آیه علم الکتاب: تفاوت میان نسخه‌ها

آیه علم الکتاب (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۶

۱۸٬۹۰۳ بایت حذف‌شده ، ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۵

بدون خلاصۀ ویرایش

دیداریویکی‌متن

فرقانی

مدیران

۱۳٬۸۱۶

ویرایش

@@ خط ۶۹: / خط ۶۹: @@
 === دلالت بر صدق دعوی نبوت پیامبر اسلام ===
 از [[حضرت امیر]]{{ع}} در کنار [[خداوند]] یاد شده است که بر [[حقانیت]] [[ رسالت]] [[رسول اکرم]] {{صل}} [[گواهی]] می‌دهد و نکته مهمتر اینکه اعلام شده این دو گواهی برای [[اثبات]] مدعا کافی است! این آیه از این جهت شبیه آیه 4 [[سوره تحریم]] است که از [[حضرت امیرالمؤمنین]] {{ع}} با عنوان «صَالِحُ الْمُؤْمِنِیـنَ» و در کنار [[نام خداوند]] و [[جبرئیل]] یاد شده که از رسول اکرم {{صل}} در برابر [[توطئه]] دو [[همسر]] آن حضرت، [[حمایت]] و [[پشتیبانی]] می‌کنند. <ref>{{متن قرآن|إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا ۖ وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ ۖ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَٰلِكَ ظَهِيرٌ}} ، «اگر شما دو زن از کار خود به پیشگاه خدا توبه کنید [خدا توبه شما را می پذیرد]، چون دل شما دو نفر از حق و درستی منحرف شده است، و اگر بر ضدِّ پیامبر به یکدیگر کمک دهید [راه به جایی نخواهید برد]؛ زیرا خدا و جبرئیل و صالح مؤمنان [که علی بن ابی طالب است] یار اویند، و فرشتگان نیز بعد از آنان پشتیبان او خواهند بود.» سوره تحریم، آیه4</ref><ref>[[حسین غفوریان]]، [[بررسی مصداق آیه {{متن قرآن|وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکتاب}} از منظر فریقین (مقاله)|بررسی مصداق آیه «وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکتاب» از منظر فریقین]]، سایت مرکز حقایق اسلامی [https://alhaqaeq.org/%D9%85%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%82-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D8%B9%D9%90%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%86/]</ref>.
-=== دلالت آیه بر [[افضلیت امام علی]]{{ع}} و سایر اهل بیت {{عم}} ===
-==== وجوه دلالت آیه بر افضلیت اهل بیت {{ع}} ====
-[[داستان مباهله]] و [[قول و فعل]] [[رسول خدا]]{{صل}} در جریان آن، از چند جهت بر [[افضلیت]] و [[برتری امیرالمؤمنین]]{{ع}} دلالت دارد.
-#جهت نخست آنکه اقدام رسول خدا{{صل}} و [[دعوت]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}، حضرت صدیقة طـاهره{{س}}، امـام [[حسن مجتبی]] و [[امام حسین]]{{عم}} بیانگر این [[حقیقت]] است که آن بزرگواران محبوب‌ترین افراد نزد رسول خدا{{صل}} بودند و روشن است که محبوب‌ترین فرد نزد پیـامبر، بـا فـضیلت‌ترین افراد [[امت پیامبر]]{{صل}} نـیز خـواهد بود. به همین جهت علاوه بر [[علمای شیعه]]، برخی از [[عالمان]] [[سنی]] نیز به دلالت داستان مباهله بر احب [[الناس]] بودن [[اهل بیت]]{{عم}} نزد رسول خدا{{صل}} اعـتراف کـرده‌انـد؛ از جمله [[بیضاوی]]، <ref>رک: بیضاوی، تفسیر البیضاوی، بحاشیة الشهاب، ج3، ص33</ref>، شهاب الدین [[خفاجی]]،<ref>خفاجی، حاشیة الشهاب، ج3، ص32. خفاجی در میان سنیان در شمار ادیبان بزرگ است. وی همچنین مفسر، محدث، رجالی و مورخ است و حاشیه‌ای بـر تـفسیر بیضاوی نگاشته که به نام حاشیة الشهاب معروف است.</ref> [[خطیب شربینی]]<ref>خطیب شربینی، السراج المنیر، ج1، ص222</ref> و شـیخ سـلیمان الجمل.<ref>جمل، الجمل علی الجلالین، ج1، ص282</ref>.
