بنی مران بن جعفی: تفاوت میان نسخه‌ها

بنی مران بن جعفی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۲

۹ بایت حذف‌شده ، ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵

←‏بنی مرّان و تعامل با دولت علوی{{ع}}

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش

@@ خط ۲۴: / خط ۲۴: @@
 گزارشاتی در دست است که بیانگر [[همسویی]] [[جعفی‌ها]] و قبایل تابعه آن، با [[امام علی]]{{ع}} در صحنه‌های مختلف است. هر چند این گزارش‌ها دلیلی بر گرایش‌های [[شیعی]] آنها نیست. بر اساس این گزارشات، علی{{ع}} پس از [[انتصاب به خلافت]] و در پی ورود به [[کوفه]]، به [[زحر بن قیس جعفی]] [[مأموریت]] داد تا [[والی]] همدان و [[مردم]] آن را برای [[بیعت]] با آن حضرت [[ترغیب]] کند<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۵. او در زمان خلافت خلیفه سوم هم، به همراه جریر بن عبدالله بجلی کارگزار عثمان در سرزمین‌های جبل بود و در اداره امور آنجا به او کمک می‌کرد. (دینوری، الاخبار الطوال، ص۱۵۶.)</ref>. [[زحر]] در این مأموریت، طی سخنانی از [[فضایل علی]]{{ع}} گفت و [[بیعت مردم]] با ایشان را سبب تقویت پایه‌های [[قدرت]] [[خلافت]] و [[اقتدار]] بیشتر آن حضرت عنوان کرد<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة الصفین، ص۱۷-۱۸؛ ابن اعثم، الفتوح، ج۲، ص۵۰۱-۵۰۲.</ref>. وی در [[نبرد جمل]] نیز حضور یافت و از جمله افرادی بود که [[باور]] داشتند علی{{ع}} [[وصی رسول خدا]]{{صل}} است<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱، ص۱۴۳-۱۵۰.</ref>. پس از وقوع [[جنگ جمل]]، [[امام علی]]{{ع}}، او را همراه با نامه‌ای به [[شهر کوفه]] فرستادند. حضرت{{ع}} در این [[نامه]] ضمن توضیحاتی در باب علت وقوع این حادثه، از [[مردم کوفه]] خواستند تا اگر سؤالی درباره این [[جنگ]] دارند از [[زحر بن قیس]] بپرسند<ref>شیخ مفید، الجمل، ص۳۹۸-۳۹۹؛ نصر بن مزاحم منقری، وقعة الصفین، صص۱۵-۱۶.</ref>. زحر بن قیس در [[صفین]] نیز حاضر بود<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۱، ص۱۲۹.</ref>. وی در جریان [[حکمیت]] اگرچه خواستار [[صلح]] بود<ref>ابن قتیبه، الامامه و السیاسه، ج۱، ص۱۴۸.</ref> اما در [[دومة الجندل]] حضور یافت<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۶۷-۶۸.</ref> و ناظر و [[نماینده]] [[عراقی‌ها]] در اجرای امر حکمیت بود<ref>ابن قتیبه، الامامه والسیاسه، ج۱، ص۱۲۸-۱۳۳.</ref>. با آغاز غارات [[معاویه]] علیه سرزمین‌هایی حاکمیتی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}، وی در دفع غارات معاویه کوشید<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۸۹-۴۹۰.</ref>. او در اواخر [[حیات]] امیرالمؤمنین{{ع}} از سوی ایشان جهت [[تأمین امنیت]] منطقه [[مدائن]] در مقابل حملات [[شامیان]] فرستاده شد<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۸۸.</ref>. هر چند در روایتی دیگر، دلیل حضور وی در مدائن، امارت او بر این منطقه دانسته شده است<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۷؛ ابن حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۶۳۱.</ref>. [[زحر]]، فردی [[جاه‌طلب]] و زیاده‌خواه بود و تلاش‌های او همان‌گونه که [[عتبة بن ابی‌سفیان]] نیز در سخنانش بدان اشاره کرده بود در راستای کسب [[منافع]] مادی‌اش بود. [[عتبة بن ابی‌سفیان]] در سخنان خود با [[قیس بن اشعث]] در [[جنگ صفین]] به این امر تصریح کرده و گفته بود: «او فردی است که جز منافع شخصی‌اش به چیز دیگری نمی‌اندیشد»<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۴۰۸؛ ابن قتیبه، الامامه و السیاسه، ج۱، ص۱۳۷.</ref>.
-همین مصلحت‌اندیشی‌ها و توجه به [[منافع مادی]] باعث شده بود تا زحر بن قیس از کسانی باشد که موضوع [[صلح با معاویه]] را به شدت دنبال کند و به برقراری این [[صلح]] تأکید بورزد<ref>ابن قتیبه دینوری، الامامه و السیاسه، ج۱، ص۱۴۸؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۴، ص۲۰۷.</ref>. علاوه بر [[زحر بن قیس]]، [[هبیرة بن نعمان]]<ref>ابن حجر، الإصابه فی تمییز الصحابه، ج‌۶، ص۴۴۶.</ref>، [[شریح بن یزید بن مره]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۰۶.</ref> و [[عمرو بن خلیفه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۰۶.