کعبه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۰٬۰۳۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۹ نوامبر ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۲۰: خط ۲۰:


[[امام هشتم]]{{ع}} می‌فرماید: علت این که [[خانه کعبه]] در وسط روی [[زمین]] قرار گرفته، این است که [[مردم]] شرق و غرب [[جهان]]، از نظر آمدن به سوی او برابر باشند<ref>وسائل الشیعه (به نقل از راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۱۳۵).</ref>.
[[امام هشتم]]{{ع}} می‌فرماید: علت این که [[خانه کعبه]] در وسط روی [[زمین]] قرار گرفته، این است که [[مردم]] شرق و غرب [[جهان]]، از نظر آمدن به سوی او برابر باشند<ref>وسائل الشیعه (به نقل از راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ج۱، ص۱۳۵).</ref>.
== کعبه در آیات قرآن ==
{{اصلی|کعبه در قرآن}}
کعبه در [[قرآن کریم]] از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است که به برخی از ویژگی‌های کعبه در قرآن اشاره می‌کنیم:
# '''مثابه:''' {{متن قرآن|وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که خانه (کعبه) را برای مردم جای بازگشت و امن کردیم و (گفتیم) از «مقام ابراهیم» نمازگاه گزینید و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه مرا برای طواف‌کنندگان (مسافر) و مجاوران (حرم) و رکوع‌کنندگان سجده‌گزار، پاکیزه بدارید» سوره بقره، آیه ۱۲۵.</ref>. نخستین ویژگی و صفتی که برای [[بیت الله]] در قرآن ذکر شده «مثابه» است که [[خانه خدا]] به عنوان [[مرجع]] و ملجأ و [[پناهگاه]] عمومی مطرح شده است.
# '''امنا:''' {{متن قرآن|وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که خانه (کعبه) را برای مردم جای بازگشت و امن کردیم و (گفتیم) از «مقام ابراهیم» نمازگاه گزینید و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه مرا برای طواف‌کنندگان (مسافر) و مجاوران (حرم) و رکوع‌کنندگان سجده‌گزار، پاکیزه بدارید» سوره بقره، آیه ۱۲۵.</ref>. دومین ویژگی که صاحب [[خانه]] برای خانه‌اش آورده، «[[امنیت]]» است که بزرگ‌ترین و مهم‌ترین [[نعمت]] برای [[جوامع انسانی]] به شمار می‌رود و تحقق محیط و [[جامعه]] [[امن]] از آرزوهای دیرین [[بشر]] است.
# '''خانه [[مردم]]:''' {{متن قرآن|وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که خانه (کعبه) را برای مردم جای بازگشت و امن کردیم و (گفتیم) از «مقام ابراهیم» نمازگاه گزینید و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه مرا برای طواف‌کنندگان (مسافر) و مجاوران (حرم) و رکوع‌کنندگان سجده‌گزار، پاکیزه بدارید» سوره بقره، آیه ۱۲۵.</ref>. {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ}}<ref>«بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref>. ویژگی دیگر کعبه آن است که از آن ناس و همه مردم است و اختصاص به شخص یا گروه و نژاد خاصی ندارد؛ هم بنای آن برای مردم است، هم ملجأ. [[مرجع]] و مأمن برای آنان، و هم مایه قوام [[جوامع بشری]] است.
# '''[[خانه خدا]]:''' {{متن قرآن|وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ...}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که خانه (کعبه) را برای مردم جای بازگشت و امن کردیم و (گفتیم) از «مقام ابراهیم» نمازگاه گزینید و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه مرا برای طواف‌کنندگان (مسافر) و مجاوران (حرم) و رکوع‌کنندگان سجده‌گزار، پاکیزه بدارید» سوره بقره، آیه ۱۲۵.