←جستارهای وابسته
بدون خلاصۀ ویرایش |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
=== تاریخ و ماقبل تاریخ === | === تاریخ و ماقبل تاریخ === | ||
در اصطلاح متعارف وقتی میگویند "دوره تاریخ و دوره ماقبل تاریخ" مقصودشان دورهای است که ما از آن دوره اثری مکتوب یا هنری از [[زندگی]] [[انسان]] داریم یا نداریم. آن دورهای که هیچ اثر تاریخی از انسان در آن نیست- اثری که بتواند از زندگی انسان حکایت کند- دوره ماقبل تاریخ خوانده میشود. مثلاً ماقبل پیدایش خط را میگویند "ماقبل تاریخ" و ما بعد آن را میگویند "تاریخ"<ref>فلسفه تاریخ، ج۱، ص۲۸۹.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص۲۱۵.</ref> | در اصطلاح متعارف وقتی میگویند "دوره تاریخ و دوره ماقبل تاریخ" مقصودشان دورهای است که ما از آن دوره اثری مکتوب یا هنری از [[زندگی]] [[انسان]] داریم یا نداریم. آن دورهای که هیچ اثر تاریخی از انسان در آن نیست- اثری که بتواند از زندگی انسان حکایت کند- دوره ماقبل تاریخ خوانده میشود. مثلاً ماقبل پیدایش خط را میگویند "ماقبل تاریخ" و ما بعد آن را میگویند "تاریخ"<ref>فلسفه تاریخ، ج۱، ص۲۸۹.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص۲۱۵.</ref> | ||
==[[تاریخ]] قبل از اسلام == | |||
عربهای پیش از [[اسلام]] چیزی به نام تاریخ نداشتند، مگر مطالبی را که سینه به سینه برای یکدیگر نقل میکردند. آنان درباره [[اخبار]] آباء و اجداد و [[انساب]] و [[اقوام]] و [[قبایل]] و پادشاهانشان صحبت میکردند و در قصههایی، پهلوانی و [[کرم]] و وفای آنها را به تصویر میکشیدند. همچنین در خصوص خاندانی که [[إمارت]] را یکی بعد از دیگری به دست گرفته و به [[تجهیز]] [[سپاه]] و برپایی [[جنگها]] و [[آبادانی]] [[شهرها]] و بنیانگذاری قصرها میپرداختند، [[حکایتها]] بر جای گذاشتهاند. در نقل این داستانها [[حافظه]] به جای کتاب و[[ زبان]] [[جانشین]] قلم بوده است و [[مردم]] آنها را جمعآوری و [[حفظ]] کرده و سپس آن را به همان صورت یا با حذف و اضافههایی نقل کردهاند. | |||
این شیوه نزد فارسها و [[یهودیان]] و عربهای [[مشرک]] [[جاهلیت]] رایج بود و [[عربها]] به خصوص اخبار جاهلیت و أنساب را نیز داشتند که در آن قصههای مربوط به [[خانه خدا]] و [[چاه زمزم]] و [[قبیله]] [[جرهم]] و مسائل مربوط به آنها وجود داشت و اخبار خاندانهایی که یکی پس از دیگری [[زعامت]] و [[ریاست]] [[قریش]] را به عهده گرفته و حوادثی که قبل از آن برای [[سدّ]] [[مأرب]] در [[یمن]] رخ داده بود برای همدیگر نقل میکردند.<ref>[[محمد هادی یوسفی غروی|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[تاریخ تحقیقی اسلام ج۱ (کتاب)|تاریخ تحقیقی اسلام]]، ج۱، ص۱۹.</ref> | |||
==تاریخ بعد از اسلام== | |||
[[بعثت پیامبر اکرم]]{{صل}} که بزرگترین حادثه برای [[جامعه بشریت]] به طور عام و برای [[جامعه]] [[عرب]] به طور خاص بود، رخ داد. هیچ جمعی نبود، مگر آنکه در مورد این حادثه صحبت میکردند و سپاه و لشکری [[حرکت]] نمیکرد، مگر آنکه به نفع یا علیه [[پیامبر اکرم]]{{صل}} بود تا این که تلاشهای وی به نتیجه رسید و به فرموده [[خداوند تبارک و تعالی]]: {{متن قرآن|إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا}}<ref>«چون یاری خداوند و پیروزی (بر مکّه) فرا رسد، و مردم را ببینی که دسته دسته به دین خداوند درمیآیند» سوره نصر، آیه ۱-۲.</ref> [[پیروزی]] نصیب آن حضرت{{صل}} شد و مردم با [[هدایت قرآن]] و [[اسلام]] از [[جاهلیت]] و [[ضلالت]] آشکار [[نجات]] یافتند. | |||
[[بعد از ظهور]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و آشکار شدن دعوتش، صفحه جدیدی از تاریخ گشوده شد و [[نقل احادیث]] به وسیله [[صحابه]] و [[تابعین]] و [[اهل بیت]] گرامیاش{{عم}} در مورد [[تاریخ]] ولادت و زندگانی و جنگهایش با [[مشرکان]] و [[دعوت به توحید]] و اثرات [[شمشیر]] و نیزه و[[ زبان]] و بیان مورد اهتمام قرار گرفت. بیان این حوادث، به تدریج [[تاریخ اسلام]] را به صورت عام و [[سیره رسول اکرم]]{{صل}} را به صورت خاص تشکیل داد.<ref>[[محمد هادی یوسفی غروی|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[تاریخ تحقیقی اسلام ج۱ (کتاب)|تاریخ تحقیقی اسلام]]، ج۱، ص۱۹-۲۰.</ref> | |||
==اصول [[سیره نبوی]] و [[تکامل]] آن در قرنهای اول و دوم== | |||
شکی نیست که اقوال و [[اعمال]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} اهمیت بسیار زیادی در [[زمان]] [[حیات]] و به خصوص بعد از وفاتش داشته است و این اهمیت باعث [[عنایت ویژه]] به تدوین [[سیره]] و [[احادیث]] وارد شده از سوی آن حضرت{{صل}} گردیده است. در این زمینه عدهای تنها به تدوین [[سیره پیامبر اکرم]]{{صل}} پرداختند و عدهای حوادث دیگر را هم نقل کردند که مورّخ به معنای عام هستند.<ref>[[محمد هادی یوسفی غروی|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[تاریخ تحقیقی اسلام ج۱ (کتاب)|تاریخ تحقیقی اسلام]]، ج۱، ص ٢١.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||