-#جهت دیگری کـه بر [[افضلیت اهل بیت]]{{عم}} دلالت دارد آن است که [[عمل ]]رسول خدا{{صل}} و دعوت حضرتش از اهل بیت{{عم}} بـرای مـباهله با [[دشمنان دین]]، نشان از [[عظمت]] جایگاه و [[جلالت]] [[شأن]] ایشان نزد خـداوند دارد؛ زیـرا رسول خدا{{صل}} از میان [[همسران]] و [[خویشاوندان]] خود تنها امیرالمؤمنین، حضرت [[فاطمه]]، [[امام حسن مجتبی]] و امام حسین{{عم}} را بـرگزیده و احدی از [[بنی‌هاشم]] و خویشاوندان خود را در این امر با آن بزرگواران [[شریک]] نساخته تـا چـه رسـد به [[اصحاب]] و سایر [[مسلمانان]]! و چنان چه در میان مسلمانان احدی از نظر شأن و جایگاه نظیر اهـل بـیت{{عم}} بود، اختصاص این امر به ایشان وجهی نداشت.
-#یکی دیگر از وجوه دلالت [[داستان]] مـباهله بـر افضلیت اهل بیت{{عم}}، [[یاری دین خدا]] به دست ایشان است. زمـانی کـه رسـول [[خدا]]{{صل}} با اهل بیت خویش برای [[مباهله]] خارج شدند، به ایشان فرمودند: {{متن حدیث|اذا أنـا دَعـَوْتُ فأمّنُوا}}، «هرگاه من [[نفرین]] کردم، شما آمین بگویید». و هنگامی که [[نصرانیان]] [[رسول]] خـدا{{صل}} و اهـل بیتش{{عم}} را [[مشاهده]] کردند، [[اسقف]] آنان گفت: {{متن عربی|إنّی لأری وجوهاً لَوْ سَألوا اللهَ أنْ یزیلَ جـبلاً مـِنْ جِبالِهِ لأزالَه، فلا تباهلوا فتهلکوا و لا یبقی علی وجه الارض نصرانیّ إلی یوم القیامة}}. <ref>زمخشری، الکشاف، ج1، ص369؛ تفسیر الخازن، ج1، ص242؛ شربینی، السراج المنیر، ج1، ص222؛ مراغی، تفسیر، ج3، ص175 و....</ref> «مـن چـهره‌هـایی را می‌‌بینم که اگر از [[خداوند]] درخواست کنند کوهی از کوه‌هایش را از جا بر کند، قطعاً آن را از جـا بـر مـی‌کند، پس [[مباهله]] نکنید که هلاک می‌‌شوید و در روی [[زمین]] تا [[روز قیامت]] یک نـصرانی هـم باقی نمی‌ماند». این جریان به خوبی نقش [[اهل بیت]]{{عم}} را در ثبوت [[نبوّت]] و [[راستی]] گـفتار رسـول [[خدا]]{{صل}} روشن می‌‌کند و نیز بیانگر آن است که اگر [[دشمنان]] دیـن خـدا با ایشان وارد مباهله می‌‌شدند، [[خداوند]] بـه واسـطه اهـل [[بیت]]{{عم}} [[دشمنان دین]] خود را خـوار و نـابود می‌‌کرد، پس ایشان سهمی انکارنشدنی در [[یاری دین خدا]] و [[رسول]] [[پروردگار]] عالمیان داشته‌انـد. بـدیهی است کسی که چنین جـایگاهی در مـباهله [[انبیا]] داشـته بـاشد، یـقیناً [[برتر]] و با فضیلت‌تر از کسانی اسـت کـه از این جایگاه برخوردار نیستند.