</ref>. {{متن قرآن|وَإِذْ بَوَّأْنَا لِإِبْرَاهِيمَ مَكَانَ الْبَيْتِ أَنْ لَا تُشْرِكْ بِي شَيْئًا وَطَهِّرْ بَيْتِيَ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که ابراهیم را در خانه (کعبه) مستقر ساختیم (و گفتیم) که هیچ چیز را شریک من قرار مده و خانه مرا برای طواف‌کنندگان و قیام‌کنندگان و رکوع‌کنندگان سجده‌گزار پاکیزه بدار!» سوره حج، آیه ۲۶.</ref>. ویژگی دیگر آنکه [[بیت الله]] است؛ تنها خانه‌ای که در [[قرآن]] به [[خدا]] نسبت داده شده است و جالب این که [[خداوند]] [[منان]]، در این دو [[آیه شریفه]]، آن را به خودش نسبت داده است. از این رو، دو تن از بهترین [[بندگان]] خود را [[مأمور]] تطهیر خانه‌اش ساخت.
# '''[[بانی]] آن ابراهیم:''' {{متن قرآن|وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ}}<ref>«و هنگامی که ابراهیم و اسماعیل پایه‌های خانه (کعبه) را فرا می‌بردند (گفتند): پروردگارا! از ما بپذیر، بی‌گمان تویی که شنوای دانایی» سوره بقره، آیه ۱۲۷.</ref>. کعبه با دست توانای دو [[پیامبر عظیم الشأن]] [[الهی]] بازسازی و تجدید بنا گردید و به خاطر همین بانی، بر [[بیت المقدس]] [[فضیلت]] پیدا کرده است؛ زیرا که بانی کعبه، ابراهیم و بانی بیت المقدس سلیمان است.
# '''پایه‌های کعبه بر [[خلوص]] نهاده شد:''' {{متن قرآن|وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«و هنگامی که ابراهیم و اسماعیل پایه‌های خانه (کعبه) را فرا می‌بردند (گفتند): پروردگارا! از ما بپذیر، بی‌گمان تویی که شنوای دانایی» سوره بقره، آیه ۱۲۷.</ref>. بالا بردن قواعد و پی‌های [[کعبه]]، عبادتی خالصانه به دست [[حضرت ابراهیم]] و اسماعیل{{عم}} بوده؛ به طوری که برای این کار هیچ پاداشی نطلبیدند، بلکه تنها گفتند: {{متن قرآن|رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا}}<ref>«پروردگارا! از ما بپذیر» سوره بقره، آیه ۱۲۷.</ref>. یعنی [[پاداش]] از دیدگاه این دو [[پیامبر عظیم الشأن]]، پذیرش عمل نزد [[خداوند]] است که عمل بدون قبولی [[خدا]]، ناچیز و بی‌ارزش است؛ از این رو، خداوند این دو [[پیامبر]] را به صفت [[بندگان]] [[مخلص]] ستود.
# '''نخستین [[معبد]]:''' {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ}}. پیشینه [[تاریخی]]، ویژگی دیگر [[بیت الله الحرام]] است، تا آنجا که در [[قرآن]]، به عنوان نخستین معبد عمومی در روی کره زمین شناسانده می‌شود. بدین‌سان کعبه بر [[بیت المقدس]] مقدم و [[قبله]] نخست جهانیان بود.
# '''[[مبارک]]:''' {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا}}<ref>«بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref> ویژگی دیگر کعبه مبارک بودن آن است؛ یعنی خانه‌ای است پر خیر و [[برکت]] و از آنجا که مبارکاً مطلق است؛ از این رو، هم شامل [[برکات]] مادی می‌شود و هم برکات معنوی.
# '''{{متن قرآن|هُدًى لِلْعَالَمِينَ}}:''' {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref>؛ هدایت‌گری [[خانه خدا]] ویژگی دیگر آن است. [[مردم]] از راه دور و نزدیک به کنار این خانه می‌آیند و از هدایت‌های آن بهره‌مند می‌شوند.
# '''تجلیگاه [[توحید]]:''' {{متن قرآن|وَإِذْ بَوَّأْنَا لِإِبْرَاهِيمَ مَكَانَ الْبَيْتِ أَنْ لَا تُشْرِكْ بِي شَيْئًا}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که ابراهیم را در خانه (کعبه) مستقر ساختیم (و گفتیم) که هیچ چیز را شریک من قرار مده» سوره حج، آیه ۲۶.</ref>. ویژگی دیگر کعبه آن است که بر توحید محض پایه‌گذاری شده و با هیچ شرکی؛ اعم از خفی و جلی، همراه نیست<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۱۰۸.</ref>.


== [[احکام]] کعبه ==
== [[احکام]] کعبه ==
۱۳۱٬۴۸۹

ویرایش