دجال کیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

۸٬۳۹۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۷ مارس ۲۰۱۹
خط ۱۰۹: خط ۱۰۹:
::::::«[[دجال]] به معنای کذاب و دروغ‌گو، ستم‌کاری است که در [[آخرالزمان]] مردم را گمراه می‌کند. در منابع روایی، [[ظهور]] این شخص، حادثه‌ای هم‌زمان با [[ظهور]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} به شمار آمده است. در مورد اینکه [[دجال]] شخص خاصی است یا به معنای هرکس یا هر جریان انحرافی است که موجب گمراهی مردم شود، در میان علمای [[شیعه]] و همین‌طور علمای [[اهل‌سنت]] دو دیدگاه وجود دارد: برخی به دیدگاه اول عقیده‌مندند، درحالی‌که گروهی دیگر بر دیدگاه دوم پافشاری می‌کنند.
::::::«[[دجال]] به معنای کذاب و دروغ‌گو، ستم‌کاری است که در [[آخرالزمان]] مردم را گمراه می‌کند. در منابع روایی، [[ظهور]] این شخص، حادثه‌ای هم‌زمان با [[ظهور]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} به شمار آمده است. در مورد اینکه [[دجال]] شخص خاصی است یا به معنای هرکس یا هر جریان انحرافی است که موجب گمراهی مردم شود، در میان علمای [[شیعه]] و همین‌طور علمای [[اهل‌سنت]] دو دیدگاه وجود دارد: برخی به دیدگاه اول عقیده‌مندند، درحالی‌که گروهی دیگر بر دیدگاه دوم پافشاری می‌کنند.
::::::در جمع‌بندی این دیدگاه‌ها می‌توان گفت با توجه به اینکه در [[روایات]] از [[دجال]]های متعدد سخن به میان آمده، هر شخص یا جریانی که موجب گمراهی مردم گردد، [[دجال]] شمرده می‌شود؛ اما در میان این [[دجال]] ان، شخص فریبنده و حیله‌گری است که سرآمد همه [[دجال]] ان و فتنه‌گران است و این [[دجال]] از نشانه‌های [[ظهور]] حضرت به شمار می‌آید»<ref>[[مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ص ۱۸۵.</ref>.
::::::در جمع‌بندی این دیدگاه‌ها می‌توان گفت با توجه به اینکه در [[روایات]] از [[دجال]]های متعدد سخن به میان آمده، هر شخص یا جریانی که موجب گمراهی مردم گردد، [[دجال]] شمرده می‌شود؛ اما در میان این [[دجال]] ان، شخص فریبنده و حیله‌گری است که سرآمد همه [[دجال]] ان و فتنه‌گران است و این [[دجال]] از نشانه‌های [[ظهور]] حضرت به شمار می‌آید»<ref>[[مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ص ۱۸۵.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
{{جمع شدن|۹. نویسندگان کتاب ''«[[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]»''؛}}
[[پرونده:151958.jpg|100px|right|بندانگشتی|]]
::::::نویسندگان کتاب ''«[[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]»'' در این‌باره گفته‌اند:
::::::«این نشانه، در کتاب‌های [[اهل سنت]]، از نشانه برپایی قیامت دانسته شده است‌<ref>سنن ترمذی، ج ۴، ۵۰۷، ۵۱۹؛ سنن ابی داود، ج ۴، ۱۱۵؛ صحیح مسلم، ج ۱۸، ۴۶- ۸۱.</ref> ولی، در منابع روایی [[شیعه]]، از [[نشانه‌های ظهور]]<ref>بحار الأنوار، ج ۵۲، ۱۹۳؛ کمال الدین، ۵۲۵، ۵۲۶؛ کشف الغمة، ج ۳، ۲۸۱؛ المسائل العشر، چاپ‌شده در مجموعه مصنفات شیخ مفید، ۳، ۱۲۲.</ref>. برابر آنچه پیش از این یادآور شدیم، هیچ اشکالی ندارد که رخدادهایی چون خروج دجال هم، نشانه [[ظهور]] باشند و هم نشانه قیامت. بدین معنی که این رخداد پیش از [[ظهور]] و در دوره [[غیبت ]] واقع گردد. به‌هرحال براساس آنچه از ظاهر اخبار استفاده می‌شود، دجال فردی است که در [[آخر الزمان]] و پیش از قیام [[مهدی]]{{ع}} خروج می‌کند و غیر عادی است و با انجام کارهای شگفت‌انگیز جمع زیادی از مردم را می‌فریبد و سرانجام به دست [[حضرت مسیح|عیسی مسیح]]{{ع}} در کنار دروازه "لد" در منطقه شام، به هلاکت می‌رسد.
:::::در مورد اصل دجال، صرف‌نظر از ویژگی‌هایی او، چند احتمال وجود دارد:
