|
|
| خط ۱۰۶: |
خط ۱۰۶: |
| قبل از [[مالک اشتر]]، [[محمد بن ابیبکر]] [[کارگزار مصر]] بود و در تصمیمگیریهای متعددی دچار مشکل شده بود و از حضرت خواست تا وی را [[راهنمایی]] کند. | | قبل از [[مالک اشتر]]، [[محمد بن ابیبکر]] [[کارگزار مصر]] بود و در تصمیمگیریهای متعددی دچار مشکل شده بود و از حضرت خواست تا وی را [[راهنمایی]] کند. |
| شاید یکی از انگیزههای [[نگارش]] این نامه علاوه بر [[موقعیت اجتماعی]] مالک و [[محبوبیت]] وی نزد [[امیرالمؤمنین]] به خاطر موقعیت [[مصر]] و اهمیت آن و مشکلاتی بود که [[کارگزار]] سابق در اداره آن بدان دچار شده بود؛ لذا امام این نامه را برای مالک نگاشت تا به خوبی از عهده [[انجام وظیفه]] برآید.<ref>[[محسن عباسنژاد|عباسنژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۴۰.</ref> | | شاید یکی از انگیزههای [[نگارش]] این نامه علاوه بر [[موقعیت اجتماعی]] مالک و [[محبوبیت]] وی نزد [[امیرالمؤمنین]] به خاطر موقعیت [[مصر]] و اهمیت آن و مشکلاتی بود که [[کارگزار]] سابق در اداره آن بدان دچار شده بود؛ لذا امام این نامه را برای مالک نگاشت تا به خوبی از عهده [[انجام وظیفه]] برآید.<ref>[[محسن عباسنژاد|عباسنژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۴۰.</ref> |
|
| |
| ==سرفصلهای قانون اساسی حکومت علوی==
| |
| علی{{ع}} در این فرمان مانند سایر مکاتیب و [[خطبهها]] سخن را با [[نام خدا]] و توصیه به [[طاعت]] و [[تقوا]] آغاز میکند و مالک را به ضبط نفس و خودداری در برابر [[طغیان]] [[هوس]] دستور میدهد و او را به [[مروت]] و [[انصاف]] و [[پرهیز]] از [[ستمکاری]] توصیه میکند.
| |
| در بخش دیگری از این نامه روابط متقابل [[حاکمیت]] و [[مردم]] تبیین میگردد. امام، مالک را به [[نیکوکاری]] با مردم توصیه میکند و از او میخواهد تا [[قلب]] خود را سرشار از [[محبت]] و [[عطوفت]] به مردم گرداند. از او میخواهد تا به مردم [[اعتماد]] داشته باشد و به آنها بیش از همه توجه کند و [[ارتباط مستقیم]] خود را با مردم همواره [[حفظ]] کند.
| |
| در بخش دیگری از این [[نامه]] [[سازمان]] [[حکومت اسلامی]] و سلسله مراتب آن و [[وظایف]] [[حاکمیت]] نسبت به هر یک از آنها بیان میشود. [[امام]] از مالک میخواهند تا به [[سازماندهی]] [[حکومت]] خویش بپردازد و به تفکیک، وظایف هر یک از قوای قضائیه و مجریه و نیز ارتشیان را بیان میکند امام، [[جامعه]] را به [[سپاهیان]]، نویسندگان، بخشهای عمومی و خصوصی دادرسان، مأموران دولتی، پیشکاران [[دارایی]]، [[بازرگانان]]، پیشهوران، [[صنعتگران]] و قشر آسیبپذیر تفکیک میکنند، سپس شرح وظایف هر یک، و شرایط [[گزینش]] آنها را به تفصیل بیان میکنند.
| |
|
| |
| در قسمتی دیگر از این نامه به [[روابط خارجی]] و پیمانهای منطقهای و [[آداب جنگ]] و [[صلح]] پرداخته میشود. همچنین راهکارهایی برای بهبود [[رفاه عمومی]] و [[توسعه اقتصادی]] بیان میگردد.
| |
| این نامه و نامههای دیگری که [[خط مشی]] [[کارگزاران]] را مشخص میکند نشان میدهد که [[حضرت علی]]{{ع}} تا چه حد به برنامهریزی و عمل بر اساس برنامهریزی و دستورالعمل قبلی اهمیت میدهند.
| |
| نحوه [[مکاتبات]] کارگزاران با حضرت علی{{ع}} و [[مشاوره]] آنها با حضرت در امورات مختلف نشان میدهد که آنها نسبت به [[هماهنگی]] و عمل بر اساس خط مشی کلی ارائه شده توسط آن حضرت توجیه شده بودند.
| |
|
| |
| نکته قابل توجه دیگری که در برنامههای حضرت علی{{ع}} دیده میشود، انطباق این برنامهها با توصیههای پیشرفته [[دانش مدیریت]] در زمینه برنامهریزی است. در برنامههای حضرت علی{{ع}} [[هدفها]] به طور کامل و روشن مشخص شده است.
| |
| برنامهها ساده، روان و به [[سهولت]] قابل [[فهم]] میباشد. همچنین [[مخاطبین]] هر بخش بهطور دقیق مشخص، و وظایف هر کس کاملاً تفکیک شده است.
| |
| [[برنامهریزیها]] بر مبنای واقعیتها و امکانات موجود میباشد و شرایط جامعه نیز در آن لحاظ شده است. همچنین امام توصیه ویژهای در این برنامه به [[رعایت]] زمانبندی داشتهاند و از [[کارگزار]] خود خواستهاند هر کاری را در [[زمان]] خودش انجام دهد. از سوی دیگر برنامه با شرایط جسمی و [[روحی]] افراد به گونهای هماهنگ شده است تا ضمن [[جلب رضایت]] آنها همه تواناییها و استعدادهای آنان نیز بهکار گرفته شود.
| |
| توجه به [[مردم]] و مردمسالاری از ویژگیهای عمده برنامههای حضرت است. امام از کارگزار خود میخواهد تا به جای نگاه به [[خواص]]، [[سیاست]] نگاه به مردم را در پیش گیرد. [[هماهنگی]] اجزای این برنامهها نیز از ویژگیهای دیگر آن بهشمار میرود.<ref>[[محسن عباسنژاد|عباسنژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۴۲.</ref>
| |
|
| |
|
| == جستارهای وابسته== | | == جستارهای وابسته== |
