←شرح و تفسیر آیه
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
[[نور]] [[رحمت خاص الهی]]، در خانههای رفیع و بلند مرتبه جای دارد {{متن قرآن|فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ}} که به [[اذن]] [[خدای سبحان]] رفعــت مـقـام یافتــهانــد! ایــن اذن میتواند جامع [[تکوین]] و [[تشریع]] باشد، اذن [[تکوینی]] بدین معناست کـه خـدای سبحان تكويناً [[مسجد]] و [[حرم]] و [[حسینیه]] را [[رفعت]] [[مقام]] بخشیده و کسی نمیتواند [[عظمت]] این [[مکانهای مقدس]] را کم کند؛ یا از بین ببرد و اذن [[تشریعی]] به [[اقامه نماز]] و دادن [[زکات]] در هر خانهای هست: {{متن قرآن|اقیموا الصَّلوةَ واتوا الزكوة}} اما اذن تكويني افزون بر اذن تشریعی برای مکانهای خاصی است. | [[نور]] [[رحمت خاص الهی]]، در خانههای رفیع و بلند مرتبه جای دارد {{متن قرآن|فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ}} که به [[اذن]] [[خدای سبحان]] رفعــت مـقـام یافتــهانــد! ایــن اذن میتواند جامع [[تکوین]] و [[تشریع]] باشد، اذن [[تکوینی]] بدین معناست کـه خـدای سبحان تكويناً [[مسجد]] و [[حرم]] و [[حسینیه]] را [[رفعت]] [[مقام]] بخشیده و کسی نمیتواند [[عظمت]] این [[مکانهای مقدس]] را کم کند؛ یا از بین ببرد و اذن [[تشریعی]] به [[اقامه نماز]] و دادن [[زکات]] در هر خانهای هست: {{متن قرآن|اقیموا الصَّلوةَ واتوا الزكوة}} اما اذن تكويني افزون بر اذن تشریعی برای مکانهای خاصی است. | ||
مراد از خانههای بلند مرتبه، مراکز [[عبادی]] مانند [[مساجد]]، مشاهد مشرف و حسینیه هاست که [[مؤمنان راستین]] در این مکانهای مقدس حضور مییابند و ذکر و [[تسبیح خدا]] میگویند؛ پس این [[خانهها]] همه مراکز عبادی را در بر میگیرند و به مسجد اختصاص ندارند از این رو [[خدا]] نام مسجد را در ردیف دیگر مراکز عبادی و مذهبی یاد میکند {{متن قرآن|وَلَوْلا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا}} نور [[رحمت ویژه الهی]]، افزون بر مساجد، در مشاهد مشرف و حرم [[پیامبران]]{{عم}} و [[امامان معصوم]]{{عم}} نیز [[هدایتگر]] دلهاست و از [[الحاق]] خانههای پیامبران و [[امامان]]{{عم}} <ref>بر پایه روایات، کلمۀ «بیوت» در آیه مورد بحث ذوات نورانی حضرات معصومان{عم}} و بیت معنوی نبوت و ولایت و ایمان را نیز در بر می گیرد</ref> به مساجد بر میآید که [[نماز]] در حرم آنان - با اینکه به نوعی [[قبرستان]] است - نه تنها [[مکروه]] نیست، بلکه نظیر نماز در مسجد است و [[ثواب]] آن را دارد. | مراد از خانههای بلند مرتبه، مراکز [[عبادی]] مانند [[مساجد]]، مشاهد مشرف و حسینیه هاست که [[مؤمنان راستین]] در این مکانهای مقدس حضور مییابند و ذکر و [[تسبیح خدا]] میگویند؛ پس این [[خانهها]] همه مراکز عبادی را در بر میگیرند و به مسجد اختصاص ندارند از این رو [[خدا]] نام مسجد را در ردیف دیگر مراکز عبادی و مذهبی یاد میکند {{متن قرآن|وَلَوْلا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا}} نور [[رحمت ویژه الهی]]، افزون بر مساجد، در مشاهد مشرف و حرم [[پیامبران]]{{عم}} و [[امامان معصوم]]{{عم}} نیز [[هدایتگر]] دلهاست و از [[الحاق]] خانههای پیامبران و [[امامان]]{{عم}}<ref>بر پایه روایات، کلمۀ «بیوت» در آیه مورد بحث ذوات نورانی حضرات معصومان{عم}} و بیت معنوی نبوت و ولایت و ایمان را نیز در بر می گیرد</ref> به مساجد بر میآید که [[نماز]] در حرم آنان - با اینکه به نوعی [[قبرستان]] است - نه تنها [[مکروه]] نیست، بلکه نظیر نماز در مسجد است و [[ثواب]] آن را دارد. | ||
