۳۳٬۷۵۱
ویرایش
جز (جایگزینی متن - '{{عربی|اندازه=150%|' به '{{عربی|') |
جز (جایگزینی متن - '{{عربی|اندازه=120%' به '{{عربی') |
||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
#ازدواج، سنّت [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، و کاری شایسته و مستحب است. | #ازدواج، سنّت [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، و کاری شایسته و مستحب است. | ||
#[[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} ناگزیر این سنّت را انجام میدهد. | #[[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} ناگزیر این سنّت را انجام میدهد. | ||
*'''امّا مقدمه نخست:''' شکی نیست که استحباب ازدواج از آیات و روایات <ref> {{عربی | *'''امّا مقدمه نخست:''' شکی نیست که استحباب ازدواج از آیات و روایات <ref> {{عربی|" النِّكَاحُ سُنَّتِي فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي "}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۲۲۰</ref> فراوانی استفاده میشود. | ||
*با توجه به آیات و روایات و وجود کلمات امر، مانند "انکحوا" در آیات، و تشویق به ازدواج در روایات، و سفارش در عمل به سنّت [[پیامبر خدا]]، استحباب شرعی ازدواج قابل استنباط است. | *با توجه به آیات و روایات و وجود کلمات امر، مانند "انکحوا" در آیات، و تشویق به ازدواج در روایات، و سفارش در عمل به سنّت [[پیامبر خدا]]، استحباب شرعی ازدواج قابل استنباط است. | ||
*'''امّا مقدّمه دوّم:''' لزوم عمل [[امام]]{{ع}} به امر شرعی و سنّت [[رسول خدا]]{{صل}} پرسشهایی را پدید میآورد؛ از جمله اینکه: با توجه به انبوه کارهای مستحب، آیا [[امام]]{{ع}} به همه آنها عمل میکند؟ یا از آن امور انتخاب کرده و گزینشی عمل میکند؟ | *'''امّا مقدّمه دوّم:''' لزوم عمل [[امام]]{{ع}} به امر شرعی و سنّت [[رسول خدا]]{{صل}} پرسشهایی را پدید میآورد؛ از جمله اینکه: با توجه به انبوه کارهای مستحب، آیا [[امام]]{{ع}} به همه آنها عمل میکند؟ یا از آن امور انتخاب کرده و گزینشی عمل میکند؟ | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
*افزون بر اینکه روایت نبوی میگوید: {{عربی|" فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي "}}<ref> محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۲۲۰</ref>؛ و آن، بدین معناست که با آن، به مخالفت برخیزد. بر ما روشن است که هرکس اگر به دلیلهایی نتوانست ازدواج کند، به این معنا نیست که با آن مخالف است. | *افزون بر اینکه روایت نبوی میگوید: {{عربی|" فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي "}}<ref> محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۲۲۰</ref>؛ و آن، بدین معناست که با آن، به مخالفت برخیزد. بر ما روشن است که هرکس اگر به دلیلهایی نتوانست ازدواج کند، به این معنا نیست که با آن مخالف است. | ||
===دلیل دوم: برخی روایات و ادعیه=== | ===دلیل دوم: برخی روایات و ادعیه=== | ||
