|
|
| خط ۳۱: |
خط ۳۱: |
|
| |
|
| == شأن نزول آیه == | | == شأن نزول آیه == |
| در این [[ارتباط]] میتوان به [[روایت]] ذیل اشاره کرد:
| |
| # [[علامه]] [[ثعلبی]] و [[حاکم حسکانی]] از [[ابو سعید خدری]] و [[ابن عباس]] و [[عبدالله بن سلام]] روایت کردهاند که {{متن قرآن|وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ}} امیرالمؤمنین علی {{ع}} است<ref>الکشف و البیان، ج۱، ص۲۵۸؛ احقاق الحق، ج۳، ص۲۵۱ و ۲۸۴؛ ج۲۰، ص۷۵؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۰۰.</ref>.
| |
| # [[ابنشهرآشوب]] میگوید: "[[محمد بن مسلم]] و [[ابو حمزه ثمالی]] و [[جابر بن یزید]] از [[امام باقر]] {{ع}} و [[علی]] بن فضال و [[فضیل بن یسار]] و [[ابوبصیر]] از [[امام صادق]] {{ع}} و [[احمد بن محمد]] [[حلبی]] و [[محمد]] بن [[فضیل]] از [[امام رضا]] {{ع}} روایت کردند و نیز از [[موسی]] بن بن [[جعفر]] {{ع}} و از [[زید بن علی]] و [[محمد بن حنفیه]] و [[سلمان فارسی]] و ابو سعید خدری و [[اسماعیل]] [[سدی]] [[نقل]] شده است که مراد از {{متن قرآن|وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ}}، [[علی بن ابیطالب]] {{ع}} است<ref>مناقب ابنشهرآشوب، ج۱، ص۳۰۹.</ref>.
| |
| # در [[احادیث شیعه]] به طرق متعدد آمده که مراد از {{متن قرآن|وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ}}، علی {{ع}} و دیگر [[امامان معصوم]] {{عم}} میباشند<ref>اصول کافی، ج۱، ص۲۲۹؛ نورالثقلین، ج۴، ص۸۷-۸۸؛ ج۲، ص۵۲۱-۵۲۴.</ref>.
| |
| # در کافی از [[برید]] بن [[معاویه]] از [[امام باقر]] {{ع}} [[نقل]] میکند که: از امام باقر {{ع}} درباره [[آیه کریمه]] {{متن قرآن|قُلْ كَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ}} پرسید که منظور از {{متن قرآن|وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ}} چه کسی است؟ فرمودند: تنها ما [[امامان معصوم]] را [[اراده]] کرده است و [[علی]] {{ع}} نخستین و [[برترین]] و [[بهترین]] ما پس از [[پیامبر]] {{صل}} است<ref>اصول کافی، ج۱، ص۲۲۹؛ نورالثقلین، ج۴، ص۸۷-۸۸؛ ج۲، ص۵۲۱-۵۲۴.</ref>.
| |
|
| |
| از اینها که بگذریم اگر منظور از کتاب، [[قرآن کریم]] به ضمیمه دیگر [[کتابهای آسمانی]] باشد باز هم از [[روایات]] زیاد، از جمله [[حدیث ثقلین]]، استفاده میشود که [[امام علی]] {{ع}} عالم به کتاب است<ref>سنن ترمذی، ج۵، ص۳۲۸-۳۲۹؛ مسند احمد، ج۳، ص۱۴، ۱۷، ۲۶ و ۵۹؛ ج۵، ص۱۸۹-۱۹۰؛ نسائی، خصائص امیرالمؤمنین، ص۹۳؛ فرائد السمطین، ج۱، ص۳۳۹-۳۴۱؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۳۶؛ علامه مجلسی، مرآة العقول، ج۳، ص۳۴-۳۵.</ref>.
| |
|
| |
| از جمعبندی سخنان گذشته بهدست میآید که [[استدلال]] به این [[آیه]] برای [[اثبات]] [[عصمت امامان]]، مبتنی بر چند مطلب است:
| |
| # منظور از کتاب در آیه، یا [[قرآن]] است یا کتابهای آسمانی دیگر با اینکه مراد از کتاب، [[لوح محفوظ]] است. بنابراین مراد از کتاب، هر چه که باشد، بنابر [[آیات قرآن]] فقط "مطهرون" به تمام حقایق آن [[آگاهی]] دارند.
| |
| # بنابر [[تفسیر]] و معنای [[آیه تطهیر]]، اطلاق "مطهرون" فقط به [[اهل بیت پیامبر]] اختصاص دارد.
| |
| # اهل بیت پیامبر {{صل}} بنابر روایات [[فریقین]] خمسه طیبهاند که آیه تطهیر در [[شأن]] آنان نازل گردیده است. از طرفی بنابر روایات و [[اجماع]] [[خاصه]]، آیه تطهیر شامل همه [[امامان]] میگردد و آن بزرگواران جزء اهل بیت پیامبر {{صل}} میباشند.
| |
| # [[شأن نزول]] آیه علم الکتاب [[حضرت علی]] {{ع}} است که در این آیه، شهادتش قرین [[شهادت]] [[خداوند]] قرار گرفته است.
| |
| # با توجه به شأن نزول آیه، امام علی {{ع}} عالم به کتاب، و به [[حکم]] آیه تطهیر و [[آیات]] دیگر حضرت علی {{ع}} [[مطهر]] و [[معصوم]] است.
| |
| # با توجه به روایات دیگر که در باب [[شأن نزول]] [[نقل]] گردید، {{متن قرآن|وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ}} [[حضرت علی]] و [[فرزندان]] [[پاک]] او از [[امامان معصوم]] {{عم}} میباشند که به [[حکم]] [[آیه تطهیر]]، [[عصمت]] آنان از ابتدای [[عمر]] تا لحظه [[مرگ]] در دو بعد [[علم]] و عمل ثابت میگردد، لذا دو آیه تطهیر و [[علم الکتاب]]، با کمک یکدیگر و به ضمیمه [[روایات]]، [[عصمت امامان]] را به صورت مطلق ثابت میکند. بنابراین با توجه به [[کثرت]] روایات و قرائن داخلی [[قرآن]]، مثل آیه تطهیر و [[آیه]] مطهرون در [[سوره واقعه]]، نمیتوان هیچ اشکالی به آن گرفت و دلالتش بر عصمت مطلق [[امامان]]، تام است. بنابراین همانگونه که مرحوم بهبهانی<ref>مصباح الهدایه، ص۴۳.</ref> از [[احتجاج]] نقل میکند آیه علم الکتاب از بزرگترین [[فضایل امام علی]] {{ع}} شمرده میشود که هم به [[اعلم بودن]] [[علی]] {{ع}} و فرزندانش و هم به عصمت آنان [[شهادت]] میدهد»<ref>[[ابراهیم صفرزاده|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]] ص ۲۲۵-۲۳۴.</ref>.
| |
|
| |
|
| == داستان مباهله == | | == داستان مباهله == |
