آیه مسئولون: تفاوت میان نسخه‌ها

۵٬۵۱۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۵
خط ۴۴: خط ۴۴:
== روایات [[فریقین]] ==
== روایات [[فریقین]] ==
=== [[روایات شیعه]] ===
=== [[روایات شیعه]] ===
در منابع تفسیری، حدیثی و کلامی شیعه روایات متعددی از طرق مختلف در تفسیر آیه مذکور نقل شده که همگی شان نزول آیه را ولایت امیرالمومنین {{ع}} و یا محبت اهل بیت{{عم}} می‌دانند
در منابع تفسیری، حدیثی و کلامی شیعه روایات متعددی از طرق مختلف در تفسیر آیه مذکور نقل شده که همگی شان نزول آیه را ولایت امیرالمومنین {{ع}} و یا محبت اهل بیت{{عم}} می‌دانند. در ادامه به ذکر چند نمونه از این روایات می‌پردازیم.


==== [[روایت]] [[ابن عباس]] ====
==== [[روایت]] [[ابن عباس]] ====
خط ۵۸: خط ۵۸:


{{متن حدیث|أَخْرَجَ الدَّیْلَمِیُّ عَنْ أَبِی‌سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ أَنَّ النَّبِیَّ قَالَ: {{متن قرآن|وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ}} أَیْ عَنْ وَلَایَهًِْ عَلِیٍّ (وَ أَهْلِ الْبَیْتِ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَی أَمَرَ نَبِیَّهُ أَنْ یُعَرِّفَ الْخَلْقَ أَنَّهُ لَا یَسْأَلُ عَنْ تَبْلِیغِ الرِّسَالَهًِْ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّهًَْ فِی الْقُرْبی وَ الْمَعْنَی أَنَّهُمْ یُسْأَلُونَ هَلْ وَالَوْهُمْ حَقَّ الْمُوَالَاهًِْ کَمَا أَوْصَاهُمُ النَّبِیُّ أَمْ أَضَاعُوهَا وَ أَهْمَلُوهَا فَتَکُونَ عَلَیْهِمُ الْمُطَالَبَهًُْ وَ التَّبِعَهًُْ}} <ref>برازش، علیرضا، تفسیر اهل بیت{{عم}}، ج۱۲، ص۵۹۰؛ مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار، ج۳۶، ص۷۸</ref> دیلمی از ابوسعید خدری روایت کرده است که [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: این [[آیه]] {{متن قرآن|وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ}} یعنی در برابر [[ولایت علی]] و [[اهل بیت]] مسؤل هستند و این بدان جهت است که [[خدای تعالی]] به پیغمبرش دستور داد [[خطاب]] به [[مردم]] بفهماند: بابت [[تبلیغ رسالت]] پاداشی درخواست نمی‌کند مگر دل‌بستن به [[محبّت]] [[خویشاوندان]] آن حضرت و معنای این [[کلام]] آن است که از ایشان سؤال می‌شود آیا [[حق]] [[موالات]] را آن�گونه که پیامبر سفارش فرمود، درباره‌ آنان به جا آوردند یا اینکه آن را تباه ساخته و توجهی بدان ننمودند که در این صورت باید پاسخگو باشند و تبعات آن را بپذیرند.
{{متن حدیث|أَخْرَجَ الدَّیْلَمِیُّ عَنْ أَبِی‌سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ أَنَّ النَّبِیَّ قَالَ: {{متن قرآن|وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ}} أَیْ عَنْ وَلَایَهًِْ عَلِیٍّ (وَ أَهْلِ الْبَیْتِ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَی أَمَرَ نَبِیَّهُ أَنْ یُعَرِّفَ الْخَلْقَ أَنَّهُ لَا یَسْأَلُ عَنْ تَبْلِیغِ الرِّسَالَهًِْ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّهًَْ فِی الْقُرْبی وَ الْمَعْنَی أَنَّهُمْ یُسْأَلُونَ هَلْ وَالَوْهُمْ حَقَّ الْمُوَالَاهًِْ کَمَا أَوْصَاهُمُ النَّبِیُّ أَمْ أَضَاعُوهَا وَ أَهْمَلُوهَا فَتَکُونَ عَلَیْهِمُ الْمُطَالَبَهًُْ وَ التَّبِعَهًُْ}} <ref>برازش، علیرضا، تفسیر اهل بیت{{عم}}، ج۱۲، ص۵۹۰؛ مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار، ج۳۶، ص۷۸</ref> دیلمی از ابوسعید خدری روایت کرده است که [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: این [[آیه]] {{متن قرآن|وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ}} یعنی در برابر [[ولایت علی]] و [[اهل بیت]] مسؤل هستند و این بدان جهت است که [[خدای تعالی]] به پیغمبرش دستور داد [[خطاب]] به [[مردم]] بفهماند: بابت [[تبلیغ رسالت]] پاداشی درخواست نمی‌کند مگر دل‌بستن به [[محبّت]] [[خویشاوندان]] آن حضرت و معنای این [[کلام]] آن است که از ایشان سؤال می‌شود آیا [[حق]] [[موالات]] را آن�گونه که پیامبر سفارش فرمود، درباره‌ آنان به جا آوردند یا اینکه آن را تباه ساخته و توجهی بدان ننمودند که در این صورت باید پاسخگو باشند و تبعات آن را بپذیرند.
