سفیانی: تفاوت میان نسخه‌ها

* در [[روایات]] متعددی که از "سفیانی" و حوادث مربوط به او سخن به میان آمده، در [[مقام]] اشاره به این شخصیت، بیش‌تر از دو واژه ""سفیانی""<ref>معجم احادیث الامام المهدی{{ع}}، ج۳، ص۸۸، ۸۹، ۹۰، ۲۷۴، ۲۷۷ و....</ref> و "ابن‌آکلة‌الاکباد"<ref>الغیبة للنعمانی، ص۳۱۷، باب ۱۸، ح۱۶.</ref> (پسر [[زن]] جگرخوار) استفاده شده است. واژه دوم که کم‌تر به کار رفته، بدون [[تردید]] نام [[حقیقی]] شخص مورد نظر ما نیست، بلکه به [[نسب]] او اشاره دارد. واژه اوّل نیز نام [[حقیقی]] این شخص نیست؛ چرا که از یک‌سو، این واژه از "سفیان" و "یا"ی نسبت ترکیب شده است که اشاره به انتساب او به [[خاندان]] [[ابوسفیان]] است، و نمی‌توان منسوب (لفظی که برای بیان نسبت به کار می‌رود) را نام [[حقیقی]] شخص دانست، و از سوی دیگر، در برخی از [[روایات]] از [[امام]] [[معصوم]]{{ع}} درباره نام "سفیانی" سؤال شده است<ref>کمال‌الدین، ص۶۵۱، باب ۵۷، ح۱۱.</ref>. این [[روایت]] گرچه از نظر [[سند ضعیف]] باشد، از آن فهمیده می‌شود که براساس [[فهم]] [[راوی]] این [[حدیث]]، "سفیانی" نام شخص مورد نظر نبوده است. درباره نام "سفیانی" سه [[روایت]] از [[پیشوایان دینی]] به دست ما رسیده است: یک [[روایت]] او را "حرب"<ref>عقدالدرر، باب ۴، فصل ۲، ص۹۱.</ref> و [[روایت]] دیگر او را "عنبسة"<ref>التشریف بالمنن، ص۲۹۶، باب ۷۹، ح۴۱۷ (به نقل از الفتن سلیلی).</ref> و [[روایت]] سوم او را "[[عثمان]]" معرفی کرده است. [[امام علی]]{{ع}} فرموده‌اند: {{متن حدیث|"يَخْرُجُ ابْنُ آكِلَةِ الْأَكْبَادِ مِنَ الْوَادِي الْيَابِسِ... اسْمُهُ عُثْمَانُ وَ أَبُوهُ عَنْبَسَةُ"}}<ref>فرزند زن جگرخوار از سرزمین خشک قیام می‌کند... نامش عثمان و فرزند عنبسه است؛ کمال‌الدین، ص۶۵۱، باب ۵۷، ح۹. سند این روایت به این صورت است: «حدثنا محمد بن علی ماجیلویه قال: حدثنا عمّی محمد بن أبی القاسم عن محمد بن علی الکوفی عن محمد بن أبی عمیر عن عمر بن اذینه قال: قال أبوعبدالله{{ع}}... این روایت ضعیف است به دلیل محمد بن علی کوفی و....در این باره نک: اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۲۳.</ref>. [[ضعف]] این [[روایات]] از یک‌سو، تأیید نشدن آنها به [[کمک]] قراین و شواهد از سوی دیگر، و [[تعارض]] آنها با یک‌دیگر، باعث بی اعتمادی به این [[روایات]] می‌شود، و در نتیجه ما نمی‌توانیم درباره نام "سفیانی" به صورت قاطعانه [[قضاوت]] کنیم. شاید [[دلیل]] اینکه در [[روایات]] از نام او کم‌تر سخن به میان آمده، این باشدکه دانستن نام او چندان ثمری دربر ندارد؛ چرا که او به هر نامی باشد، هم‌نام‌های فراوانی خواهد داشت و دانستن نام او به شناسایی او [[کمک]] نخواهد کرد. آن‌چه مهم است و در شناسایی او تأثیر دارد، اقدامات او و حوادث مربوط به اوست. از همین‌رو، [[پیشوایان دینی]] بیش‌تر به [[تبیین]] اقدامات او پرداخته‌اند. [[عبدالله بن ابی‌منصور]] گوید: از [[امام صادق]]{{ع}} پرسیدم که نام "سفیانی" چیست؟ [[حضرت]] فرمودند: {{متن حدیث|" وَ مَا تَصْنَعُ بِاسْمِهِ؟ إِذَا مَلَكَ كُوَرَ الشَّامِ الْخَمْسَ؛ دِمَشْقَ، وَ حِمْصَ، وَ فِلَسْطِينَ، وَ الْأُرْدُنَّ، وَ قِنَّسْرِينَ، فَتَوَقَّعُوا عِنْدَ ذَلِكَ الْفَرَجَ"}}<ref>با نام او چه‌کار داری؟ وقتی او مناطق پنج‌گانه شام شامل: دمشق، حِمص، فلسطین، اردن و قنّسرین را تصرف کرد، منتظر فرج باشید؛ اگر چه دانستن و ندانستن نام‌های وی، چندان اهمیتی ندارد و آنچه مهم است نقش و جایگاه او در حوادث عصر [[ظهور]] است</ref><ref>صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج ۲، ص ۶۵۱.</ref>؛ اما در روایاتی از نام‌های "سفیانی" سخن گفته شده است، در این [[روایات]] بیشتر از واژگانی چون "سفیانی"، ابن آکله الاکباد<ref>محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبه، ص۳۰۵؛ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۶۵۱؛ طوسی، کتاب الغیبه، ص۴۶۱.</ref>، عتبه<ref>طوسی، کتاب الغیبه، ص۴۴۳.</ref> و [[عثمان بن عنبسه]]<ref>صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۶۵۱، ح۹.</ref> و [[عبدالله]]<ref>نعیم بن حماد، الفتن، ص۲۲۴، شماره ۸۲۶.</ref> استفاده شده است.

:::::نخستین چیزی که از عنوان رایج "سفیانی" که به ذهن می‌رسد این است که وی با [[ابوسفیان]] نسبتی دارد و این انتساب به گونه‌های مختلف منعکس شده است. [[شیخ صدوق]] با [[نقل]] روایتی از [[امام علی]]{{ع}} او را از [[نسل]] [[ابو سفیان]] ({{متن حدیث|"وَ هُوَ مِنْ وُلْدِ أَبِي سُفْيَانَ "}}) دانسته است<ref>صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص ۶۵۱.</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۳، ص ۱۲۵.</ref>.