-#علاوه بر آنچه گفته شد، از [[آیه مباهله]] و [[قول و فعل]] [[رسول خدا]]{{صل}} این نتیجه نیز به دست می‌‌آید کـه [[حضرت صدیقه طاهره]]{{س}} از همه [[مسلمانان]] و [[صحابه]] بافضیلت‌تر است، چنان که برخی از [[عالمان اهل سنت]] با استناد به این [[آیه]] و نیز [[حدیث شریف]] [[نبوی]] {{متن حدیث|فاطمةُ بضعةٌ مِنّی...}} بر افـضلیت حـضرت [[فاطمه]]{{س}} بر [[ابوبکر]] و عمر [[استدلال]] کرده‌اند و گفته‌اند به [[اجماع]] مسلمانان حضرت صدیقه طاهره{{س}} از ابوبکر و عمر [[افضل]] است.  <ref>ابن حجر عسقلانی، فتح الباری، ج7، ص132؛ مناوی، فیض القدیر، ج4، ص421؛ قاری، المرقاة، ج5، ص348</ref> همچنین به اجماع همه مسلمانان، [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} از حـضرت فاطمه{{س}}[[السلام]] افضل است؛ در نتیجه امیرالمؤمنین{{ع}} افضل از آن دو خواهد بود. پس [[امامت]] و [[خلافت بلافصل]] رسول خدا{{صل}}[[ حق]] مسلم آن حضرت است. با ایـن حـال ابن [[روزبهان]] [[سنی مذهب]]، می‌‌گوید: <ref>«متن عربی|لأمـیرِالمؤمنینَ عـلِیّ{{ع}} فی هذِهِ الآیه فضیلةٌ عظیمةٌ و هِیَ مُسلَّمةٌ، ولکِن لا تصیرُ دالَّة عَلَی النص بإمامَتِهِ.}} ابن روزبهان، ابـطال البـاطل، ج3، ص63</ref> «برای [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} در این آیه فضیلتی بزرگ است و ایـن امر مسلم است. لکـن ایـن آیه بر [[نصّ]] به امامت ایشان دلالت ندارد. اما وی به این نکته تفطّن ندارد که آیه صرفاً در بیان فضیلتی بزرگ برای امیرالمؤمنین{{ع}} نیست؛ بلکه به روشنی بر [[افضلیت]] امـیرالمؤمنین{{ع}} دلالت دارد؛ زیرا فضیلتی که بر اساس [[آیه]] برای [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} [[اثبات]] می‌‌شود، برای غیر او حاصل نیست؛ پس آن حضرت بافضیلت ترینِ [[صحابه]] است و [[افضلیت]] لزوماً مثبِتِ [[امامت]] است.
-بنابراین، [[حدیث مباهله]] بر افضلیت امیرالمؤمنین {{ع}} در مـیان [[امت]] بعد از [[رسول خدا]]{{صل}} دلالت دارد و بـنا بر اتفاق همه مـسلمانان، کـسی برای امامت متعین است کـه بـافضیلت‌تر باشد و این حقیقتی است که حتی اشخاص متعصبی چون [[ابن تیمیه]] نـیز بـدان [[اقرار]] و [[اذعان]] دارند. <ref>رک: عـلامه حـلی، منهاج الکرامة، ج6، ص475 و ج9، ص228</ref>.<ref>میلانی، سیدعلی؛ غلامی، اصغر، مقاله: دلالت آیه مباهله بر خلافت بلافصل امیرالمؤمنین{{ع}}، نشریه امامت پژوهی، پاییز 1390 - شماره3</ref>
-==== جهات [[افضلیت امیرالمؤمنین]]{{ع}}: ====
-#'''[[برتری بر پیامبران]] اُولوالعَزم:''' [[امام صادق]]{{ع}} درباره [[برتری امیرالمؤمنین]]{{ع}} بر [[پیامبران]] [[اولی‌العزم]]{{عم}} به [[آیه]] ۱۴۵ [[سوره اعراف]] و آیه ۶۳ [[سوره زخرف]] استناد می‌کند. این [[آیات]]، [[علوم]] نازل شده بر [[حضرت موسی]] و [[عیسی]]{{عم}} را محدود می‌دانند. در مقابل، امیرالمومین{{ع}} عالم به کتابی قلمداد شده است که همه چیز در آن وجود دارد. <ref>استرآبادی، تأویل الآیات الظاهره، ۱۴۰۹ق، ص۲۴۳-۲۴۴</ref>
