سیر و سلوک: تفاوت میان نسخهها
←عوالم انسان همانند مراتب قرآن
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
==عوالم انسان همانند مراتب قرآن== | ==عوالم انسان همانند مراتب قرآن== | ||
دانستیم که [[طبع]]، [[خیال]] و [[عقل]] سه عالم | دانستیم که [[طبع]]، [[خیال]] و [[عقل]] [[سه عالم انسانی]] است. به اعتباری دیگر عوالم انسانی را میتوان طبیعی، مثالی، [[عقلی]] و [[الهی]] دانست. انسان یک [[حقیقت]] واحد از [[عرش]] تا فرش است و مراتب لا تعد و لاتحصی دارد و [[علم]] و عمل انسانسازند؛ {{متن قرآن|وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ}}<ref>«و فرهیختگان را چند پایه بالا برد» سوره مجادله، آیه ۱۱.</ref> و درجات بیشمارند. به اعتباری دیگر، درجات و مراتب انسانی به عدد [[آیات قرآن]] است؛ شش هزار و چند [[آیه]] از [[آیات]] کتبی هستند و این آیات [[خزائن]] میباشند. اکنون آیاتی که در صدور [[مؤمنان]] است، چیست؟! {{متن قرآن|بَلْ هُوَ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ}}<ref>«اما آن (قرآن) آیاتی روشن است در سینه کسانی که به آنان دانش دادهاند» سوره عنکبوت، آیه ۴۹.</ref>؛ کاغذ این آیات چیست؟! مرکبی که این آیات را نوشته، چیست؟! همانطور که آیات مراتب دارند، انسان و [[بهشت]] نیز مراتبی دارند و انسان، یک حقیقت واحد دارای مراتب است. [[قرآن]] [[کلام]] و همشکل [[حق]] و فعل اوست؛ بر اساس آیه {{متن قرآن|قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ}}<ref>«بگو: هر کس به فرا خور خویش کار میکند» سوره اسراء، آیه ۸۴.</ref> [[کتاب خدا]] و عالم و مخلوقاتش به شاکله او هستند و چون خود نامتناهی است، کتاب او و انسان که [[صنعت]] عظیم اوست هم نامتناهی است و آیات، خواه کتبی و خواه انفسی، بیشمارند و ما فقط برای شرح مراتب انسان و قرآن مراتبی را بیان میداریم. | ||
مراتب قرآن اینهاست: ظهر، بطن، حد و مطلع. همه اینها بیانگر عوالم انسان و قابل تطبیق با آنند: انسان طبیعی، انسان مثالی، انسان عقلی و انسان الهی. {{متن حدیث|الْقُرْآنُ مَأْدُبَةُ اللَّهِ}} در این [[مقام]] به کار میآید که قرآن سفره خداست و [[خداوند]] مراتب این سفره بیانتها را برای انسان پایانناپذیر گشوده است. [[خوراک]] [[انسان]] قرآن است. اگر انسان مالک این سفره نبود، معنا نداشت به او [[خطاب]] {{متن حدیث|اقْرَأْ وَ ارْقَ}} شود. انسان در حد تجرد توقف نمیکند و هر چه به او بدهید، اشتها و سعه وجودیاش بیشتر میشود؛ [[قرآن]] نیز دریایی است که [[تباهی]] ندارد؛ بستگی دارد که غواص آن، چه کسی باشد و [[مبیّن]] [[حقایق قرآن]] چه کسی باشد و سعه وجودی شخص چقدر باشد. | مراتب قرآن اینهاست: ظهر، بطن، حد و مطلع. همه اینها بیانگر عوالم انسان و قابل تطبیق با آنند: انسان طبیعی، انسان مثالی، انسان عقلی و انسان الهی. {{متن حدیث|الْقُرْآنُ مَأْدُبَةُ اللَّهِ}} در این [[مقام]] به کار میآید که قرآن سفره خداست و [[خداوند]] مراتب این سفره بیانتها را برای انسان پایانناپذیر گشوده است. [[خوراک]] [[انسان]] قرآن است. اگر انسان مالک این سفره نبود، معنا نداشت به او [[خطاب]] {{متن حدیث|اقْرَأْ وَ ارْقَ}} شود. انسان در حد تجرد توقف نمیکند و هر چه به او بدهید، اشتها و سعه وجودیاش بیشتر میشود؛ [[قرآن]] نیز دریایی است که [[تباهی]] ندارد؛ بستگی دارد که غواص آن، چه کسی باشد و [[مبیّن]] [[حقایق قرآن]] چه کسی باشد و سعه وجودی شخص چقدر باشد. | ||