==== [[روایت]] [[عبدالله ابن عباس]] از [[پیامبر]] در [[معراج]] ====
{{متن حدیث|سُلَیْمَانُ‌ بْنُ‌ مِهْرَانَ قَالَ حَدَّثَنَا جَابِرٌ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ‌ بْنُ‌ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ قَالَ: لَمَّا عُرِجَ بِی إِلَی السَّمَاءِ رَأَیْتُ عَلَی بَابِ الْجَنَّهًِْ مَکْتُوباً لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ، عَلِیٌّ وَلِیُّ اللَّهِ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ سِبْطَا رَسُولِ اللَّهِ وَ فَاطِمَهًُْ الزَّهْرَاءُ صَفْوَهًُْ اللَّهِ وَ عَلَی نَاکِرِهِمْ وَ بَاغِضِهِمْ لَعْنَهًُْ اللَّهِ تَعَالَی. قِیلَ: إِنَ رَسُولَ اللَّهِ کَانَ جَالِساً ذَاتَ یَوْمٍ وَ عِنْدَهُ الْإِمَامُ عَلِیُّ‌ بْنُ‌ أَبِیطَالِبٍ إِذْ دَخَلَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ فَأَخَذَهُ النَّبِیُّ وَ أَجْلَسَهُ فِی حَجْرِهِ وَ قَبَّلَ بَیْنَ عَیْنَیْهِ وَ قَبَّلَ شَفَتَیْهِ وَ کَانَ لِلْحُسَیْنِ سِتُّ سِنِینَ، فَقَالَ عَلِیٌّ: یَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُحِبُّ وَلَدِیَ الْحُسَیْنَ؟ قَالَ النَّبِیُّ: وَ کَیْفَ لَا أُحِبُّهُ وَ هُوَ عُضْوٌ مِنْ أَعْضَائِی! فَقَالَ عَلِیٌّ: یَا رَسُولَ اللَّهِ أَیُّمَا أَحَبُّ إِلَیْکَ أَنَا أَمِ الْحُسَیْنُ؟ فَقَالَ الْحُسَیْنُ: یَا أَبَتَا مَنْ کَانَ أَعْلَی شَرَفاً کَانَ أَحَبَّ إِلَی النَّبِیِّ{{صل}} وَ أَقْرَبَ إِلَیْهِ مَنْزِلَهًًْ قَالَ عَلِیٌّ لِوَلَدِهِ: أَتُفَاخِرُنِی یَا حُسَیْنُ؟ قَالَ: نَعَمْ یَا أَبَتَاهْ إِنْ شِئْتَ فَقَالَ لَهُ الْإِمَامُ عَلِیٌّ یَا حُسَیْنُ أَنَا أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ... أَنَا الَّذِی قَالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی فِیَّ وَ فِی عَدُوِّی: {{متن قرآن|وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ}} أَیْ عَنْ وَلَایَتِی یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ. أَنَا النَّبَأُ الْعَظِیمُ الَّذِی أَکْمَلَ اللَّهُ تَعَالَی بِهِ الدِّینَ یَوْمَ غَدِیرِ خُمٍّ وَ خَیْبَر}} <ref>برازش، علیرضا، تفسیر اهل بیت{{عم}}، ج۱۲، ص۵۹۰؛ الفضایل، ص۸۳</ref> از ابن‌ عبّاس روایت شده است که پیامبر{{صل}} فرمود: هنگامی‌که به [[آسمان]] برده شدم دیدم که روی درب [[بهشت]] نوشته بود: «خدایی جز [[الله]] نیست و محمد، [[رسول خدا]] و علی، [[ولی خدا]] و حسن و حسین، نوه‌های رسول خدا و [[فاطمه زهرا]]، برگزیده‌ خداست. [[لعنت خدا]] بر منکرین و [[دشمنان]] آنها»! گفته شده روزی [[رسول خدا]] نشسته بود و [[امام]] علی‌ بن‌ ابیطالب نزد او حاضر بود که ناگهان حسین‌ بن‌ علی وارد شد. [[پیامبر]] او را گرفت و در دامنش نشاند و میان دو چشمش و لبهایش را بوسید و و حسین آن [[وقت]] شش سال داشت. علی گفت: «ای رسول خدا! آیا فرزندم حسین را [[دوست]] داری»؟ پیامبر فرمود: «چگونه او را دوست نداشته باشم!؟ و حال آنکه او عضوی از اعضای من است». علی گفت: «ای رسول خدا کدامیک نزد شما محبوبتریم. من یا حسین»؟ حسین گفت: «ای پدر من! آنکه شرافتش بیشتر است، نزد رسول خدا محبوبتر است و جایگاه نزدیکتری نسبت به او دارد». علی به فرزندش فرمود: «ای حسین آیا به من [[مفاخره]] می‌کنی؟ به اینکه هر یک از ما ویژگی‌های برجسته‌ خود را بیان‌کند»!؟ گفت: «بله پدر [[جان]] اگر بخواهی»! [[امام علی]] به او فرمود: «ای حسین من [[امیرالمؤمنین]] هستم... من همان کسی هستم که [[خداوند]] تبارک‌ و تعالی در [[شأن]] من و شأن [[دشمن]] من فرمود: {{متن قرآن|وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ}} یعنی از [[ولایت]] من در [[روز قیامت]] [بازپرسی می‌شوند]. من آن خبر بزرگی هستم که [[خداوند تعالی]] در [[روز غدیر خم]] و [[خیبر]] دینش را با آن کامل کرد».


=== روایات [[عامه]] ===
=== روایات [[عامه]] ===
۱۳٬۸۱۶

ویرایش