جبرئیل در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

*نقش جبرئیل در جنگ‌های صدر اسلام بسیار مؤثر بود. برخی مقصود از تأیید مؤمنان به روحی از جانب خدا را یاری رساندن جبرئیل به مؤمنان و دفاع از آنان دانسته‌اند:{{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|لا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُوْلَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الإِيمَانَ وَأَيَّدَهُم بِرُوحٍ مِّنْهُ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُوْلَئِكَ حِزْبُ اللَّهِ أَلا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}﴾}}<ref> گروهی را نمی‌یابی که با ایمان به خداوند و روز واپسین، با کسانی که با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیده‌اند دوستی ورزند هر چند که آنان پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشانشان باشند؛ آنانند که (خداوند) ایمان را در دلشان برنوشته و با روحی از خویش تأییدشان کرده است و آنان را به بوستان‌هایی درمی‌آورد که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، خداوند از آنان خرسند است و آنان از وی خرسندند، آنان حزب خداوندند، آگاه باشید که بی‌گمان حزب خداوند است که (گرویدگان به آن) رستگارند؛ سوره مجادله، آیه: ۲۲.</ref><ref>مجمع البیان، ج ۹، ص ۳۸۳.</ref> در جنگ بدر در پی استغاثه مؤمنان به درگاه پروردگار، جبرئیل و میکائیل هریک با ۵۰۰ فرشته به امر الهی به کمک مسلمانان شتافتند:{{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُم بِأَلْفٍ مِّنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ }}﴾}}<ref> یاد کن آنگاه را که از پروردگارتان فریادخواهی می‌کردید و به شما پاسخ داد که من با هزار فرشته پیاپی امدادگر شما خواهم بود؛ سوره انفال، آیه: ۹.</ref><ref>روض الجنان، ج ۹، ص ۷۱؛ دلائل النبوه، ج ۳، ص ۷۹، ۱۳۱.</ref> در جنگ احد نیز جبرئیل در کنار [[پیامبر]] {{صل}} جنگید<ref>تفسیر قرطبی، ج ۴، ص ۱۵۱؛ تفسیر قاسمی، ج ۴، ص ۲۲۲.</ref> و در جنگ با یهود بنی قریظه، مسلمانان را یاری رساند<ref>کشف الاسرار، ج ۸، ص ۳۹؛ روض الجنان، ج ۱۵، ص ۳۹۶؛ مجمع البیان، ج ۷، ص ۵۵۲.</ref>. در روایتی، آهن در آیه {{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}}﴾}}<ref> ما پیامبرانمان را با برهان‌ها (ی روشن) فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند و (نیز) آهن را فرو فرستادیم که در آن نیرویی سخت و سودهایی برای مردم است و تا خداوند معلوم دارد چه کسی در نهان، (دین) او و پیامبرانش را یاری می‌کند؛ بی‌گمان خداوند توانمندی پیروزمند است؛ سوره حدید، آیه: ۲۵.</ref>، بر شمشیر ذوالفقار تطبیق شده که جبرئیل آن را برای کمک به مسلمانان از آسمان آورد و [[پیامبر]] {{صل}} آن را به [[امام علی|امیرمؤمنان]]{{ع}} داد تا با آن در دفاع از اسلام بجنگد<ref>روض الجنان، ج ۱۹، ص ۴۱ - ۴۲؛ مناقب، ج ۳، ص ۸۱.</ref>؛ همچنین در اخبار مربوط به [[آخر الزمان]] نقل شده که جبرئیل در یاری [[امام مهدی]]{{ع}} یکی از دو لشکر سفیانی را نابود کرده، آنان را در زمین فرو می‌برد: {{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن| وَلَوْ تَرَى إِذْ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَأُخِذُوا مِن مَّكَانٍ قَرِيبٍ}}﴾}}<ref> و کاش آنگاه را می‌دیدی که هراسان شده باشند، دیگر (راه) گریزی نیست و از جایی نزدیک فرو گرفته می‌شوند؛ سوره سبأ، آیه: ۵۱.</ref><ref>روض الجنان، ج ۱۶، ص ۸۵؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۴، ص ۲۰۱.</ref>

*از دیگر کمک‌های جبرئیل به [[پیامبران]] و پیروانشان می‌توان به نجات [[حضرت ابراهیم|ابراهیم]]{{ع}} از آتش نمرود<ref>اعلام القرآن، ص ۲۴۱.</ref>، کمک به [[حضرت موسی|موسی]]{{ع}} در کودکی وی<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۱، ص ۱۲۹.</ref>، جاری ساختن آب زمزم برای [[حضرت اسماعیل|اسماعیل]]{{ع}}<ref>الخصال، ص ۴۵۵؛ السیر و المغازی، ص ۲۶.</ref>، کمک به [[امام علی|امیرمؤمنان]]{{ع}} در جنگ‌ها<ref>الخصال، ص ۲۱۷.</ref> و عیادت [[پیامبر خاتم|رسول اکرم]] {{صل}} پیش از رحلت وی<ref>کشف الغمه، ج ۱، ص ۱۷.</ref> اشاره کرد.

===تهدید کافران و عذاب کردن آنان===

*طبق نقلی در شب قدر هر سال تقدیرهای مربوط به خسف و مسخ و سیاسات و بلیات و انواع عذاب را در نسخه‌ای به جبرئیل داده، به او می‌گویند: این کار توست تا سال دیگر {{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ }}﴾}}<ref> در آن (شب)، هر کار استواری را (که اجمال دارد) جدا می‌کنند (و تفصیل می‌دهند)؛ سوره دخان، آیه: ۴.</ref><ref>کشف الاسرار، ج ۹، ص ۱۰۲.</ref>؛ همچنین در سوره ملک بر اساس احتمالی، خداوند انسان‌ها را تهدید کرده و به آنان فرموده است: آیا ایمن هستید از اینکه جبرئیل شما را "به اذن من" در زمین فرو برد:{{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن| أَأَمِنتُم مَّن فِي السَّمَاء أَن يَخْسِفَ بِكُمُ الأَرْضَ فَإِذَا هِيَ تَمُورُ}}﴾}}<ref> آیا از آنکه در آسمان است ایمنی یافته‌اید که شما را در زمین فرو برد در آن حال که ناگهان زمین بجنبد؛ سوره ملک، آیه:۱۶.</ref><ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۸، ص ۱۴۱.</ref> پیش از این نیز جبرئیل برای تهدید بنی اسرائیل کوهی را به امر حق بر سر آنان برافراشت و آن گاه از ایشان پیمان گرفته شد که به احکام تورات عمل کنند: {{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن| وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُواْ مَا آتَيْنَاكُم بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ}}﴾}}<ref> و (یاد کنید) آنگاه را که از شما پیمان گرفتیم و (کوه) طور را بر فراز (سر) تان برافراختیم. (و گفتیم) آنچه به شما دادیم با توانمندی بگیرید و از آنچه در آن است یاد کنید، باشد که پرهیزگاری ورزید؛ سوره بقره، آیه: ۶۳.</ref><ref>روض الجنان، ج ۱، ص ۳۱۹.</ref><ref>[[احمد جمالی|جمالی، احمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۹، ص: ۴۹۶ - ۵۱۶.</ref>.