اخباریه: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - '، ص:' به '، ص'
جز (جایگزینی متن - '، ص:' به '، ص') |
|||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
* پیش از [[امام مهدی|امام دوازدهم]] {{ع}} (۲۶۰ ه. ق) وظایف شرعی [[شیعه]] از سوی حضرات [[ائمه]] {{عم}}، به صورت شفاهی یا کتبی، مستقیما یا توسط یاران و شاگردان ابلاغ میگردید و مشکلی در این زمینه وجود نداشت. گذشت زمان و پدید آمدن مسائل جدیده که در عهد [[ائمه]] {{عم}}، محل ابتلاء نبوده، و از سویی جعل احادیث کاذبه توسط غرضورزان، گروهی از فقهای [[شیعه]] را بر این داشت که از کتاب و [[سنت]]، به ضمیمه عقل و اجماع، قواعد کلیهای تنظیم کنند و این مشکل را حل و این کمبود را تأمین کنند. از اینرو، اینها را مجتهد یا اهل اجتهاد خواندند و چون امتیاز آن به اصول -یعنی قواعد کلیه فقهیه- بود به اصولی نیز موسوم گشتند. مؤسس مکتب اخباریه، میرزا [[محمد امین بن محمد شریف استرآبادی]] بود. | * پیش از [[امام مهدی|امام دوازدهم]] {{ع}} (۲۶۰ ه. ق) وظایف شرعی [[شیعه]] از سوی حضرات [[ائمه]] {{عم}}، به صورت شفاهی یا کتبی، مستقیما یا توسط یاران و شاگردان ابلاغ میگردید و مشکلی در این زمینه وجود نداشت. گذشت زمان و پدید آمدن مسائل جدیده که در عهد [[ائمه]] {{عم}}، محل ابتلاء نبوده، و از سویی جعل احادیث کاذبه توسط غرضورزان، گروهی از فقهای [[شیعه]] را بر این داشت که از کتاب و [[سنت]]، به ضمیمه عقل و اجماع، قواعد کلیهای تنظیم کنند و این مشکل را حل و این کمبود را تأمین کنند. از اینرو، اینها را مجتهد یا اهل اجتهاد خواندند و چون امتیاز آن به اصول -یعنی قواعد کلیه فقهیه- بود به اصولی نیز موسوم گشتند. مؤسس مکتب اخباریه، میرزا [[محمد امین بن محمد شریف استرآبادی]] بود. | ||
*کمال فضل و فتوای استرآبادی سبب شد که تألیفات او در بین فقهای [[شیعه]] مرغوب افتد و مشرب اخباریه مورد توجه آنان قرار گیرد. در قرن یازدهم و دوازدهم هجری، این طریقت در بلاد [[شیعه]]، مخصوصا عراق عرب و سواحل خلیجفارس و ایران توسعه یافت و فاصله بین [[تشیع]] و [[تسنن]] عمیقتر گشت. علمای اخباری مشرب، مجموعههای بزرگی از اخبار [[اهل بیت]] {{عم}} را ثبت و تدوین نمودند که اهم آنها کتاب "الوافی" تصنیف ملا [[محسن فیض کاشانی]] و کتاب "وسائل الشیعه الی احکام الشریعه" از شیخ [[حر عاملی]] بود که مؤلف این دو کتاب، اخباری بودند و کتاب مبسوط "بحارالانوار" تألیف [[علامه مجلسی]] که مشرب معتدل اخباری داشت. مکتب اخباری، بعد از میرزا محمّد تقریبا منقرض شد و [[کربلا]] و [[کاظمین]] که مرکز آن جماعت بود، به دست علمای اصولی افتاد. در عهد قاجاریه با پیشرفت و رواج علوم مثبته عقلی، دوران قبول بیچونوچرای منقولات سپری شده بود و مراجع [[شیعه]] در عراق و ایران، ناگزیر بودند برای حفظ محور جامعه خود، احادیث را با دلائل عقلی تطبیق یا تأویل و توجیه کنند وگرنه طرح نمایند تا بتوانند اعتقاد مردم را از انحراف مصون دارند و با استفاده از اجتهاد و حکم