-#'''[[برتری]] بر سلیمان:''' به گفته امام صادق{{ع}} [[حضرت سلیمان]] {{ع} تنها یک حرف از اسم اعظم در اختیار داشت اما اهل‌بیت{{عم}} همه [[علم کتاب]] را در [[اختیار]] دارند <ref>حویزی، تفسیر نور الثقلین، ۱۴۱۵ق، ج۲، ص۵۲۴</ref>
-#'''برتری بر [[آصف بن برخیا]]:''' [[امام علی]]{{ع}} با استفاده از آیه‌ ۴۰ [[سوره نمل]] و با استناد به آیه آخر [[سوره رعد]]، خود را [[برتر]] از آصف بن برخیا که مقدار کمی از علم کتاب در نزد او بود، معرفی می‌کند <ref>طبری آملی، نوادر المعجزات، ۱۴۲۷ق، ص۸۹ </ref> و خود را عالم به همه کتاب‌هایی که بر پیامبران نازل شده است، قلمداد می‌کند. <ref>قمی، تفسیر القمی، ۱۳۶۳ش، ج۱، ص۳۶۷</ref>
-# '''[[برتری]] بر [[ملائکه]]''': [[امیرمؤمنان]]{{ع}} می‌فرماید: به [[رسول خدا]]{{صل}} عرض کردم: آیا شما [[برتر]] هستید یا [[جبرئیل]]؟ رسول خدا{{صل}} فرمود: <ref>«یا علی، إنّ الله تبارک و تعالی فضّل أنبیائه المرسلین علی ملائکته المقرّبین، و فضّلنی علی جمیع النبیّین و المرسلین و الفضل بعدی لک یا علی و للأئمة من بعدک؛ و إنّ الملائکة لخدّامنا» صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۳۷، ح۲۲.</ref> «[[یا علی]]، [[خداوند متعال]]، [[انبیا]] و [[فرشتگان]] خود را بر فرشته‌های [[مقرب]] برتری داده است و من را بر همه انبیا و فرشتگان [[فضیلت]] داده است و بعد از من، فضیلت و برتری از آنِ تو و [[امامان]] بعد از تو است، و فرشته‌ها خدمت‌گزاران ما هستند»<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه امامت و ولایت با محمد هادی فرقانی</ref>
-#'''برتری بر سایر مسلمانان:''' فـخر رازی نیز بـه دلالت [[آیه]] بر [[افضلیت امیرالمؤمنین]]{{ع}} از سایر [[مسلمانان]] توجه دارد؛ لذا در این زمینه خدشه نمی‌کند اما در عوض وی در استدال مـرحوم حمصّی مناقشه می‌‌کند. <ref>تفسیر النیسابوری، هامش الطبری، ج3، ص214 ـ 215 </ref> محمود بن حسن [[حمصی]] با استناد بـه آیـه مـبارکه [[مباهله]] افضلیت امیرالمؤمنین{{ع}} بر تمام [[انبیا]] جز [[خاتم الانبیاء]]{{صل}} را [[اثبات]] می‌‌کند.<ref>میلانی، سیدعلی؛ غلامی، اصغر، مقاله: دلالت آیه مباهله بر خلافت بلافصل امیرالمؤمنین{{ع}}، نشریه امامت پژوهی، پاییز 1390 - شماره3</ref>
-=== دلالت بر [[امامت بلافصل]] امام علی{{ع}} ===
-یکی از [[ادله امامت]] و [[خلافت بلافصل]] امـیرالمؤمنین عـلیه السـلام نـزول آیـه [[مباهله]] در [[شأن]] آن حـضرت اسـت. [[حضرت امام رضا]]{{ع}} این [[آیه شریفه]] را از جهت دلالت بر [[امامت]] [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} بـهترین و روشـن‌تـرین [[آیه]] در [[قرآن]] معرفی کرده و [[عالمان شیعه]] نـیز بـه تـبعیت از امـام خـویش بـرای [[اثبات امامت]] و [[خلافت بلافصل امیرالمؤمنین]]{{ع}} به این آیه [[استدلال]] می‌‌کنند.
