فروع دین: تفاوت میان نسخه‌ها

===[[بیان]] اهمیت فروع دین و تعریف آن در [[فرهنگ]] اصطلاحات [[کلام]]===

*[[تعالیم]] [[آیین اسلام]]، دارای دو بخش [[اعتقادی]] و عملی‌اند. بخش [[اعتقادی]]، از [[اصول دین]] و [[مذهب]] سخن می‌گوید و بخش عملی، از فروع دین. بخش دوم را به خاطر این "[[فروع]]" می‌‌گویند که در برابر "اصول" جای دارد<ref>ر.ک. فرهنگ معارف اسلامی‌، ج ۳، ص ۴۴۲.</ref>، نه از آن جهت که اهمیت ندارد. لذا [[پایبندی]] به فروع دین  ـ همچون [[اصول دین]] ـ  [[واجب]] است. در [[فرهنگ]] اصطلاحات [[علم کلام]]، فروع دین، آن دسته از [[واجبات]] عملی است که [[ایمان واقعی]] در گرو انجام دادن آنهاست. بنابراین،  دستورهای [[اسلام]] که به عمل [[انسان]] مربوط است، فروع دین نام دارد و اهم آنها [[نماز]]، [[روزه]]، [[خمس]]، [[زکات]]، و [[حج]] هستند<ref>ر.ک. جمعی از نویسندگان، دانشنامه کلام اسلامی، مدخل «اسلام».</ref>.  

===تفاوت میان اصول و فروع دین===

*میان اصول و فروع دین تفاوت‌هایی وجود دارد که عبارت‌اند از:

#[[اصول دین]] از [[اعتقادات]] و [[ایمان]] سخن می‌گویند؛ ولی فروع دین نظر به عمل [[انسان]] دارند.

#[[اصول دین]] [[نیازمند]] یقین‌اند و از این رو، [[تقلید]] را برنمی‌تابند؛ اما فروع دین [[نیازمند]] [[تبلیغ]] و بیان‌اند و [[حکم عقل]] در آنها [[کافی]] نیست و از این رو تقلیدپذیرند.

#[[اصول دین]] از مقولۀ إخبار و [[وصف]] کردن است؛ اما فروع دین، انشائی و قابل [[دستور]] دادن و [[امر و نهی]] است.

#در [[اصول دین]] اختلافی نیست؛ اما گاه در فروع دین اختلافاتی رخ می‌نماید و این بدان سبب است که عمل به [[ظن]] در [[اصول دین]] روا نیست؛ ولی ظنِ معتبر گاهی در فروع دین منشأ عمل می‌شود.

#[[نسخ]] در فروع دین راه دارد؛ اما در [[اصول دین]] به هیچ روی وجود ندارد.

#علمای [[شیعه]] [[اصول دین]] را پنج اصل دانسته‌اند؛ اما [[فروع]] را هشت یا ده فرع می‌‌دانند و حتی گاهی هر آنچه در برابر اصول جای دارد و جزء [[احکام عملی]] است را از فروع دین شمرده‌اند<ref>ر.ک. فرهنگ شیعه، ص ۳۵۰-۳۶۰.</ref>.