←مصداق {{متن قرآن|من عنده}} و {{متن قرآن|الکتاب}}
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
#منظور از کتاب در این [[آیه]]، [[قرآن]] و [[علوم]] مرتبط با آن، [[کتابهای آسمانی]]، علومی که به [[پیامبران]]{{عم}} داده شده است و [[اسم اعظم]] عنوان شده است<ref>بحرانی، البرهان، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۲۷۳-۲۷۷</ref> و منظور از کسی که [[علم کتاب]] نزد او قرار دارد، طبق روایاتی که از [[پیامبر اکرم]]{{صل}}،<ref>صدوق، الامالی، ۱۳۷۶ش، ۵۶۵</ref>[[امام باقر]]{{ع}}<ref>صدوق، الامالی، ۱۳۷۶ش، ۵۶۵</ref> و [[امام صادق]]{{ع}}<ref>صدوق، الامالی، ۱۳۷۶ش، ۵۶۵</ref> نقل شده است و بنابر گفته برخی از [[صحابه]] و [[تابعین]] همچون [[ابن عباس]]،<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۵</ref>[[ محمد]] بن حَنَفیّه<ref>قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ۱۳۸۴ق، ج۹، ص۳۳۶؛ ثعلبی، الکشف و البیان، ۱۴۳۶ق، ج۱۵، ص۳۴۶</ref> و دیگران، [[علی بن ابیطالب]] است{{ع}}.<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۴-۴۰۵</ref> [[امام علی]]{{ع}} نیز این آیه را به عنوان شاهدی بر والاترین [[فضیلت]] خود معرفی کرده است.<ref>حویزی، تفسیر نور الثقلین، ۱۴۱۵ق، ج۲، ص۵۲۱</ref> [[آلوسی]] نویسنده [[سنی مذهب]] [[تفسیر]] [[روح المعانی]] در [[تفسیر آیه]] پس از نقل دیدگاه امام باقر{{ع}} و [[محمد بن حنفیه]] مبنی براین که منظور از «[[من عنده علم الکتاب]]» امام علی{{ع}} است مینویسد: به جانم [[سوگند]] تمامِ علم کتاب در نزد علی است اما ظاهراً منظور در این آیه او نیست. <ref>آلوسی، روح المعانی، ج۱۳، ص۱۷۶</ref> | #منظور از کتاب در این [[آیه]]، [[قرآن]] و [[علوم]] مرتبط با آن، [[کتابهای آسمانی]]، علومی که به [[پیامبران]]{{عم}} داده شده است و [[اسم اعظم]] عنوان شده است<ref>بحرانی، البرهان، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۲۷۳-۲۷۷</ref> و منظور از کسی که [[علم کتاب]] نزد او قرار دارد، طبق روایاتی که از [[پیامبر اکرم]]{{صل}}،<ref>صدوق، الامالی، ۱۳۷۶ش، ۵۶۵</ref>[[امام باقر]]{{ع}}<ref>صدوق، الامالی، ۱۳۷۶ش، ۵۶۵</ref> و [[امام صادق]]{{ع}}<ref>صدوق، الامالی، ۱۳۷۶ش، ۵۶۵</ref> نقل شده است و بنابر گفته برخی از [[صحابه]] و [[تابعین]] همچون [[ابن عباس]]،<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۵</ref>[[ محمد]] بن حَنَفیّه<ref>قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ۱۳۸۴ق، ج۹، ص۳۳۶؛ ثعلبی، الکشف و البیان، ۱۴۳۶ق، ج۱۵، ص۳۴۶</ref> و دیگران، [[علی بن ابیطالب]] است{{ع}}.<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۰۴-۴۰۵</ref> [[امام علی]]{{ع}} نیز این آیه را به عنوان شاهدی بر والاترین [[فضیلت]] خود معرفی کرده است.<ref>حویزی، تفسیر نور الثقلین، ۱۴۱۵ق، ج۲، ص۵۲۱</ref> [[آلوسی]] نویسنده [[سنی مذهب]] [[تفسیر]] [[روح المعانی]] در [[تفسیر آیه]] پس از نقل دیدگاه امام باقر{{ع}} و [[محمد بن حنفیه]] مبنی براین که منظور از «[[من عنده علم الکتاب]]» امام علی{{ع}} است مینویسد: به جانم [[سوگند]] تمامِ علم کتاب در نزد علی است اما ظاهراً منظور در این آیه او نیست. <ref>آلوسی، روح المعانی، ج۱۳، ص۱۷۶</ref> | ||
# در برخی از این [[روایات]]، همه [[امامان شیعه]] مصداق این آیه معرفی شدهاند.<ref>عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۲، ص۲۲۱؛ صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۲۱۴</ref><ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه امامت و ولایت با محمد هادی فرقانی</ref> | # در برخی از این [[روایات]]، همه [[امامان شیعه]] مصداق این آیه معرفی شدهاند.<ref>عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۲، ص۲۲۱؛ صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۲۱۴</ref><ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه امامت و ولایت با محمد هادی فرقانی</ref> | ||
# برخی از [[عالمان اهل سنت]] مقصود از [[کفار]] در [[آیه شریفه]] را روسای [[یهود]] و مراد از «کتاب» را [[قرآن]] و یا [[تورات]] و یا [[لوح محفوظ]] دانسته و بر این اساس معتقدند که منظور از عالم به کتاب تنها [[خداوند متعال]] است. <ref>ر.ک: تفسیر البیضاوی، أنوار التنزیل و أسرار التأویل، ج۳، ص۱۹۱؛ زجاج، معانی القرآن و إعرابه، ج۳، ص۱۵۲؛ تفسیر ابن جزی، التسهیل لعلوم التنزیل، ج۱، ص۴۰۷؛ زمخشری، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج۲، ص۵۳۶</ref> | |||
# برخی نیز مراد از {{متن قرآن|من عنده علم الکتاب}} را همه [[مؤمنان]] میدانند. <ref>ر.ک: محمد بن عبدالله بن ابوبکر ابن عربی، احکام القرآن، ط العلمیة، ج۳، ص۸۶؛ إسماعیل حقی الحنفی الخلوتی (المتوفی: ۱۱۲۷ﻫ)، روح البیان، الناشر: دار الفکر – بیروت، ج۳، ص۳۹۱</ref> | |||
== دلالت آیه == | == دلالت آیه == | ||