*افزون بر دلیل پیشین که مهمترین دلیل در این باره است، دلیلهاای دیگری بر فرزنددار بودن آن حضرت نیز بیان شده است: [[شیخ طوسی]] از [[مفضل بن عمر]] نقل کرده است که [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: برای صاحب این امر، دو غیبت است که یکی از آنها، به اندازهای طولانی میشود که برخی از مردم گویند از دنیا رفته است؛ برخی گویند: کشته شده و برخی گویند: آمده و رفته است؛ جز اندکی از شیعیان، بر باور خود استوار نماند. کسی از فرزندانش و غیر آنان، از اقامتگاه او آگاه نمیشود؛ جز کسی که متصدی امور او است<ref> {{عربی | *افزون بر دلیل پیشین که مهمترین دلیل در این باره است، دلیلهاای دیگری بر فرزنددار بودن آن حضرت نیز بیان شده است: [[شیخ طوسی]] از [[مفضل بن عمر]] نقل کرده است که [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: برای صاحب این امر، دو غیبت است که یکی از آنها، به اندازهای طولانی میشود که برخی از مردم گویند از دنیا رفته است؛ برخی گویند: کشته شده و برخی گویند: آمده و رفته است؛ جز اندکی از شیعیان، بر باور خود استوار نماند. کسی از فرزندانش و غیر آنان، از اقامتگاه او آگاه نمیشود؛ جز کسی که متصدی امور او است<ref> {{عربی|" إِنَ لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ غَيْبَتَيْنِ إِحْدَاهُمَا تَطُولُ حَتَّى يَقُولَ بَعْضُهُمْ مَاتَ وَ يَقُولَ بَعْضُهُمْ قُتِلَ وَ يَقُولَ بَعْضُهُمْ ذَهَبَ حَتَّى لَا يَبْقَى عَلَى أَمْرِهِ مِنْ أَصْحَابِهِ إِلَّا نَفَرٌ يَسِيرٌ لَا يَطَّلِعُ عَلَى مَوْضِعِهِ أَحَدٌ مِنْ وُلْدِهِ وَ لَا غَيْرِهِ إِلَّا الْمَوْلَى الَّذِي يَلِي أَمْرَهُ "}}، شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۶۱</ref>. | ||
===بررسی کوتاه=== | ===بررسی کوتاه=== | ||
*استدلال به این روایت، از چند جهت محل تأمل است: | *استدلال به این روایت، از چند جهت محل تأمل است: | ||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
#درباره روایت [[شیخ طوسی]] گفته میشود که مورد تحریف واقع شده است؛ زیرا در این روایت، ضمیر مفرد، به جای جمع استفاده شده است: در روایات میگوید: "از فرزندان او و دیگری"؛ در حالی که صحیح این بود که بگوید "از فرزندان او و دیگران". مگر اینکه کسی بگوید ضمیر "هاء" در کلمه "ولده" از سوی نسخهنویسان اضافه شده است یا اینکه بگویند مقصود روایت اشاره به این مطلب است که [[امام]]{{ع}} فقط یک فرزند دارد. یا اینکه بگوید مراد از لفظ "ولد" اسم جنس است و برای مراعات این نکته ضمیر مفرد به کار رفته است<ref> سیّد جعفر مرتضی، جزیرة خضرا در ترازوی نقد، ترجمه: محمد سپهری، ص ۲۱۸</ref>. | #درباره روایت [[شیخ طوسی]] گفته میشود که مورد تحریف واقع شده است؛ زیرا در این روایت، ضمیر مفرد، به جای جمع استفاده شده است: در روایات میگوید: "از فرزندان او و دیگری"؛ در حالی که صحیح این بود که بگوید "از فرزندان او و دیگران". مگر اینکه کسی بگوید ضمیر "هاء" در کلمه "ولده" از سوی نسخهنویسان اضافه شده است یا اینکه بگویند مقصود روایت اشاره به این مطلب است که [[امام]]{{ع}} فقط یک فرزند دارد. یا اینکه بگوید مراد از لفظ "ولد" اسم جنس است و برای مراعات این نکته ضمیر مفرد به کار رفته است<ref> سیّد جعفر مرتضی، جزیرة خضرا در ترازوی نقد، ترجمه: محمد سپهری، ص ۲۱۸</ref>. | ||
