←شان نزول آیه
بدون خلاصۀ ویرایش |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
== شان نزول آیه == | == شان نزول آیه == | ||
=== [[شأن نزول آیه]] از منظر [[شیعه]] === | |||
از منظر شیعه این [[آیه]] بعد از اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} در غدیرخم، نازل شده است. از [[ائمه اطهار]]{{ع}} روایاتی در اینباره به ما رسیده است که به برخی از آنها اشاره میکنیم. | |||
# [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند که [[خداوند]] در [[حجة الوداع]] آیه {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}} را نازل نمود.[[ امر]] [[امامت]] از امور نهائی [[دین]] است. [[پیامبر]]{{صل}} [[مردم]] را ترک نکرد مگر بعد از اینکه نشانههای دین را بیان نمود و راه را برای مردم روشن نمود و علی{{ع}} را به عنوان نشانه و [[امام]] برای مردم تعیین نمود<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیة، ۱۳۶۵ ه ش، ج۱، ص۱۹۹.</ref>. | |||
# [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: [[فرائض الهی]] یکی بعد از دیگری نازل میشد. [[ولایت]] آخرین [[فریضه]] بود که خداوند آن را با آیه {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}} نازل نمود. خداوند با این آیه بیان میکند که [[فرائض]] را کامل نمودم و بعد از [[فریضه ولایت]]، فریضهای نازل نمیکنم<ref>کلینی، کافی، ج۱، ص۲۸۹.</ref>. | |||
# [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} فرمودند: برای پیامبر{{صل}} شبه منبری درست کردند و ایشان بالای آن قرار گرفت و من را خواند و بازویم را گرفت و بلند کرد و فرمود: هر کس که من مولای او هستم علی نیز مولای اوست.... خداوند نیز آیه {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}} را نازل نمود. پس ولایت من نهایت دین و [[رضایت پروردگار]] است<ref>کلینی، کافی، ج۸، ص۲۷.</ref>. | |||
# پیامبر{{صل}} قبل از [[وفات]] خویش خبر [[ارتحال]] خود را به مردم داده بود و [[منافقین]] در نقشه تخریب[[ دین]] بعد از رسول [[خدا]]{{صل}} بودند (که [[خلافت]] را بدون دردسر به نام خود تمام کنند) اما بعد از واقعه غدیرخم گفتند که [[حیله]] و نقشه ما [[باطل]] شد که خداوند آیه {{متن قرآن|الیوم یئس الذین کفروا من دینکم}} را نازل نمود<ref>کوفی، محمد بن سلیمان، مناقب أمیرالمؤمنین، ج۲، ص۲۴۱.</ref>. اما به فرموده [[امام صادق]]{{ع}} [[کفر]] پیشگان [[مایوس]] شدند ولی [[ظالمین]] [[طمع]] کردند<ref>ابن طاوس، سید رضی الدین علی، الاقبال، ج۲، ص۲۴۸..</ref>. | |||
# بعد از اعلام [[ولایت امام علی]]{{ع}}[[ شک]] کنندگان و [[منافقین]] و صاحبان دلهای مریض از فرمایش [[پیامبر]]{{صل}} [[بیزاری]] جستند و به آن [[راضی]] نشدند و آن را حکم قطعی ندانستند که [[آیه]] نازل شد و پیامبر{{صل}} فرمود: قطعا نهایت [[دین]] و [[نعمت]] و [[رضایت پروردگار]] به [[رسالت]] من به سبب [[ولایت]] [[علیبنابیطالب]] بعد از من است<ref>صدوق، محمد بن علی، الامالی، ص۳۵۶، انتشارات کتابخانه اسلامیه، ۱۳۶۲ش.</ref>. | |||
=== [[شأن نزول آیه]] از منظر [[اهل سنت]] === | |||
