بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == چند مسجد به این نام شناخته میشود. مسجدی است در مکه مکرمه. این مسجد پایینتر از میدان معابده، در ابتدای شارع ابطح، در طریق مسجدالحرام و در ابتدای ش...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = | | موضوع مرتبط = مکه | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = | ||
| مداخل مرتبط = | | مداخل مرتبط = | ||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
چند [[مسجد]] به این نام شناخته میشود. مسجدی است در [[مکه مکرمه]]. این مسجد | چند [[مسجد]] به این نام شناخته میشود. مسجدی است در [[مکه مکرمه]]. این مسجد پایینتر از میدان معابده، در ابتدای [[شارع]] ابطح، در طریق [[مسجدالحرام]] و در ابتدای شارع الاجابه است. ادامه مسیر فعلی از سر شارع الاجابه، به ثنیة [[اذاخر]] میرسد که محل ورود [[رسول خدا]]{{صل}} به [[مکه]] به هنگام [[فتح مکه]] در [[رمضان]] [[سال هشتم هجرت]] است. این ثنیه، مُشرف بر باغ خرمان بوده که اکنون شهرداری مکه را در آنجا ساختهاند. | ||
فاکهی در | |||
فاکهی در قرن دوم از این مسجد یاد کرده و میگوید آن مسجد در آغاز شعبی واقع شده که در [[تاریخ]] به نام «شعب [[آل]] قنفذ» شناخته میشود. این شعب در درون [[کوه]] العَیر است. | |||
این مسجد؛ در شمار چند مسجد کهن مکه شناخته میشود که نامهای گوناگونی مانند: مسجد آل قنفذ، مسجد الاجابه و مسجد الإستراحه داشته است. | این مسجد؛ در شمار چند مسجد کهن مکه شناخته میشود که نامهای گوناگونی مانند: مسجد آل قنفذ، مسجد الاجابه و مسجد الإستراحه داشته است. | ||
فاکهی مینویسد: در این شعب، [[خانه]] [[آل خلف بن عبدالله بن سائب]] بوده که به آنها «آل عبدربة بن السائب» میگویند و در مقابل [[قصر]] [[محمد بن سلیمان]] واقع است. نام دیگر آن «شعب اللئام» است و این شعب در دست چپ کسی است که بالای باغ خرمان بایستد و در این [[زمان]] خانه خَلَفیین از [[بنی مخزوم]] است. حضارمه ([[مردمان]] منسوب به حضرموت) هم در این شعب سکونت دارند. شعب مزبور به «شعب الخلفیین» نامور است. در آنجا مسجدی است که گفته میشود رسول خدا{{صل}} در آن [[نماز]] گزارده است. | فاکهی مینویسد: در این شعب، [[خانه]] [[آل خلف بن عبدالله بن سائب]] بوده که به آنها «آل عبدربة بن السائب» میگویند و در مقابل [[قصر]] [[محمد بن سلیمان]] واقع است. نام دیگر آن «شعب اللئام» است و این شعب در دست چپ کسی است که بالای باغ خرمان بایستد و در این [[زمان]] خانه خَلَفیین از [[بنی مخزوم]] است. حضارمه ([[مردمان]] منسوب به حضرموت) هم در این شعب سکونت دارند. شعب مزبور به «شعب الخلفیین» نامور است. در آنجا مسجدی است که گفته میشود رسول خدا{{صل}} در آن [[نماز]] گزارده است. | ||
از [[زهیر بن قنفذ]] نقل شده است که رسول خدا{{صل}}، [[روز]] را در [[غار حرا]] به سر میبرد و شب از حِرا پایین آمده، به (محل) مسجد میرفت که پشت خانه [[ابوعبیده]] بود و به شعب الخلفیین [[شهرت]] داشت. در این وقت [[خدیجه]] هم از مکه میآمد و آنها در نزدیکی این شعب با یکدیگر بودند تا جدا شوند<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۴، صص ۱۸۰؛ اخبار مکه، ازرقی، ج۲، صص ۲۸۶ و ۲۸۷.</ref>. | از [[زهیر بن قنفذ]] نقل شده است که رسول خدا{{صل}}، [[روز]] را در [[غار حرا]] به سر میبرد و شب از حِرا پایین آمده، به (محل) مسجد میرفت که پشت خانه [[ابوعبیده]] بود و به شعب الخلفیین [[شهرت]] داشت. در این وقت [[خدیجه]] هم از مکه میآمد و آنها در نزدیکی این شعب با یکدیگر بودند تا جدا شوند<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۴، صص ۱۸۰؛ اخبار مکه، ازرقی، ج۲، صص ۲۸۶ و ۲۸۷.</ref>. | ||
و اما چند نکته دربارۀ مسجد الإجابه: | و اما چند نکته دربارۀ مسجد الإجابه: | ||
