←شأن نزول آیه
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
در تفسیر '''روض الجنان'''، ذیل [[آیه کریمه]] {{متن قرآن|وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئولُونَ}}، به روایتی از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} اشاره شده است که فرمودند: «فردای [[قیامت]] رها نکنند هیچکس را که قدم از قدم بردارد تا از او از پنج چیز بپرسند: {{متن حدیث|عن شبابه فیما أبلاه و عن عمره فیما أفناه و عن ماله من أین اکتسبه و أین وضعه و ماذا عمل فیما علم}} <ref>از جوانیاش که در چه راهی صرف کرده و از عمرش که در چه راهی از دست داده و از مالش که از چه راهی به دست آورده و در چه راهی مصرف کرده و از عمل کردن بر طبق آنچه میدانسته</ref> و در [[روایت]] دیگر چنین آمده: {{متن حدیث|و عن ولایتنا اهل البیت}} <ref>ابوالفتوح رازی، روض الجنان و روح الجنان، ج۱۶، ص۱۸۴</ref>. در این روایت، [[آیه]] به [[ولایت]] «[[اهلالبیت]]» تعمیم یافته است که [[ولایت علی]]{{ع}} را نیز شامل میشود. همچنین پرسش از ولایت و چگونگی برخورد با [[حق ولایت]] و [[محبت]] ایشان، در کنار موضوعاتی مانند چگونگی گذراندن عمر و چگونگی کسب و استفاده [[مال]] قرار گرفته است. | در تفسیر '''روض الجنان'''، ذیل [[آیه کریمه]] {{متن قرآن|وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئولُونَ}}، به روایتی از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} اشاره شده است که فرمودند: «فردای [[قیامت]] رها نکنند هیچکس را که قدم از قدم بردارد تا از او از پنج چیز بپرسند: {{متن حدیث|عن شبابه فیما أبلاه و عن عمره فیما أفناه و عن ماله من أین اکتسبه و أین وضعه و ماذا عمل فیما علم}} <ref>از جوانیاش که در چه راهی صرف کرده و از عمرش که در چه راهی از دست داده و از مالش که از چه راهی به دست آورده و در چه راهی مصرف کرده و از عمل کردن بر طبق آنچه میدانسته</ref> و در [[روایت]] دیگر چنین آمده: {{متن حدیث|و عن ولایتنا اهل البیت}} <ref>ابوالفتوح رازی، روض الجنان و روح الجنان، ج۱۶، ص۱۸۴</ref>. در این روایت، [[آیه]] به [[ولایت]] «[[اهلالبیت]]» تعمیم یافته است که [[ولایت علی]]{{ع}} را نیز شامل میشود. همچنین پرسش از ولایت و چگونگی برخورد با [[حق ولایت]] و [[محبت]] ایشان، در کنار موضوعاتی مانند چگونگی گذراندن عمر و چگونگی کسب و استفاده [[مال]] قرار گرفته است. | ||
'''[[تفسیر جوامع الجامع]]'''، [[تأویل]] {{متن قرآن|إِنَّهُمْ مَسْئولُونَ}} به ملزم بودن در قبال پاسخ به پذیرش [[ولایت حضرت علی]]{{ع}} را به سعید بن [[جبیر]] و [[ابو سعید خدری]] نسبت داده است <ref>طبرسی، ۱۳۷۵: ۵/۲۸۱</ref> در تفسیر عزّ بن عبد [[السلام]]، یکی از مصادیق {{متن قرآن|مَسْئولُونَ}} در [[آیه شریفه]]، ولایت علی بنابیطالب{{ع}} عنوان شده است <ref>ابن عبد السلام، ۱۴۲۹: ۲/۱۳۴</ref> وی این مصداق از آیه را در کنار مصادیقی چون پرسش از توحید آورده است. نویسنده تفسیر [[جلاء]] الأذهان نیز در تطبیق آیه بر ولایت علی{{ع}}، به روایتی از سعید بن جبیر استناد کرده که بر اساس آن، سؤال این است که «آیا سؤال شونده تولّای علی{{ع}} را دارد؟» <ref>جرجانی، ۱۳۷۸: ۸/۱۰۶</ref> طبق این دیدگاه، [[ولایت]] حضرت با [[وجوب محبت]] ایشان [[ارتباط مستقیم]] یافته است. <ref>خلیلی، میثم، غفوری منش، محمد، بررسی چگونگی دلالت آیه 24 صافات بر ولایت امام علی{{ع}}، شیعه | '''[[تفسیر جوامع الجامع]]'''، [[تأویل]] {{متن قرآن|إِنَّهُمْ مَسْئولُونَ}} به ملزم بودن در قبال پاسخ به پذیرش [[ولایت حضرت علی]]{{ع}} را به سعید بن [[جبیر]] و [[ابو سعید خدری]] نسبت داده است <ref>طبرسی، ۱۳۷۵: ۵/۲۸۱</ref> در تفسیر عزّ بن عبد [[السلام]]، یکی از مصادیق {{متن قرآن|مَسْئولُونَ}} در [[آیه شریفه]]، ولایت علی بنابیطالب{{ع}} عنوان شده است <ref>ابن عبد السلام، ۱۴۲۹: ۲/۱۳۴</ref> وی این مصداق از آیه را در کنار مصادیقی چون پرسش از توحید آورده است. نویسنده تفسیر [[جلاء]] الأذهان نیز در تطبیق آیه بر ولایت علی{{ع}}، به روایتی از سعید بن جبیر استناد کرده که بر اساس آن، سؤال این است که «آیا سؤال شونده تولّای علی{{ع}} را دارد؟» <ref>جرجانی، ۱۳۷۸: ۸/۱۰۶</ref> طبق این دیدگاه، [[ولایت]] حضرت با [[وجوب محبت]] ایشان [[ارتباط مستقیم]] یافته است. | ||
