کاربر:Ali/صفحه تمرین۲: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صحابه
| موضوع مرتبط = صحابه
| عنوان مدخل  = زهير بن عاصم بن حصين
| عنوان مدخل  = زهير بن عمرو هلالی
| مداخل مرتبط = [[زهير بن عاصم بن حصين در تاریخ اسلامی]]
| مداخل مرتبط = [[زهير بن عمرو هلالی در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
== آشنایی اجمالی ==
== آشنایی اجمالی ==
بر اساس نسبی که برای جد وی [[حصین بن مشمت]]، آورده‌اند، او از تیره [[عبدالعزی بن کعب]] از [[زیدمناة بن تمیم]]، از [[اد بن طابخه]]، از [[مضر]] بود<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۲۰.</ref>. برخی منابع وی را در شمار [[صحابه]] آورده و گفته‌اند: از وی در خبری مربوط به جدش یاد شده است<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۲۷؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۶.</ref>. در این خبر آمده است که جد وی، حصین بن مشمت، نزد [[رسول خدا]]{{صل}} رفت و با آن حضرت بر [[اسلام]] [[بیعت]] کرد و [[زکات]] مالش را پرداخت و رسول خدا{{صل}} نیز به او آب‌هایی بخشید به شرط آنکه مانع استفاده عمومی از آن [[آب‌ها]] و فواید آنها نشود، آنها را به فروش نرساند و درختان آنجا را قطع نکند و [[زهیر بن عاصم]] در این باره شعری سرود و [[افتخار]] کرد<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۹؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۸۴۴؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۹.</ref>؛ اما به نظر [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۴.</ref>، این خبر دلالتی بر اینکه وی نزد رسول خدا{{صل}} آمده باشد، ندارد. به نظر می‌رسد او این اشعار را برای افتخار سروده است؛ اگرچه آن [[زمان]] را [[درک]] نکرده باشد. با این حال بر اساس برخی منابع وی نزد رسول خدا آمده است<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۴.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «زهير بن عاصم بن حصين»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۴۰۲.</ref>
برخی نسبت او را هلالی، از [[بنی هلال]] بن [[عامر بن صعصعة]] بن معاویه<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۷۳.</ref> و برخی نسبت او را نصری، از [[بنی نصر]] بن معاویه<ref>ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.</ref> آورده‌اند که هر دو [[نسب]] به [[هوازن]] می‌رسد<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۷۰-۲۷۳.</ref>. همچنین برخی نسبت [[باهلی]] به او داده‌اند<ref>ر.ک: ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.</ref>. محل [[سکونت]] وی در [[بصره]] بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۵۶؛ ج۷، ص۵۶؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۲۲.</ref>. به همین جهت به او [[بصری]] هم نسبت داده‌اند<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۸۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.</ref> به نقل از [[عسکری]] می‌گوید: خانه‌ای در بصره داشت. [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۵۶.</ref> محل سکونت وی را در (محله) [[بنی‌کلاب]] دانسته با آنکه [[زهیر]] از آنان نبوده است.
 
زهیر تنها یک [[روایت]]<ref>بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۵۰۸.</ref> درباره [[نزول]] [[آیه انذار]] نقل کرده است<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۲۴؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۳، ص۳۰۰.</ref>. وی می‌گوید: وقتی [[آیه]] {{متن قرآن|وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ ٱلْأَقْرَبِينَ}}<ref>«و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!» سوره شعرا، آیه 214.</ref> نازل شد، [[رسول خدا]]{{صل}} بر بلندای صخره‌ای رفت و فریاد زد: ای [[فرزندان عبدالمطلب]] من [[بیم دهنده]] به شما هستم، همانا مثل من و شما، مثل آن مردی است که [[دشمن]] را می‌بیند و می‌رود تا خانواده‌اش را [[حفظ]] کند و [[آگاه]] کند، می‌ترسد که دشمن به سوی خانواده‌اش [[سبقت]] بگیرد و فریاد یا صباحاه سر می‌دهد که نزد شما آمدم<ref>احمد بن حنبل، مسند، ج۵، ص۶۰؛ مسلم، صحیح، ج۱، ص۱۳۴؛ ابن ابی‌عاصم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۱۲۴؛ طبری، تاریخ، ج۱۹، ص۱۴۶.</ref>.
 