اول: در جای باغ خرمان، که در برابر [[مسجد]] الاجابه بوده، اکنون دقیقاً | اول: در جای باغ خرمان، که در برابر [[مسجد]] الاجابه بوده، اکنون دقیقاً شهرداری [[مکه]] ـ امانة العاصمة المقدسه ـ قرار گرفته است. اندکی از خیابان به سمت [[اذاخر]] را نیز باید داخل در باغ خرمان دانست. | ||
دوم: مسجد الاجابه دست کم تا | دوم: مسجد الاجابه دست کم تا قرن سوم به این نام شناخته نمیشده است. فاکهی در قرن سوم از آن با مسجد [[آل]] قنفذ یاد کرده است. | ||
سوم: کتیبهای در مسجد الإجابه موجود است که اشاره به بازسازی آن در | سوم: کتیبهای در مسجد الإجابه موجود است که اشاره به بازسازی آن در قرن دهم هجری دارد. به علاوه، دو [[بیت]] [[شعر]] هم درباره بازسازی این مسجد بر کتیبهای دیگر در این سوی [[محراب]] در بنای قبلی وجود داشت. | ||
چهارم: تا این جا چند نکته درباره حضور رسول خدا{{صل}} در این محل نقل کردیم. یکی همان اشاره ابن بطوطه بود که حضرت در بازگشت از عمره در اینجا با [[خدیجه]]{{س}} به سر میبرده است. ابن فهد هم به نقل از | در قرن هشتم، [[ابن بطوطه]] در سفرنامهاش از مسجد الاجابه یاد کرده، مینویسد: آن مسجدی است که [[رسول خدا]]{{صل}} به هنگام بازگشت از [[عمره]]، در آنجا استراحت کرد و اکنون [[مردم]] آن را از روی [[تبرک]] میبوسند. | ||
ابن فهد در حوادث سال ۷۲۰ نوشته است: در این سال مسجدالاجابه تعمیر شد. این مسجد سمت چپ کسی است که به سوی [[منا]] میرود و در نزدیکی ثنیه اذاخر است و گفته شده که رسول خدا{{صل}} در آن [[نماز]] خوانده است. همو در حوادث سال ۸۳۱ آورده: [[امیر]] [[سیف]] الدین شاهین عثمانی در این سال مسجدالإجابه را که در شعبی نزدیک ثنیة اذاخر است، تعمیر کرد<ref>اتحاف الوری، ج۴، ص۲۰.</ref>. | |||
چهارم: تا این جا چند نکته درباره حضور رسول خدا{{صل}} در این محل نقل کردیم. یکی همان اشاره ابن بطوطه بود که حضرت در بازگشت از عمره در اینجا با [[خدیجه]]{{س}} به سر میبرده است. ابن فهد هم به نقل از راویان مینویسد: گفتهاند که [[جنیان]] در این جا به محضر رسول خدا{{صل}} آمدند و با آن حضرت دیدار کردند. | |||
جمیل کتبی نویسنده معاصر [[شهر مکه]] مینویسد: این مسجد را «مسجد الاستراحه» گفتهاند؛ زیرا مکانی است که وقتی رسول خدا{{صل}} در [[روز]] سیزدهم از منا و از [[حجةالوداع]] باز میگشت در این جا استراحت کرد. همچنین مینویسد: گفتهاند که حضرت در کودکی در این جا گوسفندان را به چرا میآورده است<ref>اتحاف الوری، ج۴، ص۲۰.</ref>. | |||
آشکار است که اینها اقوال شفاهی بوده و نویسندگان از [[مردم]] میشنیدهاند. در این میان، نکته مهم همان اشاره فاکهی است که گفته است: [[رسول خدا]]{{صل}} در اینجا [[نماز]] خوانده است. | آشکار است که اینها اقوال شفاهی بوده و نویسندگان از [[مردم]] میشنیدهاند. در این میان، نکته مهم همان اشاره فاکهی است که گفته است: [[رسول خدا]]{{صل}} در اینجا [[نماز]] خوانده است. | ||
در سال ۱۳۹۴ | |||
در سال ۱۳۹۴ قمری ساختمان قدیمی [[مسجد]] خراب گردید و در همان محل پیشین، مسجد جدیدی بنا نهاده شد. بنای فعلی آن، مربع شکل و دارای مساحتی حدود ۴۰۰ متر مربع است. منارهای نیز در محل اتصال دیوارهای جنوب و غربی آن قرار دارد. این مسجد از [[مساجد]] دایر [[مکه]] به شمار میآید. مسجد یاد شده بار دیگر در سالهای ۱۴۲۱-۲ به صورت [[زیبایی]] بازسازی شده و حتی به آن مناسبت، گاه محله نیز «محلة الاجابه» نامیده میشود. به علاوه تابلوی بزرگ مسجد الاجابه روی آن [[نصب]] شده است. چنین اقدامی برای برخی از مساجد مشابه نیز صورت گرفته و شروع حرکتی در جهت زنده کردن اماکن متبرک به حساب میآید<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، رسول جعفریان، ص۱۱۶.</ref>. مسجد [[مباهله]] نیز به «مسجد اجابه» و «مسجد ملک فهد بن عبد العزیز» شناخته شود. مسجد اجابه نام دیگر مسجد [[احزاب]] است<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۸۸۲.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۳۵: | خط ۴۳: | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:مکه]] | |||