عقل، و صدور احکام ثانویه، تشیع را پویا و قابل انطباق با هرعصر و زمان سازند. شاید مهمترین علت خصومت مجتهدان با اخباریان -که منجر به انقراض ایشان شد- آن بود که وساطت مجتهد را بین امام غائب {{ع}} و [[شیعیان]]، و وجوب تقلید عوام را از مجتهد و نیابت مرجع تقلید را از امام غائب {{ع}} انکار میکردند. این یک واقعیت است که [[شیعیان]] همواره احساس میکنند به وجود رهبری روحانی نیاز دارند که با حضور عینی خود، خلاء [[غیبت امام]] {{ع}} را جبران کند و با استناد به عقل و استفاده از مدارک شرع، بتواند سیستم قانونی و شرعی [[شیعه]] را قابل انعطاف و بانیازهای روز متناسب سازد. مکتب اخباری، این نیاز اجتماعی را برنمیآورد، از اینرو محکوم به انقراض گشت<ref>معارف و معاریف، ج ۱، ص ۶۱۷</ref><ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، | *کمال فضل و فتوای استرآبادی سبب شد که تألیفات او در بین فقهای [[شیعه]] مرغوب افتد و مشرب اخباریه مورد توجه آنان قرار گیرد. در قرن یازدهم و دوازدهم هجری، این طریقت در بلاد [[شیعه]]، مخصوصا عراق عرب و سواحل خلیجفارس و ایران توسعه یافت و فاصله بین [[تشیع]] و [[تسنن]] عمیقتر گشت. علمای اخباری مشرب، مجموعههای بزرگی از اخبار [[اهل بیت]] {{عم}} را ثبت و تدوین نمودند که اهم آنها کتاب "الوافی" تصنیف ملا [[محسن فیض کاشانی]] و کتاب "وسائل الشیعه الی احکام الشریعه" از شیخ [[حر عاملی]] بود که مؤلف این دو کتاب، اخباری بودند و کتاب مبسوط "بحارالانوار" تألیف [[علامه مجلسی]] که مشرب معتدل اخباری داشت. مکتب اخباری، بعد از میرزا محمّد تقریبا منقرض شد و [[کربلا]] و [[کاظمین]] که مرکز آن جماعت بود، به دست علمای اصولی افتاد. در عهد قاجاریه با پیشرفت و رواج علوم مثبته عقلی، دوران قبول بیچونوچرای منقولات سپری شده بود و مراجع [[شیعه]] در عراق و ایران، ناگزیر بودند برای حفظ محور جامعه خود، احادیث را با دلائل عقلی تطبیق یا تأویل و توجیه کنند وگرنه طرح نمایند تا بتوانند اعتقاد مردم را از انحراف مصون دارند و با استفاده از اجتهاد و حکم عقل، و صدور احکام ثانویه، تشیع را پویا و قابل انطباق با هرعصر و زمان سازند. شاید مهمترین علت خصومت مجتهدان با اخباریان -که منجر به انقراض ایشان شد- آن بود که وساطت مجتهد را بین امام غائب {{ع}} و [[شیعیان]]، و وجوب تقلید عوام را از مجتهد و نیابت مرجع تقلید را از امام غائب {{ع}} انکار میکردند. این یک واقعیت است که [[شیعیان]] همواره احساس میکنند به وجود رهبری روحانی نیاز دارند که با حضور عینی خود، خلاء [[غیبت امام]] {{ع}} را جبران کند و با استناد به عقل و استفاده از مدارک شرع، بتواند سیستم قانونی و شرعی [[شیعه]] را قابل انعطاف و بانیازهای روز متناسب سازد. مکتب اخباری، این نیاز اجتماعی را برنمیآورد، از اینرو محکوم به انقراض گشت<ref>معارف و معاریف، ج ۱، ص ۶۱۷</ref><ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۷۸.</ref>. | ||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||