با وجود نقل این روایت از سوی وی در [[صحابی]] بودن او [[اختلاف]] است؛ بیشتر [[صحابه‌نگاران]] متقدم به استناد نقل همین [[حدیث]]، نام او را در شمار [[صحابه]] آورده‌اند<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۲۲؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.</ref>؛ اما ابن حجر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.</ref> ضمن آوردن نام [[زهیر]] در قسم چهارم [[الاصابه]] (توهمات)، به نقل از [[ابن سکن]] می‌گوید: [[بخاری]] [[صحابی]] بودن [[زهیر]] را به دلیل اینکه در [[متن حدیث]] نقل شده از سوی وی، به شنیدن از خود [[پیامبر]]{{صل}} تصریح نشده، قبول نکرده است. همچنین [[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۶۳.</ref> [[روایات]] او را [[مرسل]] می‌داند. [[ابوعثمان]] [[نهدی]] از او [[روایت]] کرده است<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۷.</ref> و [[مزی]]<ref>مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۱۱.</ref> روایت او را عالی‌السند (روایتی که تعداد افراد حاضر در سند کم باشد) دانسته است.<ref>[[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «زهير بن عمرو هلالی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۴۰۴.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
* [[بنی‌سعد]] (قبیله)
* [[بجیله]] (قبیله)
* [[بنی‌جشم (ابهام‌زدایی)|بنی‌جشم]] (قبیله)
* [[ازد]] (قبیله)
* [[هوازن]] (قبیله)
* [[کبشه بنت زهیر]] (فرزند)
* [[عبدالله بن صرد جشمی]] (برادر)
* [[فارعه بنت منذر بن زهیر]] (نواده)
* [[زیاد بن صرد بن زهیر بن صرد]] (نواده)
* [[خالد بن ولید]] (پسرعمو)
* [[زینب بنت اصرم بن حارث بن سباق بن عبدالدار]] (همسر)
* [[عمرو بن زهیر]] (فرزند)
* [[عبدالله بن زهیر]] (فرزند)
* [[ایوب بن زهیر]] (فرزند)
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «زهير بن عاصم بن حصين»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «زهير بن عمرو هلالی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}



نسخهٔ ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۳۴

آشنایی اجمالی

برخی نسبت او را هلالی، از بنی هلال بن عامر بن صعصعة بن معاویه[۱] و برخی نسبت او را نصری، از بنی نصر بن معاویه[۲] آورده‌اند که هر دو نسب به هوازن می‌رسد[۳]. همچنین برخی نسبت باهلی به او داده‌اند[۴]. محل سکونت وی در بصره بود[۵]. به همین جهت به او بصری هم نسبت داده‌اند[۶]. ابن حجر[۷] به نقل از عسکری می‌گوید: خانه‌ای در بصره داشت. ابن سعد[۸] محل سکونت وی را در (محله) بنی‌کلاب دانسته با آنکه زهیر از آنان نبوده است.

زهیر تنها یک روایت[۹] درباره نزول آیه انذار نقل کرده است[۱۰]. وی می‌گوید: وقتی آیه ﴿وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ ٱلْأَقْرَبِينَ[۱۱] نازل شد، رسول خدا(ص) بر بلندای صخره‌ای رفت و فریاد زد: ای فرزندان عبدالمطلب من بیم دهنده به شما هستم، همانا مثل من و شما، مثل آن مردی است که دشمن را می‌بیند و می‌رود تا خانواده‌اش را حفظ کند و آگاه کند، می‌ترسد که دشمن به سوی خانواده‌اش سبقت بگیرد و فریاد یا صباحاه سر می‌دهد که نزد شما آمدم[۱۲].

با وجود نقل این روایت از سوی وی در صحابی بودن او اختلاف است؛ بیشتر صحابه‌نگاران متقدم به استناد نقل همین حدیث، نام او را در شمار صحابه آورده‌اند[۱۳]؛ اما ابن حجر[۱۴] ضمن آوردن نام زهیر در قسم چهارم الاصابه (توهمات)، به نقل از ابن سکن می‌گوید: بخاری صحابی بودن زهیر را به دلیل اینکه در متن حدیث نقل شده از سوی وی، به شنیدن از خود پیامبر(ص) تصریح نشده، قبول نکرده است. همچنین ابن حبان[۱۵] روایات او را مرسل می‌داند. ابوعثمان نهدی از او روایت کرده است[۱۶] و مزی[۱۷] روایت او را عالی‌السند (روایتی که تعداد افراد حاضر در سند کم باشد) دانسته است.[۱۸]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۷۳.
  2. ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.
  3. ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۷۰-۲۷۳.
  4. ر.ک: ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.
  5. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۵۶؛ ج۷، ص۵۶؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۲۲.
  6. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۸۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.
  7. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.
  8. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۵۶.
  9. بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۵۰۸.
  10. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۲۴؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۳، ص۳۰۰.
  11. «و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!» سوره شعرا، آیه 214.
  12. احمد بن حنبل، مسند، ج۵، ص۶۰؛ مسلم، صحیح، ج۱، ص۱۳۴؛ ابن ابی‌عاصم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۱۲۴؛ طبری، تاریخ، ج۱۹، ص۱۴۶.
  13. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۲۲؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۲۹.
  14. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۶.
  15. ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۶۳.
  16. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۷.
  17. مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۱۱.
  18. مرادی‌نسب، حسین، مقاله «زهير بن عمرو هلالی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۰۴.