←نصوص روایی
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
== شرح و تفسیر آیه == | == شرح و تفسیر آیه == | ||
== [[نصوص]] [[روایی]] == | == [[نصوص]] [[روایی]] == | ||
[[مفسّران]] و محدثان در ذیل آیه نجوا روایاتی را نقل نمودهاند که بر اساس آنها به روشنی [[اثبات]] میشود که تنها [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} است که دستور [[خداوند سبحان]] را ـ مبنی بر [[صدقه دادن]] پیش از رازگویی با [[پیامبر]] ـ عملی کرده است. سند این [[احادیث]] نیز صحیح و بدون اشکال است، به گونه ای که ما را از بررسی اسانید آن [[بینیاز]] می گرداند. | |||
=== بررسی اعتبار سند احادیث === | |||
[[ترمذی]] سند این حدیث را حسن دانسته و آن را در [[سنن]] خود آورده است<ref>سنن الترمذی، ج۵، ص۸۰ ـ ۸۱، ش ۳۳۵۵.</ref>. [[حاکم]] [[نیشابوری]] در مستدرک، سند این [[حدیث]] را تصحیح کرده است<ref>المستدرک علی الصحیحین، ج۲، ص۴۸۲.</ref> و [[ذهبی]] در تلخیص مستدرک با تصحیح حاکم موافقت کرده است<ref> المستدرک علی الصحیحین للحاکم مع تعلیقات الذهبی فی التلخیص، ج۲، ص۵۲۴، ح ۳۷۹۴.</ref>. [[ابن حبّان]] نیز آن را در صحیح خود آورده است<ref> صحیح ابن حبان، ج۱۵، ص۳۹۰ ـ ۳۹۱.</ref>. پس در صحّت این [[احادیث]] و در اختصاص آن به امیرالمؤمنین{{ع}} در عمل به دستور [[خداوند سبحان]] هیچ تردیدی وجود ندارد به طوری که [[عالمان]] [[متعصّب]] [[سنّی]] نیز ناگزیر به این [[حقیقت]] [[اعتراف]] و [[اذعان]] کرده اند. [[آلوسی]] می گوید: «بر اساس نظر مشهور، غیر از علی [[کرم]] [[اللّه]] تعالی وجهه کسی دیگر به [[[امر خدا]] در این] [[آیه]] عمل نکرده است»<ref>تفسیر الآلوسی، ج ۲۸، ص۳۱.</ref>. | |||
[[ابن تیمیه]] نیز اعتراف کرده و میگوید: «آنچه ثابت شده آن است که علی{{ع}} [[صدقه]] داد و [[رازگویی]] کرد؛ سپس [[آیه نسخ]] شد پیش از آنکه کسی غیر از او به آن عمل کند»<ref>منهاج السنة، ج۷، ص۱۱۴.</ref>. | |||
ابن [[روزبهان]] نیز می گوید: «این در زمره [[روایات]] [[اهل]] [[سنّت]] است که همانا جز علی{{ع}} کسی به [[[امر الهی]] در ][[آیه نجوا]] عمل نکرد و در این باره هیچ [تردید و] سخنی وجود ندارد که عمل به آیه نجوا از جمله [[فضائل]] [[[امیرالمؤمنین]]{{ع}}] است که زبان ها از احاطه بر آن عاجزند»<ref> ر.ک: دلائل الصدق، ج۵، ص۳۰.</ref>. | |||
بنابر این صدور این [[حدیث]] از [[پیامبر اکرم]][[ ثابت]] و [[قطعی]] است و بر اساس آن تردیدی وجود ندارد که تنها امیرالمؤمنین{{ع}} [[امر الهی]] را [[امتثال]] کرده و سایر [[صحابه]] به این دستور عمل نکرده اند<ref>میلانی، سیدعلی، جواهر الکلام، ج۵، ص۳۰۱-۳۰۲.</ref>. | |||
=== [[روایت]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} === | === [[روایت]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} === | ||