-به عنوان نمونه: [[شریف مرتضی]]، [[روایت]] استناد [[امام رضا]]{{ع}} به [[آیه مباهله]] را به نقل از [[شیخ مفید]] آورده است <ref>علم الهدی، الفصول المختارة، ص38</ref> که بر اساس آن، حضرت امام رضا{{ع}} با استناد به آیه شریفه مباهله و [[عمل ]] [[رسول خدا]]{{صل}} پس از نـزول آن، ثـابت می‌‌کند که [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نفس [[پیامبر]] و با [[فضیلت]] ترینِ [[خلق]] [[خدا]] پس از [[رسول اکرم]]{{صل}} است و بدین صورت وجه دلالت آیه را بر امامت و خلافت بلافصل امیرالمؤمنین {ع}} بـیان مـی‌فرماید.
-شیخ مفید نیز پس از بیان [[داستان مباهله]]، به منزله نفس [[رسول الله]] بودنِ امیرالمؤمنین{{ع}} را نشانة نهایت فضیلت و [[مساوات]] ایشان بـا پیـامبر{{صل}} در [[کمالات]] و [[عصمت]] دانسته و یادآور شده اسـت کـه [[خداوند]] امیرالمؤمنین و [[همسر]] و فرزندنش{{عم}} را [[حجت]] پیامبر{{صل}} و [[برهان]] دینش قرار داده است و این فضیلتی است که احدی از این [[امت]] در آن با ایشان شراکت ندارد. <ref>رک: مفید، الارشاد،ج1، ص169</ref>. [[سید مرتضی]] نـیز بـه همین صورت استدلال مـی کـند.[<ref> علم الهدی، الشافی، ج2، ص254</ref>
-[[شیخ طوسی]] آیه مباهله را یکی از شواهدی می‌‌داند که با آن بر [[فضیلت امیرالمؤمنین]]{{ع}} استدلال می‌‌شود.<ref>طوسی، تلخیص الشافی، ج3، ص6 و 7</ref>
-[[اربلی]]، [[بیاضی]]، [[خواجه طوسی]] و [[علامه حلی]] و نیز دیگر [[عالمان]] شـیعه در هـر دوره با استناد به آیه مباهله به همین صورت بر [[افضلیت امیرالمؤمنین]]{{ع}} و امامت و خلافت بلافصل ایشان استدلال کرده‌اند.<ref>رک: اربلی، کشف الغمّة، ج1، ص233؛ نباطی العـاملی، الصراط المستقیم، ج1، ص210؛ علامه حلی، کشف المراد، ص304.</ref>
-'''خلاصه استدلال به آیه مباهله'''
-این آیه [[نصّ]] است در امـامت حـضرت امیرالمؤمنین{{ع}}؛ زیرا به روشنی بر مساوات میان [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و امیرالمؤمنین{{ع}} دلالت دارد و چون رسول خدا{{صل}} [[اولی به تصرف]] است، پس مساویِ او یعنی [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} نـیز اولی بـه [[تصرف]] خواهد بود. مساوی بودن [[پیامبر]]{{صل}} با [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نیز از آنجا استفاده می‌‌شود کـه خـداوند امیرالمؤمنین{{ع}} را نفس پیامبر{{صل}} معرفی کرده است. نفس شیء به مـعنای خـود شـیء است اما از آنجا که [[خداوند]] به پیامبر دستور می‌‌دهد که نفس خود را برای مـباهله دعوت کن، روشن می‌‌شود که مراد از نفس پیامبر{{صل}} شخصی غیر از خود آن حـضرت است؛ زیرا [[دعوت]] کـننده کـسی است که دیگری را دعوت کند و دعوت شخص از خویشتن بی‌معناست؛ در نتیجه «نفس» در این [[آیه]] در معنای [[حقیقی]] به کار نرفته و معنای مجازی آن مراد است. در معنای مجازی نیز «[[اقرب]] المجازات» در نظر گرفته مـی شود و اقرب المجازات به [[حقیقت]]، [[مساوات]] است. پس باید گفت طبق [[نص]] [[آیه مبارکه]] [[مباهله]]، امیرالمؤمنین{{ع}} در جمیع [[کمالات]] ـ به جز [[نبوت]] ـ با [[رسول خدا]]{{صل}} مساوی است و از آنجا که رسـول خـدا{{صل}} [[اولی به تصرف]] هستند، این [[مقام]] برای امیرالمؤمنین{{ع}} نیز ثابت خواهد شد؛ همین طور دیگر کمالات رسول خدا{{صل}} مانند [[عصمت]]، [[افضلیت]] و... نیز برای امیرالمؤمنین{{ع}} ثـابت می‌شود.