</ref> از دیگر نام‌آوران بنی مرّان در [[نبرد صفین]] به شمار آمده‌اند. با این حال، گزارشاتی هم در دست است که از اعتزال برخی دیگر از آنان مانند [[سلامة بن ثمامة بن شراحیل]] از حضرت و سکونت در [[رقّه]] خبر می‌دهد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵. ابن حجر به نقل از ابن کلبی آورده که او و عده‌ای از مردم از جنگ [صفین] که آن را فتنه می‌خواندند، از امیرالمؤمنین{{ع}} کناره گرفت و در رقّه ساکن شدند. علی{{ع}} هدایایی برای آنها فرستاد و فرمود: «شما را از گرفتن حقتان از غنایم جنگی منع‌تان نمی‌کنم،؛ چراکه مسلمانید؛ گرچه ما را یاری ندادید». (ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۱۱۶) برخی دیگر از منابع هم، ضمن نقل گزارشی متفاوت، از این فرد با نام سلمان بن ثمامة بن شراحیل یاد کردند و از حضور و همراهی او با امام علی{{ع}} در جنگ صفین خبر داده، آورده‌اند که وی پس از جنگ، در رقّه ساکن شده است. (ابونعیم اصفهانی، معرفة الصحابه، ج۲، ص۴۶۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۶۳ به نقل از ابن منده؛ مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، ج۳۲، ص۲۱۸.)</ref>. ضمن این که از هبیرة بن نعمان، در شمار اشراف و [[امراء]] [[امام علی]]{{ع}} و از [[کارگزاران]] ایشان در [[مدائن]] نام برده‌اند<ref>ابن حجر، الإصابه فی تمییز الصحابه، ج‌۶، ص۴۴۶.</ref>. [[ازدواج]] [[امام حسن مجتبی]]{{ع}}<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۱، ص۱۲۹.</ref> و به [[نقلی]] [[امام حسین]]{{ع}}<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref> با [[عائشه]] دختر [[مثلم بن قیس بن معاویة بن سیحان]] از دیگر حوادث مرتبط با بنی مرّان در دوران [[حکومت]] [[مولی الموحدین]]{{ع}} یاد شده است.
+همین مصلحت‌اندیشی‌ها و توجه به [[منافع مادی]] باعث شده بود تا زحر بن قیس از کسانی باشد که موضوع [[صلح با معاویه]] را به شدت دنبال کند و به برقراری این [[صلح]] تأکید بورزد<ref>ابن قتیبه دینوری، الامامه و السیاسه، ج۱، ص۱۴۸؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۴، ص۲۰۷.</ref>. علاوه بر [[زحر بن قیس]]، [[هبیرة بن نعمان]]<ref>ابن حجر، الإصابه فی تمییز الصحابه، ج‌۶، ص۴۴۶.</ref>، [[شریح بن یزید بن مره]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۰۶.</ref> و [[عمرو بن خلیفه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۰۶.</ref> از دیگر نام‌آوران بنی مرّان در [[نبرد صفین]] به شمار آمده‌اند. با این حال، گزارشاتی هم در دست است که از اعتزال برخی دیگر از آنان مانند [[سلامة بن ثمامة بن شراحیل]] از حضرت و سکونت در [[رقّه]] خبر می‌دهد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵. ابن حجر به نقل از ابن کلبی آورده که او و عده‌ای از مردم از جنگ [صفین] که آن را فتنه می‌خواندند، از امیرالمؤمنین{{ع}} کناره گرفت و در رقّه ساکن شدند. علی{{ع}} هدایایی برای آنها فرستاد و فرمود: «شما را از گرفتن حقتان از غنایم جنگی منع‌تان نمی‌کنم،؛ چراکه مسلمانید؛ گرچه ما را یاری ندادید». (ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۱۱۶) برخی دیگر از منابع هم، ضمن نقل گزارشی متفاوت، از این فرد با نام سلمان بن ثمامة بن شراحیل یاد کردند و از حضور و همراهی او با امام علی{{ع}} در جنگ صفین خبر داده، آورده‌اند که وی پس از جنگ، در رقّه ساکن شده است. (ابونعیم اصفهانی، معرفة الصحابه، ج۲، ص۴۶۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۶۳ به نقل از ابن منده؛ مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، ج۳۲، ص۲۱۸.)</ref>. ضمن این که از هبیرة بن نعمان، در شمار اشراف و [[امراء]] [[امام علی]]{{ع}} و از [[کارگزاران]] ایشان در [[مدائن]] نام برده‌اند<ref>ابن حجر، الإصابه فی تمییز الصحابه، ج‌۶، ص۴۴۶.</ref>. [[ازدواج]] [[امام حسن مجتبی]]{{ع}}<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۱، ص۱۲۹.</ref> و به [[نقلی]] [[امام حسین]]{{ع}}<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref> با [[عائشه دختر مثلم بن قیس بن معاویة بن سیحان]] از دیگر حوادث مرتبط با بنی مرّان در دوران [[حکومت امیرالمؤمنین]]{{ع}} یاد شده است.
 [[پس از شهادت علی]]{{ع}} و در دوران [[حکومت امام حسن]]{{ع}} هم، از معدود مواردی که نامی از این [[قوم]] در گزارشات [[تاریخی]] به ثبت رسیده است می‌توان به ارسال نامه‌ای از [[امام حسن]]{{ع}} به [[زحر بن قیس]] اشاره کرد. در این [[نامه]]، حضرت از او خواستند تا ضمن [[اعلان]] موقعیت خود، خود و همراهانش با [[امام]]{{ع}} [[بیعت]] کنند<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۸۸؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۸۳.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>