::::#[[دجال]]، نام شخص معینی نیست. هرکسی که با ادعاهای پوچ و بی‌اساس و با توسل به حیله‌گری و نیرنگ، درصدد فریب مردم باشد، [[دجال]] است. براین اساس، "دجال"‌ها خواهند بود. این‌که در روایات از "دجال"های فراوان سخن به میان آمده این احتمال را تقویت می‌کند. [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]]{{صل}} می‌فرماید: "قیامت، برپا نمی‌شود، تا وقتی که [[مهدی]]{{ع}} از فرزندانم قیام کند و [[مهدی]]{{ع}} قیام نمی‌کند، تا وقتی که شصت دروغگو خروج کنند و هرکدام بگوید: من پیامبرم"<ref>{{عربی|اندازه=120%|" لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَخْرُجَ الْمَهْدِيُّ مِنْ وُلْدِي وَ لَا يَخْرُجُ الْمَهْدِيُّ حَتَّى يَخْرُجَ سِتُّونَ كَذَّاباً كُلُّهُمْ يَقُولُ أَنَا نَبِيٌّ "}}ارشاد، ج ۲، ۳۷۱؛ سنن ابی داود، ج ۴، ۱۲۱.</ref>. "[[دجال]]"، از ریشه "دجل" به معنای دروغگوی حیله‌گر است. در روایات، از این "دجال"‌ها و دروغگویان فراوان نام برده شده است. در برخی، دوازده و در برخی سی، شصت و هفتاد [[دجال]] آمده است‌<ref>بحار الأنوار، ج ۵۲، ۲۰۹؛ کنز العمال، ج ۱۴، ۱۹۸- ۲۰۰.</ref>. از میان این "دجال"ها، فردی که در دروغگویی و حیله‌گری و مردم‌فریبی سرآمد همه دجالان و فتنه او از همه‌ بزرگتر است، نشانه [[ظهور]] [[مهدی]]{{ع}} و یا برپائی قیامت است. براین اساس، باید گفت: ما دو نوع دجال داریم: یکی همان [[دجال]] حقیقی و واقعی است که پس از همه "دجال"‌ها می‌آید و دیگری گروهی شیاد و دروغگویند که دست به فریبکاری و تحمیق و گمراهی مردم می‌زنند
::::#احتمال آن است که فردی معین و مشخص، به عنوان "[[دجال]]" در دوره [[غیبت ]]، با همان ویژگی‌هایی که برای وی بیان شده، خروج می‌کند و مردم را به انحراف می‌کشاند. ظاهر بسیاری از روایات، بیانگر این احتمال است، ولی تقریبا هیچ‌ کدام از این روایات، سند معتبری که بشود بر آن اعتماد کرد، ندارند. مستند این نشانه، در منابع [[شیعه]]، دو روایت است که [[شیخ صدوق]]، آنها را در "کمال الدین" آورده است و سند هردوی آنها ضعیف است و در محتوای آنها نیز ناهماهنگی و ضعف‌های فراوانی دیده می‌شود، چنانکه [[شیخ صدوق]]، بدان اشاره کرده است. با توجه به روایات زیاد در منابع عامه، اصل قضیه [[دجال]]، بعید نیست صحیح باشد، ولی تعریف و توضیحاتی که درباره‌اش گفته‌اند، نمی‌تواند درست باشد؛ زیرا [[خروج دجال]]، با اوصافی که بدان‌ها اشاره کردیم، به صورت طبیعی، تقریبا، غیر ممکن است و بیشتر، به افسانه شباهت دارد، تا واقعیت و به صورت معجزه نیز، با توجه به توضیحی که پیش از این، در مورد قانون معجزه آوردیم، نمی‌تواند واقع شود، زیرا معجزه بودن چنین پدیده‌هایی مستقیما، درجهت تقویت و تأیید باطل است و موجب انحراف بیشتر مردم می‌گردد، مگر این‌که بگوییم صدور معجزه از [[دجال]]، به رسوایی وی منجر می‌شود که بعید است.
::::#این احتمال نیز وجود دارد که مراد از "[[دجال]]"، همان [[سفیانی]] باشد که در کتاب‌های عامه، بیشتر به عنوان "[[دجال]]" و در کتاب‌های خاصه به عنوان "[[سفیانی]]" آمده است‌<ref>کتاب الغیبة، شیخ طوسی، ۴۶۳.</ref>. گرچه از بعضی جهات، [[خروج دجال]] و سفیانی، یکسانند و هردو دعوت به باطل می‌کنند و با توسل به حیله‌گری و تزویر، مردم را می‌فریبند، به مبارزه با جناح حق برمی‌خیزند و سرانجام به هلاکت می‌رسند و... ولی با دقت در روایات خروج سفیانی و روایات مربوط به خروج دجال"، در می‌یابیم که بین این دو فرق‌های زیادی وجود دارد و اگر اصل خروج دجال را امری مسلم بدانیم، ناچار باید فردی غیر از سفیانی باشد. مثلا، دجال، ادعای ربوبیت می‌کند و کافر است، ولی دلیلی بر کفر سفیانی نداریم. فقط در روایتی اشاره شده که وی، صلیبی بر گردن دارد که اگر درست باشد، مسیحی است، ولی روایت از معصوم {{ع}} نیست‌<ref>بحار الأنوار، ج ۵۲، ۲۰۵.</ref> و ارزشی ندارد.
::::#[[دجال]]، کنایه از کفر جهانی و سیطره فرهنگ مادی بر همه جهان است. استکبار، با ظاهری فریبنده، مردم را، بویژه مسلمانان را می‌فریبد و با قدرت مادی و صنعتی و فنی عظیمی که در اختیار دارد، آنان را به شدت مرعوب خویش می‌سازد، به گونه‌ای که مسلمانان احساس خودباختگی می‌کنند. قدرت مادی استکبار، بیش از آنچه که هست در نظر آنان بزرگ جلوه می‌کند، تا آن‌جا که می‌پندارند آب و نان آنها به دست اوست»<ref>[[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۲۸۹-۲۹۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
{{پایان جمع شدن}}


۱۱۵٬۳۴۹

ویرایش