نقل اول: سعید بن منصور، ابن راهویه، [[ابن ابی شیبه]]، عبدبن [[حمید]]، [[ابن منذر]]، ابن ابیحاتم، [[ابن مردویه]] و [[حاکم]] همگی از امیرالمؤمنین{{ع}} نقل کردهاند که آن حضرت فرمود: {{متن حدیث|ان فی کتاب الله آیة ما عمل بها احد قبلی و لایعمل بها احد بعدی: آیة النجوی {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً}} کان عندی دینار فبعته بعشرة دراهم فکنت کلما ناجیت النبی{{صل}} [[قدمت]] بین یدی درهما. ثم نسخت فلم یعمل بها [[احد]]، فنزلت {{متن قرآن|أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ}}}}. «همانا در [[کتاب خدا]] آیهای است که احدی پیش از من بدان عمل نکرده و احدی پس از من هم بدان عمل نکرده است و آن [[آیه]] نجواست که میفرماید: {{متن قرآن|أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً}}؛ من یک دینار داشتم که آن را به ده درهم تبدیل کردم. پس هر گاه با [[پیامبر]]{{صل}} گفتگوی خصوصی داشتم پیش از آن یک درهم [[صدقه]] میدادم تا اینکه این [[آیه نسخ]] شد و احدی به آن عمل نکرد. ان گاه این آیه نازل شد که میفرماید: {{متن قرآن|أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ}}<ref>سیوطی، الالدر المنثور، ج۶، ص۱۸۵؛ [[فتح القدیر]]، ج۵، ص۱۹۱؛ [[تفسیر]] [[آلوسی]]، ج۲۸، ص۳۱؛ [[مناقب]] [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} و ما نزل من القرآن فی علی{{ع}}، ص۳۳۲، ش۵۵۶؛ [[تفسیر طبری]]، ج۲۸، ص۲۷؛ تفسیر [[ثعلبی]]، ج۹، ص۲۶۱ ـ ۲۶۲؛ [[اسباب النزول]]، ص۲۷۶؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۱۹، ش۹۶۰ و ص۳۲۰، ش۹۶۱ و ۹۶۲ و ص۳۲۱، ش۹۶۳؛ تفسیر النسفی، ج۴، ص۲۲۶؛ [[الکشاف]] عن حقائق التنزیل، ج۴، ص۷۶؛ تفسیر رازی، ج۲۹، ص۲۷۱؛ تفسیر [[قرطبی]]، ج۱۷، ص۳۰۲ و منابع دیگر.</ref>. | نقل اول: سعید بن منصور، ابن راهویه، [[ابن ابی شیبه]]، عبدبن [[حمید]]، [[ابن منذر]]، ابن ابیحاتم، [[ابن مردویه]] و [[حاکم]] همگی از امیرالمؤمنین{{ع}} نقل کردهاند که آن حضرت فرمود: {{متن حدیث|ان فی کتاب الله آیة ما عمل بها احد قبلی و لایعمل بها احد بعدی: آیة النجوی {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً}} کان عندی دینار فبعته بعشرة دراهم فکنت کلما ناجیت النبی{{صل}} [[قدمت]] بین یدی درهما. ثم نسخت فلم یعمل بها [[احد]]، فنزلت {{متن قرآن|أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ}}}}. «همانا در [[کتاب خدا]] آیهای است که احدی پیش از من بدان عمل نکرده و احدی پس از من هم بدان عمل نکرده است و آن [[آیه]] نجواست که میفرماید: {{متن قرآن|أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً}}؛ من یک دینار داشتم که آن را به ده درهم تبدیل کردم. پس هر گاه با [[پیامبر]]{{صل}} گفتگوی خصوصی داشتم پیش از آن یک درهم [[صدقه]] میدادم تا اینکه این [[آیه نسخ]] شد و احدی به آن عمل نکرد. ان گاه این آیه نازل شد که میفرماید: {{متن قرآن|أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ}}<ref>سیوطی، الالدر المنثور، ج۶، ص۱۸۵؛ [[فتح القدیر]]، ج۵، ص۱۹۱؛ [[تفسیر]] [[آلوسی]]، ج۲۸، ص۳۱؛ [[مناقب]] [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} و ما نزل من القرآن فی علی{{ع}}، ص۳۳۲، ش۵۵۶؛ [[تفسیر طبری]]، ج۲۸، ص۲۷؛ تفسیر [[ثعلبی]]، ج۹، ص۲۶۱ ـ ۲۶۲؛ [[اسباب النزول]]، ص۲۷۶؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۱۹، ش۹۶۰ و ص۳۲۰، ش۹۶۱ و ۹۶۲ و ص۳۲۱، ش۹۶۳؛ تفسیر النسفی، ج۴، ص۲۲۶؛ [[الکشاف]] عن حقائق التنزیل، ج۴، ص۷۶؛ تفسیر رازی، ج۲۹، ص۲۷۱؛ تفسیر [[قرطبی]]، ج۱۷، ص۳۰۲ و منابع دیگر.</ref>. | ||