روشن است که رفعت بيوت [[الهی]]: {{متن قرآن|فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ}} از سنخ رفعت [[معنوی]] و [[عقلی]] است که در آیاتی مانند {{متن قرآن|يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ}} آمده، نه رفعت مادی و [[حسّی]] که در آیاتی مانند {{متن قرآن|وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ}} آمده است. البته [[بیت الله الحرام]] ـ که [[پرچم اسلام]] بلند و سرامد: {{متن حدیث|جعله - سبحانه وتعالى - للإسلام عَلَماً}} <ref>نهج البلاغه، خطبه۱</ref>، {{متن حدیث|الإسلام يعلو ولا يعلى علیه}} <ref>صدوق، من لا یحضره الفقیه ج۴، ص۳۳۴</ref> و رمزی از برپا بودن آن است: {{متن حدیث|لا يزال الدين قائماً ما قامت الكعبة}} <ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۴، ص۲۷۱</ref> واجد هر دو [[رفعت]] است و ساختن بنایی بالاتر از آن [[مکروه]] است.{{متن حدیث|ولا ينبغي لأحد أن يرفع بناءً فوق الكعبة}} <ref>کلینی، الکافی، ج ۴، ص۲۳۰. یکی از وجوه در نامگذاری بیت الله الحرام به «کعبه» میتواند برجسته بودن این بنا باشد چنانکه برجستگی پا را کعب میگویند. (ر.ک) ابن فارس،معجم مقاييس اللغه، ج۵، ص۱۸۶؛ ازهری، تهذيب اللغه، ج ۱، ص۲۱۱، ک{{ع}}ب</ref>[[ راز]] [[رفعت]] این [[خانهها]] انتساب آنها به خداست؛ مکانهایی که جایگاه [[تسبیح]] و [[عبادت]] پروردگارند و کسانی در آنها حضور مییابند که [[اهل]] [[لهو و لعب]] نیستند. | روشن است که رفعت بيوت [[الهی]]: {{متن قرآن|فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ}} از سنخ رفعت [[معنوی]] و [[عقلی]] است که در آیاتی مانند {{متن قرآن|يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ}} آمده، نه رفعت مادی و [[حسّی]] که در آیاتی مانند {{متن قرآن|وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ}} آمده است. البته [[بیت الله الحرام]] ـ که [[پرچم اسلام]] بلند و سرامد: {{متن حدیث|جعله - سبحانه وتعالى - للإسلام عَلَماً}} <ref>نهج البلاغه، خطبه۱</ref>، {{متن حدیث|الإسلام يعلو ولا يعلى علیه}} <ref>صدوق، من لا یحضره الفقیه ج۴، ص۳۳۴</ref> و رمزی از برپا بودن آن است: {{متن حدیث|لا يزال الدين قائماً ما قامت الكعبة}} <ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۴، ص۲۷۱</ref> واجد هر دو [[رفعت]] است و ساختن بنایی بالاتر از آن [[مکروه]] است.{{متن حدیث|ولا ينبغي لأحد أن يرفع بناءً فوق الكعبة}} <ref>کلینی، الکافی، ج ۴، ص۲۳۰. یکی از وجوه در نامگذاری بیت الله الحرام به «کعبه» میتواند برجسته بودن این بنا باشد چنانکه برجستگی پا را کعب میگویند. (ر.ک) ابن فارس،معجم مقاييس اللغه، ج۵، ص۱۸۶؛ ازهری، تهذيب اللغه، ج ۱، ص۲۱۱، ک{{ع}}ب</ref>[[ راز]] [[رفعت]] این [[خانهها]] انتساب آنها به خداست؛ مکانهایی که جایگاه [[تسبیح]] و [[عبادت]] پروردگارند و کسانی در آنها حضور مییابند که [[اهل]] [[لهو و لعب]] نیستند. | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
چنانچه مراد از "غدو و آصال" دو [[وقت]] ویژه برای ذکر،[[ دعا]] و تسبیح باشد، وقت سومی نیز در [[آیات]] دیگر مورد [[تأیید]] قرار گرفته و آن نیمه شب و سَحَر است. <ref>ر.ک: سوره اسراء، آیه ۷۹؛ سوره مزمل، آیات ۲ - ۶</ref> | چنانچه مراد از "غدو و آصال" دو [[وقت]] ویژه برای ذکر،[[ دعا]] و تسبیح باشد، وقت سومی نیز در [[آیات]] دیگر مورد [[تأیید]] قرار گرفته و آن نیمه شب و سَحَر است. <ref>ر.ک: سوره اسراء، آیه ۷۹؛ سوره مزمل، آیات ۲ - ۶</ref> | ||
گفتنی است: اطلاق "[[بیت]]" بر [[کعبه]] و بر [[بیت معمور]]، از با سابقهترین اطلاقهاست در حالی که "بیتوته" در آنها مصداق نداشت.<ref>جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، ج60، ص67 - 70</ref> | گفتنی است: اطلاق "[[بیت]]" بر [[کعبه]] و بر [[بیت معمور]]، از با سابقهترین اطلاقهاست در حالی که "بیتوته" در آنها مصداق نداشت. | ||
واژه "اصیل" به معنای غروب است که در [[قرآن کریم]] گاهی در مقابل "غدو" آمده است: {{متن قرآن|بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ}} و زمانی در برابر "بکره": {{متن قرآن|بُكْرَةً وَأَصِيلا}} <ref>ر.ک: راغب اصفهانی، مفردات، ص۷۸، «أ صل»</ref>البته برخی "اصیل" را ما بين عصر و [[مغرب]] دانستهاند. <ref>ر.ک: مجمع البحرین، ج ۵، ص۳۰۵؛ ابن منظور، لسان العرب، ج ۱۱، ص۱۷، «أص ل»</ref><ref>جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، ج60، ص67 - 70</ref> | |||
== [[احادیث]] مرتبط با آیه == | == [[احادیث]] مرتبط با آیه == | ||