#حکایت جزیره خضرا که سخن از فرزندان حضرت در جزیرهای دور دست دارد. در آن داستان، ادعا شده است برخی فرزندان [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} در جزایری دوردست و ناشناخته، بر شهرهایی حکومت میکنند. این داستان، ابتدا به وسیله [[علامه مجلسی]] در بحار الانوار<ref> محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۱۵۹</ref> و پس از نزدیک دو قرن، به وسیله محدث نوری در کتاب نجم الثاقب شهرت یافت<ref> میرزا حسین طبرسی نوری، نجم الثاقب، باب هفتم، حکایت ۳۷. با وجود اینکه وی حکایت را از بحار الانوار نقل کرده است، ولی تفاوتهای فراوانی با نقل علامه مجلسی دارد</ref>. در محل خود به ساختگی بودن این داستان اشاره شد<ref>ر. ک: مدخل جزیره خضرا</ref> از اینرو استدلال به این داستان و مانند آن، بر این مسأله غیر قابل پذیرش است. | #حکایت جزیره خضرا که سخن از فرزندان حضرت در جزیرهای دور دست دارد. در آن داستان، ادعا شده است برخی فرزندان [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} در جزایری دوردست و ناشناخته، بر شهرهایی حکومت میکنند. این داستان، ابتدا به وسیله [[علامه مجلسی]] در بحار الانوار<ref> محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۱۵۹</ref> و پس از نزدیک دو قرن، به وسیله محدث نوری در کتاب نجم الثاقب شهرت یافت<ref> میرزا حسین طبرسی نوری، نجم الثاقب، باب هفتم، حکایت ۳۷. با وجود اینکه وی حکایت را از بحار الانوار نقل کرده است، ولی تفاوتهای فراوانی با نقل علامه مجلسی دارد</ref>. در محل خود به ساختگی بودن این داستان اشاره شد<ref>ر. ک: مدخل جزیره خضرا</ref> از اینرو استدلال به این داستان و مانند آن، بر این مسأله غیر قابل پذیرش است. | ||
#[[علامه مجلسی]] میگوید: نگارنده کتاب مزار کبیر به اسناد خود از [[ابو بصیر]] از [[امام صادق]]{{ع}} نقل کرده است که آن حضرت فرمود: گویی میبینم فرود آمدن قائم را در مسجد سهله، با اهل و عیالش<ref>{{عربی | #[[علامه مجلسی]] میگوید: نگارنده کتاب مزار کبیر به اسناد خود از [[ابو بصیر]] از [[امام صادق]]{{ع}} نقل کرده است که آن حضرت فرمود: گویی میبینم فرود آمدن قائم را در مسجد سهله، با اهل و عیالش<ref>{{عربی|" كَأَنِّي أَرَى نُزُولَ الْقَائِمِ فِي مَسْجِدِ السَّهْلَةِ بِأَهْلِهِ وَ عِيَالِهِ "}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۸۱، باب ۲۷</ref>. این روایت برای آن حضرت همسر و فرزند اثبات کرده است؛ ولی هیچ دلالتی ندارد در دوران غیبت نیز دارای زن و فرزند است؛ چرا که احتمال دارد این زن و فرزند پس از ظهور برای او حاصل آید. به ویژه آن که فضای روایت مربوط به دوران ظهور است. | ||
#در روایتی که [[ابن طاووس]] از [[امام رضا]]{{ع}} در صلوات بر [[امام مهدی]]{{ع}} نقل کرده است، عبارت زیر به چشم میخورد: خدایا! به او و خاندان و فرزندان و نسل و تمام پیروانش، چیزی ببخش که مایه روشنی چشم و خوشحالی دل او شده و حکومت تمام حکومتهای دور و نزدیک، عزیز و ذلیل را در اختیار او قرار دهد؛ به گونهای که حکومت او، بر همه حکومتها چیره و حق، بر همه باطلها غلبه میکند<ref>{{عربی | #در روایتی که [[ابن طاووس]] از [[امام رضا]]{{ع}} در صلوات بر [[امام مهدی]]{{ع}} نقل کرده است، عبارت زیر به چشم میخورد: خدایا! به او و خاندان و فرزندان و نسل و تمام پیروانش، چیزی ببخش که مایه روشنی چشم و خوشحالی دل او شده و حکومت تمام حکومتهای دور و نزدیک، عزیز و ذلیل را در اختیار او قرار دهد؛ به گونهای که حکومت او، بر همه حکومتها چیره و حق، بر همه باطلها غلبه میکند<ref>{{عربی|" اللَّهُمَ أَعْطِهِ فِي نَفْسِهِ وَ أَهْلِهِ وَ وُلْدِهِ وَ ذُرِّيَّتِهِ وَ أُمَّتِهِ وَ جَمِيعِ رَعِيَّتِهِ مَا تُقِرُّ بِهِ عَيْنَهُ وَ تَسُرُّ بِهِ نَفْسَهُ وَ تَجْمَعُ لَهُ مُلْكَ الْمُمْلَكَاتِ كُلِّهَا قَرِيبِهَا وَ بَعِيْدِهَا وَ عَزِيزِهَا وَ ذَلِيلِهَا حَتَّى يُجْرِيَ حُكْمَهُ عَلَى كُلِّ حُكْمٍ وَ تَغْلِبَ بِحَقِّهِ كُلَّ بَاطِل "}}؛ سیّد بن طاووس، جمال الاسبوع، ص ۵۰۶</ref>. | ||