[[استرآبادی]] در '''[[تأویل الآیات الظاهرة]]'''، پس از نقل روایتی از [[ابن عباس]] در [[تفسیر]] این [[آیه]] به [[ولایت امام علی]]{{ع}}، این [[تأویل]] از آیه را دال بر [[واجب]] بودن [[ولایت امیرالمؤمنین]]{{ع}} بر تمام [[خلق]] میداند و [[معتقد]] است آیه بر [[برتری]] حضرت بر تمام خلایق، جز حضرت خاتمالأنبیاء{{صل}}، دلالت واضح دارد <ref>حسینی استرآبادی، تاویل الآیات الظاهرة،ص۴۸۴</ref> تأکید این [[روایت تفسیری]] ذیل آیه بر برتری حضرت بر دیگران، با استناد به آیه ۲۴ [[صافات]] است. | |||
نویسنده '''[[تفسیر منهج الصادقین]]''' پس از بیان مصادیقی برای [[آیه کریمه]]، [[تفسیر آیه]] به [[ولایت علی]]{{ع}} را به [[مصحف]] [[ابن مسعود]] نسبت میدهد و معتقد است در مصحف وی اینگونه نوشته شده: {{متن قرآن|وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئولُونَ عن ولایة علی}}<ref>کاشانی، منهج الصادقین، ج۷، ص۴۶۴</ref> | |||
در تفسیر '''[[اثنیعشری]]''' نیز این معنا به ابن مسعود نسبت داده شده است <ref>شاه عبدالعظیمی، تفسیر اثنی عشری، ج۱۱، ص۱۱۲</ref> این توضیح خارج از آیه از نوع اضافات [[تفسیری]] یا [[تفسیر مزجی]] است که ذیل برخی [[آیات]] در بعضی از [[مصحفها]]، از جمله مصحف [[ابنمسعود]]، درج شده است. وی در ادامه نظریه، [[ابوسعید خدری]] و سعید بن [[جبیر]] را موافق این [[رأی]] تفسیری میداند و در [[تأیید]] این دیدگاه به [[روایت نبوی]]{{صل}} مذکور اشاره میکند که در [[روز قیامت]] از امور مختلف، از جمله ولایت امیرالمؤمنین{{ع}} و [[اهلبیت]]{{ع}}، پرسیده میشود. <ref>شاه عبدالعظیمی، تفسیر اثنی عشری، ج۱۱، ص۱۱۲</ref> | |||
ملافتح [[الله]] [[کاشانی]] نیز در دیگر تفسیر خود، تفسیر آیه به [[پرسش]] در روز قیامت از ولایت علی{{ع}} را ذیل آیه ۲۴ صافات، به ابن عباس و [[ابو سعید خدری]] ارجاع میدهد <ref>کاشانی، زبدة التفاسیر، ج۵، ص۵۴۷</ref> | |||
در '''[[تفسیر بیان السعادة]]'''، آیه ۲۴ صافات با آیات {{متن قرآن|عَمَّ یتَساءَلُونَ * عَنِ النَّبَإِ الْعَظیمِ}} <ref>سوره نبأ: آیات ۱ و ۲</ref> گره خورده است. این تفسیر هر دو آیه را مرتبط به ولایت امام علی{{ع}} میداند که در روز قیامت از آن پرسش میشود، سپس به [[حدیث شریف]] [[نبوی]]{{صل}} و [[امام باقر]]{{ع}} اشاره میکند که: [[بنده]] گامى برنمىدارد، مگر آنکه درباره چهار چیز از او سؤال میشود: از جوانىاش که در چه چیز صرف کرده، از عمرش که در چه چیز فنا کرده، از مالش که از کجا آورده و در کجا [[انفاق]] کرده، و از دوستى ما [[اهل بیت]]{{ع}} <ref>گنابادی، تفسیر بیان السعادة، ج۱۲، ص۲۱۵</ref>. طبق این [[تفسیر]] نیز [[پذیرش ولایت امام علی]]{{ع}} با [[وجوب محبت]] ایشان [[ارتباط مستقیم]] دارد. | |||
'''تفسیر [[عقود]] المرجان''' نیز پس از بیان دلالت [[آیه]] بر [[ولایت امیرالمؤمنین]]{{ع}} مینویسد: «زمانی که [[قیامت]] برپا میشود، در موقف [[صراط]] به هیچکس [[اجازه]] عبور داده نمیشود، مگر آنکه [[ولایت علی]]{{ع}} در قلبش وجود داشته باشد» <ref>جزایری، عقود المرجان، ج۴، ص۲۷۰</ref> باید توجه داشت که با در کنار هم نهادن [[روایات تفسیری]] میتوان دریافت که مراد از [[ولایت]]، وجوب محبت و [[مودت]] حضرت است که لازمه [[نجات]] از [[جهنم]] و موقفهای [[روز قیامت]] به شمار میرود.<ref>خلیلی، میثم، غفوری منش، محمد، بررسی چگونگی دلالت آیه 24 صافات بر ولایت امام علی{{ع}}، شیعه پژوهی، سال چهارم، تابستان 97</ref> | |||
== [[مفردات]] آیه == | == [[مفردات]] آیه == | ||