<ref>میلانی، سیدعلی؛ غلامی، اصغر، مقاله: دلالت آیه مباهله بر خلافت بلافصل امیرالمؤمنین{{ع}}، نشریه امامت پژوهی، پاییز 1390 - شماره3</ref>
 === دلالت بر علم امام علی به تمام قرآن ===
@@ خط ۱۰۸: / خط ۷۴: @@
 اهمیت این [[آیه]] از آن جهت است که در [[سوره مبارکه نمل]] [[آیه]] 40، از [[وصیّ]] سلیمانِ [[نبی]]{{ع}} یعنی [[آصف بن برخیا]]، به عنوان کسی یاد شده که دارای «عِلْمٌ مِنْ الْکتَابِ» است؛ یعنی او فقط دارای بخشی از [[دانش]] کتاب است (به دلیل تبعیضیه بودن «مِن») ولی درعین حال توانست [[تخت بلقیس]] را از فاصله‌ای طولانی پیش از چشم برهم زدن سلیمان نبی{{ع}} نزد او حاضر سازد. پس اگر آصف بن برخیا با داشتن بخشی از دانش کتاب توانست تخت بلقیس را از آن راه دور حاضر نماید، مصداق «وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکتَابِ» در آیه آخر [[سوره رعد]] باید کسی باشد که از علمِ به مراتب افزون‌تر برخوردار باشد. <ref>{{متن قرآن|قَالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتَابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ۚ فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قَالَ هَٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ ۖ وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ}}، «کسی که دانشی از کتاب [لوح محفوظ] نزد او بود گفت: من آن را پیش از آنکه پلک دیده ات به هم بخورد، نزد تو می آورم. [و آن را در همان لحظه آورد]. پس هنگامی که سلیمان تخت را نزد خود پابرجا دید، گفت: این از فضل و احسان پروردگار من است، تا مرا بیازماید که آیا سپاس گزارم یا بنده ای ناسپاسم؟ و هر کس که سپاس گزاری کند، به سود خود سپاس گزاری می کند و هر کس ناسپاسی ورزد، [زیانی به خدا نمی رساند]؛ زیرا پروردگارم بی نیاز و کریم است» سوره نمل، آیه40</ref>.<ref>حسین غفوریان، مقاله بررسی مصداق آیه «وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکتاب» از منظر فریقین، سایت مرکز حقایق اسلامی</ref>.
-=== دلالت بر مقامات ویژه امام علی {{ع}} ===
-=== دلالت بر حقانیت تشیع ===
-=== دلالت بر اینکه حسنین {{عم}} فرزندان رسول خدا {{صل}} هستند ===
 === نکته مهم در دلالت [[آیه]] ===
@@ خط ۱۱۷: / خط ۷۹: @@
 == دیدگاه [[فریقین]] در [[آیه]] ==
-== [[احتجاجات]] [[معصومین]]{{ع}} به [[آیه مباهله]] ==
-== مناقشات [[اهل سنت]] بر آیه مباهله ==
-=== مناقشات [[ابن تیمیه حرانی]] ===
-=== مناقشات [[فخر رازی]] ===
-=== مناقشات [[شیخ محمد عبده]] ===
-=== مناقشات [[ابوحیان اندلسی]] ===
-=== مناقشات [[عبدالعزیز دهلوی]] ===
 == پرسش‌های وابسته ==