*برخی بزرگان درباره روایت پیشین نوشتهاند: | *برخی بزرگان درباره روایت پیشین نوشتهاند: | ||
#سند روایت قابل اعتماد نیست. | #سند روایت قابل اعتماد نیست. | ||
#بیشترین چیزی که از این دعای نقل شده از [[امام رضا]]{{ع}} که حدود پنجاه سال پیش از ولادت [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} فرمودهاند، میتوان استنباط کرد، این است که امت اسلام، دارای مهدی است و او دارای فرزندانی خواهد شد؛ امّا در روایت اشارهای به زمان ولادت فرزندان حضرت نشده است. سیاق کلام، حاکی از آن است که این موضوع به عصر ظهور و قیام و حکومت ایشان مربوط میشود<ref> سیّد جعفر مرتضی، جزیره خضرا در ترازوی نقد، محمد سپهری، ص ۲۲۰</ref>. | #بیشترین چیزی که از این دعای نقل شده از [[امام رضا]]{{ع}} که حدود پنجاه سال پیش از ولادت [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} فرمودهاند، میتوان استنباط کرد، این است که امت اسلام، دارای مهدی است و او دارای فرزندانی خواهد شد؛ امّا در روایت اشارهای به زمان ولادت فرزندان حضرت نشده است. سیاق کلام، حاکی از آن است که این موضوع به عصر ظهور و قیام و حکومت ایشان مربوط میشود<ref> سیّد جعفر مرتضی، جزیره خضرا در ترازوی نقد، محمد سپهری، ص ۲۲۰</ref>. | ||
#روایت دیگری که [[سید بن طاووس]] نقل کرده است که [[امام رضا]]{{ع}} فرمود: "پروردگارا! درود فرست بر والیان عهد وی و پیشوایان از فرزندان او ...."<ref> {{عربی | #روایت دیگری که [[سید بن طاووس]] نقل کرده است که [[امام رضا]]{{ع}} فرمود: "پروردگارا! درود فرست بر والیان عهد وی و پیشوایان از فرزندان او ...."<ref> {{عربی|" اللَّهُمَ صَلِ عَلَى وُلَاةِ عَهْدِهِ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ "}}، سید بن طاووس، جمال الاسبوع، ص ۵۱۲</ref> | ||
*این روایت نیز به دلایلی بر مدعا غیر قابل پذیرش است. | *این روایت نیز به دلایلی بر مدعا غیر قابل پذیرش است. | ||
#روایت از نظر سند ضعیف است. | #روایت از نظر سند ضعیف است. | ||
| خط ۶۸: | خط ۶۸: | ||
===دلیل دوم=== | ===دلیل دوم=== | ||
*این گروه، افزون بر آنچه یاد شد، به روایاتی نیز استدلال کردهاند: | *این گروه، افزون بر آنچه یاد شد، به روایاتی نیز استدلال کردهاند: | ||
#[[مسعودی]] در اثبات الوصیه نقل کرده است: [[علی بن حمزه]] و [[ابن سراج]] و [[ابن ابی سعید مکاوی]] به محضر [[امام رضا]]{{ع}} وارد شدند. [[علی بن ابی حمزه]] سخن را آغاز کرده، گفت: "برای ما از پدرانتان نقل شده است که تمام وظائف امام، پس از رحلت به امامی مانند او منتقل میشود" . [[امام رضا]]{{ع}} به او فرمود: "خبر بده مرا از [[حسین بن علی]]{{ع}} [[امام]] بود یا نه؟ گفت: [[امام]] بود. حضرت فرمود: پس چه کسی جانشین او شد؟ عرض کرد: [[علی بن حسین]]{{ع}}". این پرسش و پاسخ ادامه یافت تا اینکه [[ابن ابی حمزه]] گفت:" برای ما روایت شده است که [[امام]] درنخواهد گذشت، تا اینکه جانشین و نسل خود را ببیند". [[امام رضا]]{{ع}} فرمود: "آیا در این روایت، بیش از این چیزی برای شما گفته نشده است؟ گفت: نه. حضرت فرمود: بله؛ به خدا سوگند! برایتان روایت شده است، مگر قائم. [[ابن ابی حمزه]] با حالتی شبیه اعتراض گفت: این قسمت در حدیث است؟ [[امام رضا]]{{ع}} فرمود: وای بر تو! چگونه جرأت کردی به چیزی که بخشی از آن را رها کردهای، بر من احتجاج کنی؟<ref>{{عربی | #[[مسعودی]] در اثبات الوصیه نقل کرده است: [[علی بن حمزه]] و [[ابن سراج]] و [[ابن ابی سعید مکاوی]] به محضر [[امام رضا]]{{ع}} وارد شدند. [[علی بن ابی حمزه]] سخن را آغاز کرده، گفت: "برای ما از پدرانتان نقل شده است که تمام وظائف امام، پس از رحلت به امامی مانند او منتقل میشود" . [[امام رضا]]{{ع}} به او فرمود: "خبر بده مرا از [[حسین بن علی]]{{ع}} [[امام]] بود یا نه؟ گفت: [[امام]] بود. حضرت فرمود: پس چه کسی جانشین او شد؟ عرض کرد: [[علی بن حسین]]{{ع}}". این پرسش و پاسخ ادامه یافت تا اینکه [[ابن ابی حمزه]] گفت:" برای ما روایت شده است که [[امام]] درنخواهد گذشت، تا اینکه جانشین و نسل خود را ببیند". [[امام رضا]]{{ع}} فرمود: "آیا در این روایت، بیش از این چیزی برای شما گفته نشده است؟ گفت: نه. حضرت فرمود: بله؛ به خدا سوگند! برایتان روایت شده است، مگر قائم. [[ابن ابی حمزه]] با حالتی شبیه اعتراض گفت: این قسمت در حدیث است؟ [[امام رضا]]{{ع}} فرمود: وای بر تو! چگونه جرأت کردی به چیزی که بخشی از آن را رها کردهای، بر من احتجاج کنی؟<ref>{{عربی|" وَيْلَكَ كَيْفَ اجْتَرَأْتَ عَلَيَ بِشَيْءٍ تَدَعُ بَعْضَه "}}، علی بن حسین مسعودی، اثبات الوصیة، ص ۲۰۸</ref> افزون بر [[مسعودی]]، [[کشی]] نیز در رجال خود<ref>محمد بن عمر کشی، رجال الکشی، ص ۴۶۵</ref> این روایت را با اندک تفاوتی آورده است. روشن است که این روایت نه فقط در دوران غیبت، بلکه در تمام عمر آن حضرت داشتن فرزند برای [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} را منتفی میداند. | ||
#[[شیخ طوسی]] در کتاب الغیبة نزدیک به همین مضمون را در روایتی دیگر آورده است. [[حسن بن علی خزاز]] گفت: [[علی بن ابی حمزه]] بر [[امام رضا]]{{ع}} وارد شد و پرسید: آیا تو [[امام]] هستی؟ حضرت فرمود: آری. [[علی بن ابی حمزه]] گفت: از پدر بزرگ شما [[جعفر بن محمد]] شنیدم که امامی نیست، مگر اینکه فرزندی دارد. [[امام]] فرمود: آیا فراموش کردی یا خود را به فراموشی زدی؟ اینچنین که گفتی نفرمود. بلکه فرمود: امامی نیست، مگر اینکه فرزندی داشته باشد مگر امامی که [[حسین بن علی]] برای او خارج میشود رجعت میکند؛ پس همانا او فرزندی نخواهد داشت"<ref> {{عربی | #[[شیخ طوسی]] در کتاب الغیبة نزدیک به همین مضمون را در روایتی دیگر آورده است. [[حسن بن علی خزاز]] گفت: [[علی بن ابی حمزه]] بر [[امام رضا]]{{ع}} وارد شد و پرسید: آیا تو [[امام]] هستی؟ حضرت فرمود: آری. [[علی بن ابی حمزه]] گفت: از پدر بزرگ شما [[جعفر بن محمد]] شنیدم که امامی نیست، مگر اینکه فرزندی دارد. [[امام]] فرمود: آیا فراموش کردی یا خود را به فراموشی زدی؟ اینچنین که گفتی نفرمود. بلکه فرمود: امامی نیست، مگر اینکه فرزندی داشته باشد مگر امامی که [[حسین بن علی]] برای او خارج میشود رجعت میکند؛ پس همانا او فرزندی نخواهد داشت"<ref> {{عربی|" لَا يَكُونُ الْإِمَامُ إِلَّا وَ لَهُ عَقِبٌ إِلَّا الْإِمَامُ الَّذِي يَخْرُجُ عَلَيْهِ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍ {{ع}} فَإِنَّهُ لَا عَقِبَ لَه "}}، شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۲۲۴</ref>. [[علی بن ابی حمزه]] گفت: راست فرمودی. اینچنین فرمود جدّ بزرگوارت". دو روایت پیشین در اثبات ادعا کافی است؛ ولی برخی امور دیگری را میتوان شاهد آورد: | ||
