختر ابوسفیان]] [[انصاری]] [[اوسی]] یاد کرده‌اند که [[صحابی]] بوده و پدرش در [[احد]] به [[شهادت]] رسیده است. ممکن است وی مادر[[حکم]] بوده و ابن عساکر پدرش را با ابوسفیان بن حرب قرشی خلط کرده باشد.

برخلاف [[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۸۵.</ref> که در صحابی بودنش تردید دارد، بسیاری از منابع بر آن تصریح کرده‌اند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۱؛ ابن ابی عاصم، الاحاد والمثانی، ج۴، ص۳۷۳؛ ابن عدی، الکامل فی ضعفا الرجال، ج۵، ص۲۵۰.</ref> و حتی برخی او را [[بدری]] دانسته‌اند<ref>دارقطنی، سنن، ج۱، ص۳۰۸؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۵۳.</ref>. هر چند منابع [[سیره]] و [[مغازی]] از شرکت او در [[غزوات]] خبر نداده‌اند. حکم در شمار صحابه‌ای است که به [[شام]] رفته و در [[حمص]] ساکن شدند و [[اهل شام]] از او [[روایت]] نقل می‌کنند<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۲۱؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۵.</ref>.

روایت‌های بسیاری از سوی وی از [[رسول خدا]]{{صل}} نقل شده است، از جمله در باب [[بدعت]]<ref>ابن ابی عاصم، الاحاد و المثانی، ج۴، ص۳۷۳.</ref>، [[صدق]] [[جماعت]] به بیش از دو نفر<ref>ابن عبدالبر، التمهید، ج۱۴، ص۱۳۸.</ref>، دعای هنگام [[اقامه نماز]] و تکبیرة الاحرام<ref>طبرانی، کتاب الدعاء، ص۱۷۳.</ref> و در موضوعات دیگر<ref>ر.ک: منابع تفسیری چون طبری، جامع البیان، ج۱، ص۹۰؛ ثعلبی، الکشف والبیان، ج۹، ص۲۷۷؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۳، ص۲۱۷-۲۱۹؛ ابن عدی، الکامل فی ضعفا الرجال، ج۵، ص۲۵۰.</ref>. اما دو [[روایت]] بحث‌برانگیز وی: یکی درباره جهر به [[بسم الله]] از سوی [[رسول خدا]]{{صل}} در برخی [[نمازها]]<ref>دارقطنی، سنن، ج۱، ص۳۰۸؛ شامی، سبل الهدی و الرشاد، ج۸، ص۱۱۸.</ref> و دیگری روایتی است که بر پایه آن رسول خدا{{صل}} درباره [[مدیریت]] [[آینده]] [[مسلمان]] از [[خلفای سه‌گانه]] و [[حضرت علی]]{{ع}} پرسش‌هایی داشته و سپس آنان را [[ستوده]] است. در این گزارش معاویة بن [[ابی سفیان]] نیز حضور داشته که حضرت او را [[ستمکار]] و بدعتگر در [[دین]] معرفی می‌کند<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه الدمشق، ج ۵۹، ص۱۲۵؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۹۷.</ref>. هرچند روایت‌های او از سوی غالب [[تراجم‌نگاران]] منکر (روایتی که تنها از یک طریق نقل شده است) دانسته شده و [[راوی]] او [[موسی]] بن ابی حبیب [[تضعیف]] شده است<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۱۲۵.</ref>، اما دو روایت اخیر به شدت از سوی [[ابن جوزی]]<ref>ابن جوزی، الموضوعات، ج۲، ص۲۷.</ref> و زیلعی<ref>زیلعی، ج۱، ص۴۷۳.</ref> رد شده تا آنجا که به طور کلی [[حکم]] را از جرگه [[صحابه]] خارج کرده‌اند. چنان که [[ابن حجر]] در [[لسان المیزان]]<ref>ابن حجر، لسان المیزان، ج۲، ص۳۳۷.</ref> [[صحابی]] بودن وی را رد کرده است. هرچند برخی منابع [[شیعی]] نیز حکم را مجهول دانسته‌اند<ref>امین، أعیان الشیعه، ج۶، ص۲۱۲.</ref>، اما به نظر می‌رسد تعصب‌های مذهبی در رد صحابی بودن وی از سوی برخی تراجم‌نگاران [[اهل سنت]] [[دخالت]] داشته باشد.<ref>[[رحمت‌الله بانشی|بانشی، رحمت‌الله]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حکم بن عمیر ثمالی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱۰۴.</ref>

# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[رحمت‌الله بانشی|بانشی، رحمت‌الله]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «حکم بن عمیر ثمالی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]