[[اهل سنت]] در مورد [[شان نزول]] این [[آیه]] [[اختلاف]] دارند، برخی گفتهاند: این آیه [[روز جمعه]]، بعد از ظهر [[روز عرفه]] در [[حجة الوداع]] [[سال دهم هجرت]] نازل شد و [[پیغمبر]]{{صل}} سوار بر [[ناقه عضباء]] (گوش شکافته) بود. جمع زیادی از علمای [[اهل سنت]] این [[آیه]] را در رابطه با اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} ذکر کردهاند که برخی از ایشان از قرن چهارم تا قرن دهم عبارتاند از: محمد بن جریر طبری؛ دارقطنی؛ حاکم نیشابوری؛ [[ابن مردویه]] اصفهانی؛ [[ابونعیم اصفهانی]]؛ بیهقی؛ خطیب بغدادی؛ [[ابوسعید]] سجستانی؛ حاکم حسکانی؛ [[ابن عساکر]] دمشقی؛ [[سبط ابن جوزی]]؛ حموینی جوینی؛ [[ابن کثیر]] دمشقی؛ [[جلال الدین سیوطی]] و...<ref>میلانی، سید علی، شرح منهاج الکرامة فی معرفة الامامة، ج۳، ص۳۵۸.</ref>. | |||
علاوه بر اینها [[علامه امینی]]" در "[[الغدیر]]" و "[[میر حامد حسین]]" در "[[عبقات الانوار]]" با تتبع در کتابهای [[اهل سنت]]، شواهد بسیاری از آنان در [[تأیید]] و [[اثبات]] نزول این آیه در [[شأن]] علی ({{ع}}) آوردهاند. | |||
به عنوان نمونه: | |||
# عبدالرحمن بن حمدان با اسناد از [[طارق بن شهاب]] [[روایت]] میکند که مردی [[یهودی]] نزد عمر آمد و گفت یا [[امیرالمؤمنین]] شما [[مسلمانان]] آیهای در کتابتان میخوانید که اگر بر ما نازل شده بود آن [[روز]] را [[عید]] میگرفتیم. عمر پرسید آن آیه کدام است؟ گفت: {{متن قرآن|الیوم اکملت لکم دینکم}} عمر پاسخ داد: به [[خدا]] من روز و [[ساعت]] نزول آن را هم میدانم. غروب روز عرفه بود، آن روز که [[عرفه]] به [[جمعه]] افتاد. | |||
# حاکم ابو عبدالرحمن شادیاخی با اسناد از عباد بن عمار روایت میکند که [[ابن عباس]] آیه بالا را قرائت کرد، و یک یهودی که آنجا بود گفت: اگر این آیه بر ما نازل شده بود روز نزول آن را عید قرار میدادیم. ابن عباس پاسخ داد: اتفاقا این آیه در دو عید توامان نازل شد، جمعه و عرفه با هم<ref>واحدی، علی بن احمد، اسباب النزول، بیروت، دار الکتب العلمیه، اول، ۱۴۱۱ه ق، ص۱۹۲.</ref>. | |||
# اما در [[تفسیر]] [[درالمنثور]] از [[ابی هریره]] و [[ابی سعید خدری]] نقل شده که: وقتی [[رسول خدا]]{{صل}} علی{{ع}} را به [[امامت]] در [[روز غدیر]] [[نصب]] کرد و او را به [[ولایت]] خواند،[[ جبرئیل]] با این آیه نازل شد<ref>حاکم حسکانی، عبید الله بن احمد، شواهدالتنزیل، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی، اول، ۱۴۱۱ه ق، ج۱، ص۲۰۰ الی ص۲۰۸.</ref>. | |||
# همچنین در شواهد التنزیل نیز از ابی هریره و ابی سعید خدری و ابن عباس روایت شده که این آیه مربوط به علی{{ع}} میشود. چنانکه گفته شده وقتی این آیه نازل شد [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: [[الله اکبر]] که [[دین کامل]] شد و [[نعمت]] به نهایت رسید و [[پروردگار]] به [[رسالت]] من و به [[ولایت علی]]{{ع}} بعد از من [[نعمت]] را به نهایت [[رضایت]] داد. سپس دست [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} را بلند نمود و فرمود: {{متن حدیث|من کنت مولاه فعلی مولاه}}. در این هنگام عمر گفت: آفرین بر تو ای پسر ابیطالب، در حالی [[روز]] بر تو گذشت که مولای من و مولای هر [[زن]] و [[مرد]] [[مؤمن]] هستی<ref>خوارزمی، موفق بن احمد، المناقب، قم، مؤسسه النشرالاسلامی، ص۱۳۵.</ref>. | |||
# در [[مناقب]] خوارزمی به این مطلب تصریح شده و شرح آن را با [[واقعه غدیر]] آورده است<ref>میلانی، سید علی، شرح منهاج الکرامة فی معرفة الامامة، ج۳، ص۳۵۷-۳۵۶.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||