#روایاتی [[حضرت خضر]] را کسی معرفی کرده است که وحشت تنهایی [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} را در دوران غیبت برطرف میسازد، در حالی که اگر آن حضرت زن و فرزند داشت، به ملازم و همراه نیازی نبود. [[امام رضا]]{{ع}} فرمود: [[حضرت خضر]]{{ع}} از آب حیات نوشید و او زنده است ... خداوند سبحانه و تعالی به واسطه او تنهایی قائم ما را در دوران غیبتش به انس تبدیل کند و غربت و تنهاییاش را با وصلت او مرتفع سازد<ref>{{عربی | #روایاتی [[حضرت خضر]] را کسی معرفی کرده است که وحشت تنهایی [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} را در دوران غیبت برطرف میسازد، در حالی که اگر آن حضرت زن و فرزند داشت، به ملازم و همراه نیازی نبود. [[امام رضا]]{{ع}} فرمود: [[حضرت خضر]]{{ع}} از آب حیات نوشید و او زنده است ... خداوند سبحانه و تعالی به واسطه او تنهایی قائم ما را در دوران غیبتش به انس تبدیل کند و غربت و تنهاییاش را با وصلت او مرتفع سازد<ref>{{عربی|" إِنَ الْخَضِرَ شَرِبَ مِنْ مَاءِ الْحَيَاةِ فَهُوَ حَيٌ لَا يَمُوتُ حَتَّى يُنْفَخَ فِي الصُّورِ وَ إِنَّهُ لَيَحْضُرُ الْمَوْسِمَ كُلَّ سَنَةٍ وَ يَقِفُ بِعَرَفَةَ فَيُؤَمِّنُ عَلَى دُعَاءِ الْمُؤْمِنِينَ وَ سَيُونِسُ اللَّهُ بِهِ وَحْشَةَ قَائِمِنَا فِي غَيْبَتِه "}}، شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۳۹۰، ح ۴</ref>. | ||
#در روایات فراوانی از آن حضرت با القاب فرید "تک" و وحید "یگانه" یاد شده است و این، با زن و فرزند داشتن منافات دارد<ref> شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، باب ۲۶، ح ۱۳</ref>. | #در روایات فراوانی از آن حضرت با القاب فرید "تک" و وحید "یگانه" یاد شده است و این، با زن و فرزند داشتن منافات دارد<ref> شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، باب ۲۶، ح ۱۳</ref>. | ||
#دستهای از روایات، ملازمان حضرتش را در دوران غیبت، فقط سی تن از یاران خاص آن حضرت ذکر کرده است. [[امام صادق]]{{ع}} در این باره فرمود: "صاحب این امر، از غیبتی ناگزیر است و در غیبت خود، ناچار از گوشهگیری و کنارهجویی از دیگران است. طیبه "مدینه" خوشمنزلی است و با وجود سی تن "یا به همراهی سی نفر" در آنجا وحشت و ترسی نیست<ref> محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۳۴۰، ح ۱۶؛ شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۶۲؛ نعمانی، الغیبة، ص ۱۸۸</ref>. | #دستهای از روایات، ملازمان حضرتش را در دوران غیبت، فقط سی تن از یاران خاص آن حضرت ذکر کرده است. [[امام صادق]]{{ع}} در این باره فرمود: "صاحب این امر، از غیبتی ناگزیر است و در غیبت خود، ناچار از گوشهگیری و کنارهجویی از دیگران است. طیبه "مدینه" خوشمنزلی است و با وجود سی تن "یا به همراهی سی نفر" در آنجا وحشت و ترسی نیست<ref> محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۳۴۰، ح ۱۶؛ شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۶۲؛ نعمانی، الغیبة، ص ۱۸۸</ref>. | ||